Otwórz menu główne

Kombi (zespół muzyczny)

polski zespół muzyczny

Kombi (nazwa stylizowana: KOMBI) – polski zespół muzyczny, założony w 1969 roku przez Sławomira Łosowskiego, występujący początkowo pod nazwą Akcenty, a po jej zmianie w 1976 roku jako Kombi[1][2]. Nazwa zespołu pochodzi od kombinacji różnych stylów muzycznych.

logo Kombi
Ilustracja
Koncert Kombi w Gdańsku (2015)
Inne nazwy Akcenty, Kombi Łosowski
Rok założenia 1969[1][2] (jako zespół Akcenty)
Pochodzenie Gdańsk
Gatunek Początkowo: blues, rock, free jazz, muzyka eksperymentalna, jazz-rock, funk rock
Obecnie: electro-rock, synth pop, pop-rock, muzyka elektroniczna
Aktywność 1969–1976 (Akcenty)
1976–1992 (Kombi)
2004–2013 (Łosowski)
2013–2014 (Kombi Łosowski)
od 2014 (Kombi)
Wydawnictwo muzyczne Pronit, Wifon, Polskie Nagrania „Muza”, Tonpress, MTJ, Fonografika
Powiązania Kombii
Skład
Sławomir Łosowski, Tomasz Łosowski, Zbigniew Fil, Karol Kozłowski
Byli członkowie
Jan Pluta, Waldemar Tkaczyk, Grzegorz Skawiński, Mariusz Bryl, Benedykt Musioł, Ryszard Gębura, Przemysław Pahl, Zbigniew Kraszewski, Jerzy Piotrowski
Strona internetowa

W początkowym okresie działalności grupa wykonywała muzykę z pogranicza stylów jazz-rock, fussion, rock. W końcu lat 70. kojarzony był jako sztandarowy zespół Muzyki Młodej Generacji[3]. Od początku lat 80. ukształtował się znany do dzisiaj styl Kombi, charakteryzujący się wiodącą rolą instrumentów klawiszowych.

Muzyka zespołu bliska jest stylom elektro-rock i synth pop. Kombi było jednym z najpopularniejszych polskich zespołów dekady lat 80. Charakterystyczne dla zespołu jest to, że poza piosenkami wykonuje także wiele utworów instrumentalnych.

Do najpopularniejszych piosenek zespołu zalicza się m.in. „Black and White”, „Hotel twoich snów”, „Jej wspomnienie”, „Kochać cię – za późno”, „Królowie życia”, „Linia życia”, „Nie ma zysku”, „Nasze rendez - vous”, „Przytul mnie”, „Słodkiego miłego życia”, „Za ciosem cios”.

Najpopularniejsze utwory instrumentalne zespołu to „Cyfrowa gra”, „Komputerowe serce”, „Bez ograniczeń”, „Taniec w słońcu”, „Wspomnienia z pleneru” czy „Zaczarowane miasto”.

Spis treści

HistoriaEdytuj

Początki zespołu, działalność pod szyldem Akcenty (1969–1976)Edytuj

 
Sławomir Łosowski – lider zespołu, instrumenty klawiszowe

Zespół został założony w 1969 r. pod nazwą Akcenty przez Sławomira Łosowskiego jako jego autorski projekt muzyczny. Zaczynał od występów w młodzieżowych i studenckich klubach Trójmiasta, grając bluesa i rock. Od 1971 Akcenty były w nurcie muzyki improwizowanej i eksperymentalnej. Utwory Akcentów stały się kompozycjami instrumentalnymi, często o rozbudowanych formach, zmieniających się podziałach rytmicznych oraz bogatych improwizacjach. Zespół wziął udział w trzech edycjach festiwalu Młodzieżowej Muzyki Współczesnej w Kaliszu. Na ostatnim z nich, w 1973 w składzie Łosowski, Gągałka, Rucki zespół zdobył pierwszą nagrodę[4], wykonując kompozycje Łosowskiego: „Bumerang”, „Siódme żebro” i „Zapylanie”. Ponadto Akcenty czterokrotnie wystąpiły we Wrocławiu na festiwalu Jazz nad Odrą; w 1973 zespół zdobył tam wyróżnienie, a rok później Łosowski główną nagrodę indywidualną[3].

Po chwilowym okresie z muzyką improwizowaną i eksperymentalną Łosowski postanowił wrócić do rockowych korzeni. W 1975 rozstał się ze swoją dotychczasową sekcją rytmiczną (Jan Rucki, Zbigniew Gura) i przebudował skład zespołu. Przyjął do grupy śpiewającego basistę Zbigniewa Sentowskiego. W ośrodku wczasowym na Kaszubach usłyszał rockowego perkusistę Jana Plutę, którego po kilku dniach przesłuchał i zaproponował mu współpracę[5]. Zespół w składzie Łosowski, Sentowski, Pluta zaczął od września występy w klubie Rudy Kot. Jesienią 1975 Łosowski rozstał się z Sentowskim i przyjął na jego miejsce basistę Waldemara Tkaczyka, a pod koniec roku gitarzystę Grzegorza Skawińskiego. W ten sposób Łosowski ukształtował nowy skład Akcentów, odpowiadający kierunkowi muzycznemu, który obrał. Zespół rozpoczął prace nad repertuarem oraz koncertował w klubach młodzieżowych i studenckich[5]. W 1975 Łosowski nawiązał współpracę z Bałtycką Agencją Artystyczną w Sopocie[3], co dało możliwość grania większej ilości koncertów i lepszej promocji zespołu. Łosowski we współpracy z agencją opracował plan promocyjny, elementem którego miała być zmiana nazwy zespołu na bardziej współczesną. Decyzję o zmianie nazwy lider podjął 4 lipca 1976 r. w czasie występu zespołu na żywo w audycji „Bałtyckie Forum Muzyczne” Radia Gdańsk. Wtedy to zespół rozpoczął swój występ jako Akcenty, a zakończył już jako Kombi[3][6].

Złoty okres Kombi (1976–1991)Edytuj

Pierwszy duży koncert pod nazwą Kombi zespół zagrał 2 sierpnia 1976 w sopockiej Operze Leśnej[3][7] na festiwalu „Pop Session”. W 1978 Kombi wystąpiło podczas koncertów Muzyka Młodej Generacji, wraz z grupami: Exodus, Krzak i Heam. W 1979 zespół wystąpił na Muzycznym Campingu w Lubaniu (w dniu koncertu „Muzyka Młodej Generacji”) obok takich wykonawców jak: Exodus, Irjan, Krzak, Heam, Bogdan Gajkowski i „Magiczna Maszyna”, czy Porter Band[8]. W tym też roku (1979) ukazał się debiutancki singel zespołu z instrumentalną kompozycją „Wspomnienia z pleneru”, natomiast rok 1980 przyniósł pierwszy longplay pt. Kombi (znany również jako „płyta z muchą”), z przebojami „Hotel twoich snów” i „Przytul mnie”. Drugi album, zatytułowany Królowie życia, został nagrany na przełomie 1980/1981. Zawierał m.in. utwór tytułowy oraz kompozycję „Bez ograniczeń”, będącą przez wiele lat muzyczną czołówką audycji telewizyjnej 5-10-15[9]. W 1981 ukazał się singel z utworem instrumentalnym „Taniec w słońcu”, który był powszechnie grany w dyskotekach. Do grupy dołączył nowy perkusista – Jerzy Piotrowski, a zespół wyruszył w duże trasy koncertowe za granicą.

 
Budynek przy ul. Kolejarzy 11 w Gdańsku Wrzeszczu, gdzie w zielonej werandzie do 1989 mieszkał Łosowski i gdzie odbywały się próby zespołu[10][7].

Pod koniec 1982 Kombi nagrało na single nowe piosenki „Inwazja z Plutona” i „Nie ma jak szpan”, zaś w 1983 piosenkę „Linia życia” i instrumental „Komputerowe serce”. Zespół równocześnie nagrywał materiał na trzecią płytę pt. Nowy rozdział. Nagrania te utrzymane były w nowej stylistyce, która stała się rozpoznawalnym stylem Kombi. Łosowski wykorzystał w nagraniach m.in. syntezatory Multimoog, Mini Korg 700s i Prophet 5, a Jerzy Piotrowski perkusję elektroniczną Simmons (model SDS V). Album, wydany w 1984, odniósł bardzo duży sukces komercyjny i zawierał wielkie przeboje takie jak: „Słodkiego miłego życia”, „Nie ma zysku” i „Kochać cię – za późno”. Na XXI Krajowym Festiwalu Piosenki Polskiej w Opolu zespół wielokrotnie bisował z piosenką „Słodkiego miłego życia” i zdobył nagrodę publiczności[11]. Kombi nawiązało współpracę z londyńską firmą Passion Records, czego efektem była promocja zespołu na targach muzycznych MIDEM w Cannes i nagranie anglojęzycznych wersji kilku piosenek z Nowego rozdziału oraz nowych „You Are Wrong” i „Obsession”. W listopadzie tego samego roku wydany został czwarty album pt. Kombi 4, na którym znalazły się przeboje: „Nasze randez-vous”, „Za ciosem cios”, „Black and White” i „Czekam wciąż”. Na tym albumie Łosowski jako pierwszy w Polsce wykorzystał sampler Ensoniq Mirage. Nagrywał i przetwarzał sample własnego głosu i różnych dźwięków z otoczenia, które wykorzystał w kilku utworach, m.in. w „Za ciosem cios”, „Kombi-music” oraz „Black and White”. Poza syntezatorami Mini Korg 700s i Sequential Circuits Prophet-5 wykorzystał syntezator Yamaha DX7 i automat perkusyjny Yamaha RX11. Jako pierwszy wykorzystał też komputer Commodore 64 (jako sekwencer MIDI). W 1986 z okazji 10-lecia działalności zespołu pod nazwą Kombi odbyła się seria kilkudziesięciu koncertów w Polsce, a także za granicą. Rezultatem trasy była koncertowa płyta 10 years – The best of Live, na której znalazł się zapis występu w Sopocie[3]. W tym samym roku Jerzy Piotrowski opuścił Kombi, a za perkusją zasiadł ponownie Jan Pluta. Ten jednak szybko podjął decyzję o opuszczeniu zespołu. Odtąd grupa zaczęła występować jako trio. Wiosną 1987 odbyło się pierwsze tournée grupy po Ameryce Północnej. W tym samym roku zespół odwiedził z występami Włochy i Niemcy, a w kolejnym m.in. Wielką Brytanię i Grecję. W 1988 zespół zarejestrował materiał do piątego LP pt. Tabu, który wydano rok później. Znalazły się na nim przeboje: „Nietykalni – skamieniałe zło”, „Pamiętaj mnie” (jedna z pierwszych pozycji albumu upubliczniona jesienią 1988) oraz „Tabu – obcy ląd”[3]. Na okładce Tabu wykorzystano rysunki Sławomira Łosowskiego[12].

Obchody 15-lecia i zawieszenie działalności (1991–1995)Edytuj

 
Tomasz Łosowski (2014) – instrumenty perkusyjne

W 1991 roku zespół obchodził 15-lecie działalności pod nazwą Kombi. Wydany został album The Best of Kombi z 16 największymi przebojami w nowych wersjach nagranych w studiu Łosowskiego. W lipcu w Sopocie odbył się legendarny koncert z okazji jubileuszu, który został sfilmowany i wyemitowany przez Telewizję Polską. Do zespołu jako perkusista dołączył syn Sławomira Łosowskiego – Tomasz Łosowski. Podczas wydarzenia, gościnnie wystąpił również Jerzy Piotrowski. Koncert został zarejestrowany w formacie cyfrowym i doczekał się kilku wydań na płytach CD pod nazwami takimi jak Koncert 15-lecia czy Ostatni koncert.

Na początku 1992 zespół wyjechał po raz trzeci do Ameryki, gdzie Skawiński i Tkaczyk podjęli decyzję o odejściu z grupy na rzecz autorskiego projektu muzycznego pod nazwą Skawalker. Kombi w składzie z nimi zagrało jeszcze kilka koncertów, które były wcześniej ustalone. Sławomir Łosowski zaczął pracować nad uzupełnieniem składu zespołu i przesłuchiwać kandydatów na nowych muzyków, jednak z powodu raptownego pogorszenia się w tym czasie stanu żony (chorującej na SM) musiał zawiesić działalność zespołu. W latach 1993-1994 nagrał z perkusistą Tomaszem Łosowskim wcześniej przygotowany materiał na płytę instrumentalną Nowe narodziny. Album był utrzymany w charakterystycznym dla Kombi klimacie, którego brzmienie nawiązywało do lat 80. Po raz pierwszy przy nagrywaniu wszystkich utworów całkowicie zrezygnowano z gitary. Rolę basisty gościnnie przejął Łukasz Rutkowski. Płyta została wydana nakładem wytwórni muzycznej X-Serwis w 1995 roku, jednakże nie zapowiadała stałego powrotu Łosowskiego do branży muzycznej.

Powrót Łosowskiego i reaktywacja Kombi (od 2004)Edytuj

Za namową fanów, Łosowski wrócił do koncertowania w 2004 koncertem „Nowe narodziny” w Łebie. Rok wcześniej, w 2003 trzech byłych muzyków jego zespołu: Grzegorz Skawiński, Waldemar Tkaczyk i Jan Pluta utworzyło zespół pod nazwą Kombii. W 2005 Sławomir Łosowski przyjął do swojego zespołu wokalistę Zbigniewa Fila. Grupa po wznowieniu działalności początkowo występowała jako solowy projekt lidera pod nazwą Łosowski. W 2007 ukazał się pierwszy po wznowieniu działalności singel zespołu pt. „Niebo, które czeka”, natomiast dwa lata później wydane zostały dwa kolejne: „Miłość to dwoje nas” i „Pekin – digital sound”. W 2009 ukazał się trzypłytowy album pt. Zaczarowane miasto. Płyta zawierała 10 premierowych utworów oraz stare przeboje Kombi we współczesnym wykonaniu, zarejestrowane na koncertach.

 
Zbigniew Fil (2014) – wokalista

W 2013 roku zespół Łosowskiego zmienił nazwę na Kombi Łosowski. Nazwisko lidera miało ułatwiać identyfikację zespołu Kombi wobec funkcjonowania grupy o łudząco podobnej nazwie Kombii. W grudniu tego samego roku ukazał się album Live składający się z płyt: „Live” (10 największych hitów + 6 utworów nowych), „Drogą czasu” z niewydanymi dotąd lub mniej znanymi utworami instrumentalnymi (z lat 1973–2011) oraz „Kamerą fanów” z nagraniami video autorstwa fanów z koncertów zespołu.

18 marca 2013 Łosowski złożył wniosek o rejestrację nazwy Kombi w Urzędzie Patentowym RP[13].

Z początkiem 2014 roku, zespół przyjął nowego gitarzystę basowego – Karola Kozłowskiego. Pod koniec maja zespół wydał singel „Jaki jest wolności smak”. W okresie wakacyjnym, zespół Kombi Łosowski był jedną z gwiazd trasy Lata z Radiem[14]. We wrześniu tego samego roku Sławomir Łosowski wraz z innymi członkami grupy powrócił do koncertowania pod nazwą Kombi[14][15].

2 grudnia 2015 w sieci pojawił się singel „Na dobre dni” zapowiadający nową płytę studyjną grupy[16].

 
Karol Kozłowski (2016) – basista

22 stycznia 2016 odbyła się premiera albumu Nowy album[17]. Kolejnym singlem promującym płytę został utwór „Miłością zmieniaj świat” z gościnnym udziałem Jakuba Gołdyna. 13 maja nakładem wydawnictwa In Rock ukazała się książka Kombi. Słodkiego miłego życia. Prawdziwa historia autorstwa Sławomira Łosowskiego oraz Wojciecha Korzeniewskiego[18]. Wkrótce po tym, 24 czerwca w Gdańsku odbył się koncert 40-lecia zespołu z gościnnym udziałem Wiktora Tatarka na gitarze[19][20]. 12 czerwca 2017 miała miejsce premiera płyty CD / DVD pt. Koncert 40-lecia z zapisem z tego wydarzenia[21].

16 września 2017 zespół wystąpił gościnnie na 54. Krajowym Festiwalu Polskiej Piosenki w Opolu w trakcie koncertu „Premiery”, gdzie zaprezentował publiczności swoje dwa największe przeboje – „Kochać cię – za późno” i „Słodkiego miłego życia”[22]. 31 grudnia grupa była jedną z gwiazd programu Sylwester Marzeń[23].

8 czerwca 2018 zespół wystąpił w ramach koncertu Przebój na Mundial podczas 55. Krajowego Festiwalu Polskiej Piosenki w Opolu, gdzie zaprezentował utwór „Polska drużyna”. Piosenka wygrała ten konkurs, głównie dzięki głosowaniu publiczności przez SMS-y[24].

24 sierpnia w Filharmonii Szczecińskiej odbył się koncert pod hasłem „Jaki jest wolności smak”. Zespół w towarzystwie Orkiestry Symfoników Szczecińskich dał pokaz swoich największych przebojów w nowych aranżacjach, tym samym świętując obchody setnej rocznicy odzyskania przez Polskę niepodległości[25][26].

MuzycyEdytuj

Obecny skład zespołuEdytuj

Byli muzycyEdytuj

  • Jan Schwartz – śpiew (1969)
  • Jacek Tomaszewski – gitara basowa (1969)
  • Lech Badełek – gitara (1969–1970)
  • Andrzej Kyś – perkusja (1969–1971)
  • Henryk Sikora – gitara basowa (1970)
  • Piotr Gągałka – gitara basowa (1971–1974)
  • Jan Rucki – perkusja (1972–1974)
  • Zbigniew Gura – gitara basowa (1975)
  • Zbigniew Sentowski – śpiew, gitara basowa (1975)
  • Jan Pluta – perkusja (1975–1976, 1978–1981, sporadycznie 1986-1989)
  • Grzegorz Skawiński – śpiew, gitara (1975–1992)
  • Waldemar Tkaczyk – gitara basowa, perkusja elektroniczna[28] (1975–1992)
  • Benedykt Musioł – perkusja (1977)
  • Mariusz Bryl – perkusja (1977)
  • Ryszard Gębura – perkusja (1977–1979)
  • Przemysław Pahl – perkusja (1980)
  • Jerzy Piotrowski – perkusja (1981–1982, 1983–1986, gościnnie 28 lipca 1991)
  • Zbigniew Kraszewski – perkusja (1982)


 

DyskografiaEdytuj

Albumy studyjneEdytuj

Tytuł Dane dot. albumu Pozycja na liście
POL
Kombi
  • Data: czerwiec 1980
  • Wydawca: Pronit
Królowie życia
  • Data: 1981
  • Wydawca: Wifon
Nowy rozdział
Kombi 4
Tabu
The Best of Kombi[a]
  • Data: 1991
  • Wydawca: Lion Records
Nowe narodziny[b]
  • Data: 1995
  • Wydawca: X-Serwis
Zaczarowane miasto[c]
  • Data: 2009
  • Wydawca: MTJ
Nowy album[17][29] 40[30]
„—” oznacza, że album nie był notowany.

Albumy koncertoweEdytuj

Albumy kompilacyjneEdytuj

SingleEdytuj

  • Wspomnienia z pleneru” / „Przeciąg” (1979)
  • „Hej rock and roll” / „Przytul mnie” (1980)
  • „Hotel Twoich snów” / „Przytul mnie” (1980)
  • „Taniec w słońcu” / „Królowie życia” (1981)
  • „Wejdź siostro” (1981)
  • „Victoria Hotel” / „Open-air Remembrance” (1981)
  • „Spring in Poland” / „Dance in the Sunshine” (1982)
  • Inwazja z Plutona” / „Nie ma jak szpan” (1983)
  • Linia życia” / „Komputerowe serce” (1983)
  • Słodkiego miłego życia” / „Nie ma zysku” (1984)
  • „You Are Wrong” – club mix / „You Are Wrong” – instrumental (1986)
  • „Niebo, które czeka” (2007)[e]
  • „Miłość to dwoje nas” (2008)[e]
  • „Pekin” – digital sound (2008)[e]
  • „Czerwień i czerń” (2009)[e]
  • „Biała perła – mój żaglowiec” (2010)[e]
  • „Jaki jest wolności smak” (2014)[f][32]
  • „Na dobre dni” (2015)[33]
  • „Miłością zmieniaj świat” (2016)[34]
  • „Nowy rozdział” (2017)[35]
  • „Niech noc połączy” (2018)[36]
  • Polska drużyna” (2018)[37][38]

UwagiEdytuj

  1. Album zawiera nowe wersje znanych utworów.
  2. Album wydany pod szyldem Sławomir i Tomasz Łosowcy.
  3. Album wydany pod szyldem Łosowski.
  4. Album wydany pod szyldem Kombi Łosowski.
  5. a b c d e Singel wydany pod szyldem Łosowski.
  6. Singel wydany pod szyldem Kombi Łosowski.

PrzypisyEdytuj

  1. a b Sławomir Łosowski, Wojciech Korzeniewski: Kombi – Słodkiego miłego życia – Prawdziwa historia''. Czerwonak: In Rock, 2016, s. 39-41. ISBN 978-83-64373-39-8.
  2. a b Zbigniew Krajewski, Sławomir Łosowski, Sławomir Łosowski z Kombi gra już 45 lat (Jedynka), youtube.com, 2 stycznia 2015 [dostęp 2015-12-16].
  3. a b c d e f g Kombi, rozrywka.trojmiasto.pl [dostęp 2015-05-23] [zarchiwizowane z adresu 2015-05-23] (pol.).
  4. Andrzej Dąbrowski, „Antologia Muzyki Rozrywkowej w Kaliszu 1962-1990” część 8, opinia.co.uk [dostęp 2015-09-28] [zarchiwizowane z adresu 2015-07-15] (pol.).
  5. a b Zespół Kombi, kombi.pl [dostęp 2015-09-28] (pol.).
  6. Zbigniew Krajewski, Sławomir Łosowski: „Słodkiego, miłego życia” powstało w ZSRR, polskieradio.pl, 30 czerwca 2014 [dostęp 2015-09-28] (pol.).
  7. a b Historia Kombi, kombi.pl [dostęp 2015-09-28] (pol.).
  8. 1979 – pierwszy lubański Muzyczny Camping (cz. 1), zl.lubań24.pl / Dwutygodnik Ziemia Lubańska Nr 4(435), 22 lutego 2012 [dostęp 2017-09-17] [zarchiwizowane z adresu 2017-09-17] (pol.).
  9. „Nowe Narodziny” Sławka Łosowskiego (wywiad), mmtrojmiasto.pl, 17 lutego 2012 [dostęp 2015-09-28] [zarchiwizowane z adresu 2015-07-17] (pol.).
  10. Tomasz Sieliwończyk, zdj. Andrzej Poniewski: TVP Gdańsk Panorama / „Nie żyje Jan Pluta” (pol.). gdansk.tvp.pl, 2013-02-07. [dostęp 2015-09-28].
  11. 1984 – XXI KFPP, opole.pl [dostęp 2012-09-13] [zarchiwizowane z adresu 2012-09-13] (pol.).
  12. Tabu w bazie Archiwum Polskiego Rocka
  13. Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej, grab.uprp.pl [dostęp 2018-03-20] [zarchiwizowane z adresu 2018-03-20] (pol.).
  14. a b KOMBI Łosowski na trasie Lata z Radiem: od „Tańca w słońcu” po „Jaki jest wolności smak?”, polskieradio.pl, 23 czerwca 2014 [dostęp 2015-09-28] (pol.).
  15. MJAN, WOŚP 2015 w Gdańsku. Enej, Kombi i Majestic zagrają na Targu Węglowym (PROGRAM), gdansk.naszemiasto.pl, 12 stycznia 2015 [dostęp 2015-09-28] [zarchiwizowane z adresu 2015-03-27] (pol.).
  16. Kombi - Na dobre dni (singiel). Kombi 2015-12-02.
  17. a b Kombi prezentuje „Nowy album”, muzyka.interia.pl, 19 stycznia 2016 [dostęp 2016-01-22] [zarchiwizowane z adresu 2016-01-22] (pol.).
  18. Bartek Piwowarczyk, Kombi. Słodkiego miłego życia. Prawdziwa historia, zazyjkultury.pl, 28 maja 2016 [dostęp 2017-01-10] [zarchiwizowane z adresu 2017-01-10] (pol.).
  19. NOC śWIĘTOJAŃSKA, scenamuzyczna.pl [dostęp 2017-01-10] [zarchiwizowane z adresu 2017-01-10] (pol.).
  20. Z koncertu 40-lecia, youtube.com, 9 stycznia 2017 [dostęp 2017-01-10] (pol.).
  21. KOMBI – koncert 40-lecia, mtj.pl [dostęp 2017-06-17] [zarchiwizowane z adresu 2017-06-17] (pol.).
  22. Opole 2017: Kto wygrał konkurs Premiery? Tak wyglądał drugi dzień festiwalu (ZDJĘCIA), se.pl, 17 września 2017 [dostęp 2017-09-17] [zarchiwizowane z adresu 2017-09-17] (pol.).
  23. AZ, Rekordowy Sylwester Marzeń z Dwójką w Zakopanem, zakopane.pl, 3 stycznia 2018 [dostęp 2018-01-31] [zarchiwizowane z adresu 2018-01-31] (pol.).
  24. Kombi „Polska Drużyna” - w Opolu wybrano piosenkę na mundial, 9 czerwca 2018 [dostęp 2018-06-09] (pol.).
  25. Bartłomiej Czetowicz, Smak wolności na orkiestrę i grupę Kombi (ZDJĘCIA), radioszczecin.pl, 24 sierpnia 2018 [dostęp 2018-08-28] [zarchiwizowane z adresu 2018-08-28] (pol.).
  26. Mateusz Kopyłowicz/NS, Jaki jest wolności smak - Kombi w Filharmonii, szczecin.tvp.pl, 24 sierpnia 2018 [dostęp 2018-08-28] (pol.).
  27. KOMBI - Karty Śmierci (live 1983) - śpiewa S. Łosowski. 2018-08-11.
  28. Skawiński i Tkaczyk w nowej książce zdradzają kulisy odejścia z Kombi, kultura.onet.pl, 27 września 2017 [dostęp 2018-08-28] [zarchiwizowane z adresu 2018-08-28] (pol.).
  29. Panorama: 21.12.2015 07:30 (rozmowa od 00:10:42 do 00:16:15), gdansk.tvp.pl [dostęp 2015-12-22].
  30. OLiS – sprzedaż w okresie 22.01.2016 – 28.01.2016, olis.onyx.pl [dostęp 2016-02-04] (pol.).
  31. Bursztynowa Kolekcja – Kombi, mtj.pl [dostęp 2017-05-17] [zarchiwizowane z adresu 2015-07-15] (pol.).
  32. Piosenka dnia Jedynki. Kombi Łosowski „Jaki jest wolności smak”, polskieradio.pl, 31 lipca 2014 [dostęp 2015-09-28] (pol.).
  33. Wielki powrót KOMBI, na dobre, polskieradio.pl, 9 grudnia 2015 [dostęp 2015-12-09] (pol.).
  34. Nowości singlowe /25.04.2016r./, radioglos.pl, 25 kwietnia 2016 [dostęp 2017-05-17] [zarchiwizowane z adresu 2016-04-29] (pol.).
  35. KOMBI – Nowy Rozdział, youtube.com, 9 stycznia 2017 [dostęp 2017-01-09] (pol.).
  36. KOMBI – Niech noc połączy, youtube.com, 29 stycznia 2018 [dostęp 2018-01-31] (pol.).
  37. Anna Will, Kombi wspiera reprezentację piosenką „Polska drużyna”, polskieradio.pl, 25 maja 2018 [dostęp 2018-06-06] (pol.).
  38. KOMBI – Polska drużyna – Mundial Rosja 2018 🇵🇱️, youtube.com, 25 maja 2018 [dostęp 2018-06-06] (pol.).

BibliografiaEdytuj

Linki zewnętrzneEdytuj