Otwórz menu główne

Komenda Rejonu Uzupełnień Piotrków

Komenda Rejonu Uzupełnień Piotrków (KRU Piotrków) – organ wojskowy właściwy w sprawach uzupełnień Sił Zbrojnych II Rzeczypospolitej i administracji rezerw w powierzonym mu rejonie[2].

Komenda Rejonu Uzupełnień Piotrków
Powiatowa Komenda Uzupełnień
Piotrków
Historia
Państwo  II Rzeczpospolita
Sformowanie 1918
Rozformowanie 1939
Tradycje
Rodowód PKU Piotrków VI
PKU 2 pp Leg.
PKU Piotrków[1]
Działania zbrojne
kampania wrześniowa
Organizacja
Dyslokacja Piotrków Trybunalski
Podległość DOK IV
Skład PKU typ II
Komendy rejonów uzupełnień OK III

Formowanie i zmiany organizacyjneEdytuj

W 1917 na terenie Piotrkowa funkcjonował Główny Urząd Zaciągu[3]. Rozkazem kierownika MSWojsk. nr 144 z 27 listopada 1918 w sprawie organizacji władz zaciągowych powołano do życia między innymi Powiatową Komendę Uzupełnień w Piotrkowie dla Okręgu Wojskowego VI obejmującego powiaty:piotrkowski, radomski, opoczyński, koński i włoszczowski[4]. Z chwilą wejścia w życie rozkazu i sformowania nowego PKU, Główny Urząd Zaciągu do Wojska Polskiego zobowiązany był przekazać całość dokumentacji tej PKU na obszarze której znajdował się[5].

W marcu 1930 roku PKU Piotrków była nadal podporządkowana Dowództwu Okręgu Korpusu Nr IV w Łodzi i administrowała powiatem piotrkowskim[6]. W grudniu tego roku komenda posiadała skład osobowy typ II[7].

31 lipca 1931 roku gen. dyw. Kazimierz Fabrycy, w zastępstwie ministra spraw wojskowych, rozkazem B. Og. Org. 4031 Org. wprowadził zmiany w organizacji służby poborowej na stopie pokojowej. Zmiany te polegały między innymi na zamianie stanowisk oficerów administracji w PKU na stanowiska oficerów broni (piechoty) oraz zmniejszeniu składu osobowego PKU typ I–IV o jednego oficera i zwiększeniu o jednego urzędnika II kategorii. Liczba szeregowych zawodowych i niezawodowych oraz urzędników III kategorii i niższych funkcjonariuszy pozostała bez zmian[8].

11 listopada 1931 roku ogłoszono nadanie Krzyża Niepodległości st. sierż. Janowi Władysławowi Karwackiemu z PKU Piotrków[9][10].

1 lipca 1938 roku weszła w życie nowa organizacja służby uzupełnień, zgodnie z którą dotychczasowa PKU Piotrków została przemianowana na Komendę Rejonu Uzupełnień Piotrków przy czym nazwa ta zaczęła obowiązywać 1 września 1938 roku[11], z chwilą wejścia w życie ustawy z dnia 9 kwietnia 1938 roku o powszechnym obowiązku wojskowym[12]. Obok wspomnianej ustawy i rozporządzeń wykonawczych do niej, działalność KRU Piotrków normowały przepisy służbowe MSWojsk. D.D.O. L. 500/Org. Tjn. Organizacja służby uzupełnień na stopie pokojowej z 13 czerwca 1938 roku. Zgodnie z tymi przepisami komenda rejonu uzupełnień była organem wykonawczym służby uzupełnień[13].

Komendant rejonu uzupełnień w sprawach dotyczących uzupełnień Sił Zbrojnych i administracji rezerw podlegał bezpośrednio dowódcy Okręgu Korpusu Nr IV, który był okręgowym organem kierowniczym służby uzupełnień. Rejon uzupełnień nie uległ zmianie i nadal obejmował powiat piotrkowski[14].

Obsada personalnaEdytuj

Poniżej przedstawiono wykaz oficerów zajmujących stanowisko komendanta Powiatowej Komendy Uzupełnień i komendanta rejonu uzupełnień oraz wykaz osób funkcyjnych (oficerów i urzędników wojskowych) pełniących służbę w PKU i KRU Piotrków, z uwzględnieniem najważniejszych zmian organizacyjnych przeprowadzonych w 1926 i 1938 roku.

Komendanci
  • płk piech. Kazimierz Kamprad (15 I – IX 1919 → komendant PKU 5 pp Leg.)
  • ppłk piech. Aleksander Wikberg (IX – XII 1919 → dowódca Garnizonu Piotrków[15][16])
  • płk Józef Lederer (I - 3 IX 1920 → szef Oddziału Vb Sztabu DOGen. Lublin[17])
  • ppłk Aleksander Teleżyński (p.o. od 6 VII 1920[18] i komendant 3 IX 1920[17] - II 1921)
  • ppłk / płk piech. Witold Hulanicki (II 1921 – 1922 – szef Szefostwa Poborowego DOK VIII[19])
  • płk piech. Stefan I Borowski (1922 → Rezerwa Oficerów Sztabowych DOK IV[20])
  • płk piech. Stanisław I Mirecki (do IX 1923 → komendant PKU Modlin[21])
  • płk piech. Władysław Włodzimierz Antoni Młocki (IX 1923[21] – 30 IX 1927 → stan spoczynku[22])
  • mjr żand. / piech. Władysław Zachariasz Spławiński (IX 1927[23] – I 1929 → komendant PKU Warszawa Miasto II[24])
  • ppłk art. Eugeniusz Kukulski (III[25] – 30 XI 1929 → stan spoczynku[26])
  • ppłk piech. Franciszek Sobolewski (III 1930[27][28] – IX 1933 → stan spoczynku z dniem 30 XI 1933[29])
  • ppłk dypl. piech. Witold Stankiewicz (2 IX 1933[30] – 1938)
  • ppłk br. panc. Wacław Wiaczesław Hryniewski (1938 – 1939[31])
Obsada pozostałych stanowisk funkcyjnych PKU w latach 1921–1925[32][33]
  • I referent
    • kpt. piech. Marian Józef Hudec
    • kpt. kanc. Kazimierz Józef Piziak (X 1924[34] – VIII 1925 → II referent)
    • mjr kanc. Stefan Lityński (VIII 1925[35] – II 1926[36] → dyspozycja dowódcy OK IV)
  • II referent
    • urzędnik wojsk. XI rangi / por. kanc. Edmund Sawczyński (1923 – VIII 1925 → młodszy referent)
    • kpt. kanc. Kazimierz Józef Piziak (VIII 1925[37] – II 1926 → kierownik II referatu)
  • młodszy referent – por. kanc. Edmund Sawczyński (VIII 1925[37] – II 1926 → referent)
  • oficer instrukcyjny
  • oficer ewidencyjny Piotrków
    • urzędnik wojsk. XI rangi Marian Csadek (→ OE Kałusz PKU Kałusz[41])
    • por. piech. Janusz Jakubowski (od VI 1924[42])
  • oficer ewidencyjny Radomsk – urzędnik wojsk. XI rangi / por. kanc. Jan I Popiel
Obsada pozostałych stanowisk funkcyjnych PKU w latach 1926–1938[43][44][45][46]
 
Wiktor Jedynakiewicz
  • kierownik I referatu administracji rezerw i zastępca komendanta
    • kpt. kanc. Jan Walenty Klimkowicz (II 1926 – VII 1927[47] → kierownik I referatu PKU Radomsko)
    • kpt. kanc. Kazimierz Józef Piziak (do 30 IX 1932 → DOK II[48])
    • kpt. piech. Jan Grochot (XII 1932[49] – VI 1934 → PKU Bochnia[50])
    • kpt. piech. Wiktor Józef Jedynakiewicz (VI 1934[51] – VI 1938 → kierownik I referatu KRU)
  • kierownik II referatu poborowego
    • kpt. kanc. Kazimierz Józef Piziak (II 1926 – ? → kierownik I referatu)
    • por. kanc. Józef Szukalski[a] (IX 1930[56] – XII 1932 → płatnik 60 pp)
    • kpt. piech. Franciszek Serafin Aleksander Cengel vel Cengiel[57] (od XII 1932[49], był w VI 1935)
  • referent – por. kanc. Edmund Sawczyński (II 1926 – IX 1930[58] → dyspozycja dowódcy OK IV)
  • referent (etat przejściowy) – por. piech. Janusz Jakubowski (od II 1926)
Obsada pozostałych stanowisk funkcyjnych KRU w latach 1938–1939[31][b]
  • kierownik I referatu ewidencji – kpt. adm. (piech.) Wiktor Jedynakiewicz{[c]
  • kierownik II referatu uzupełnień – kpt. adm. (piech.) Stefan Drabczyk[d]

UwagiEdytuj

  1. Kpt. int. Józef Szukalski urodził się 5 stycznia 1889 roku[52] w Kaliszu w rodzinie Andrzeja i Konstancji z Łąckich. W lutym 1926 roku został zatwierdzony na stanowisku referenta w PKU Grodzisk. We wrześniu 1930 roku został przeniesiony do PKU Piotrków na stanowisko kierownika II referatu poborowego. Z dniem 1 sierpnia 1932 roku został przydzielony na czteromiesięczną praktykę u płatnika 25 pp w Piotrkowie[53]. Po zakończeniu praktyki został przeniesiony do 60 pp w Ostrowie Wielkopolskim na stanowisko płatnika[54]. Z dniem 15 sierpnia 1933 roku został przeniesiony do korpusu oficerów intendentów[55]. Kapitan Szukalski był odznaczony Srebrnym Krzyżem Zasługi. Od 16 września 1939 roku był kierownikiem kasyna przy ul. Akademickiej 13 we Lwowie. Wiosną 1940 roku został zamordowany w Charkowie.
  2. Wykaz zawiera obsadę jednostki według stanu bezpośrednio przed rozpoczęciem mobilizacji pierwszych oddziałów Wojska Polskiego w dniu 23 marca 1939 roku, ale już po przeprowadzeniu ostatnich awansów ogłoszonych z datą 19 marca 1939 roku[59].
  3. kpt. adm. (piech.) Wiktor Jedynakiewicz (ur. 24 grudnia 1895 roku) był odznaczony Srebrnym Krzyżem Zasługi (1938) i Medalem Niepodległości. Na stopień kapitana został mianowany ze starszeństwem z 15 sierpnia 1924 roku w korpusie oficerów piechoty. W latach 1932–1934 pełnił służbę w KOP, między innymi na stanowisku dowódcy kompanii granicznej „Szrubiszki”. W 1945 roku został zarejestrowany w Oddziale Powiatowym PUR w Piotrkowie[60].
  4. kpt. adm. (piech.) Stefan Drabczyk (ur. 22 lipca 1893 roku) był odznaczony Krzyżem Niepodległości, Krzyżem Walecznych i Srebrnym Krzyżem Zasługi. 7 września 1914 roku wstąpił do Legionów Polskich. Służył w 1 kompanii 5 pułku piechoty LP. 8 sierpnia 1917 roku w Lublinie, w postępowaniu superrewizyjnym, został uznany za zdolnego do służby pomocniczej, jako rzeźnik[61]. Na stopień kapitana został mianowany ze starszeństwem z 1 lipca 1925 roku w korpusie oficerów piechoty. W 1928 roku pełnił służbę w Biurze Personalnym MSWojsk. w Warszawie, a później w KOP między innymi w Batalionie KOP „Nowe Święciany” na stanowisku komendanta powiatowego PW pasa granicznego[62].

PrzypisyEdytuj

  1. Almanach oficerski 1923/24 ↓, s. 36.
  2. Dz.U. z 1939 r. nr 20, poz. 131.
  3. Szandrocho 2011 ↓, s. 42.
  4. Szandrocho 2011 ↓, s. 44 i 46.
  5. Szandrocho 2011 ↓, s. 47.
  6. Dz.U. z 1930 r. nr 31, poz. 270.
  7. Dz. Rozk. MSWojsk. Nr 40 z 23 grudnia 1930 roku, poz. 471.
  8. Dz. Rozk. MSWojsk. Nr 23 z 31 lipca 1931 roku, poz. 290.
  9. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 8 z 11 listopada 1931 roku, s. 373.
  10. M.P. z 1931 r. nr 179, poz. 260.
  11. Jarno 2001 ↓, s. 173.
  12. Dz.U. z 1938 r. nr 25, poz. 220.
  13. Historia WKU Suwałki ↓.
  14. Dz.U. z 1939 r. nr 20, poz. 131.
  15. Rozkaz DOGen. Kielce ↓, Nr 6 z 26 stycznia 1920 roku, pkt 6.
  16. Rozkaz DOGen. Kielce ↓, Nr 41 z 1 maja 1920 roku, pkt 3-4.
  17. a b Rozkaz DOGen. Kielce ↓, Nr 83 z 3 września 1920 roku, pkt 1017.
  18. Rozkaz DOGen. Kielce ↓, Nr 59 z 6 lipca 1920 roku, pkt 362, na czas nieobecności płk. Józefa Lederera.
  19. Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 106.
  20. Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 197, 395.
  21. a b Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 57 z 30 sierpnia 1923 roku, s. 538.
  22. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 19 z 22 lipca 1927 roku, s. 215.
  23. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 24 z 26 września 1927 roku, s. 286.
  24. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 3 z 29 stycznia 1929 roku, s. 26.
  25. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 7 22 marca 1929 roku, s. 101.
  26. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 16 z 18 października 1929 roku, s. 331.
  27. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 8 z 31 marca 1930 roku, s. 103.
  28. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 11 z 18 czerwca 1930 roku, s. 237.
  29. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 7 z 20 maja 1933 roku, s. 118.
  30. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 8 z 28 czerwca 1933 roku, s. 139.
  31. a b Rocznik oficerski 1939 ↓, s. 854.
  32. Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 1475, 1555, 1565-1566.
  33. Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 1344.
  34. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 116 z 31 października 1924 roku, s. 649.
  35. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 86 z 26 sierpnia 1925 roku, s. 468.
  36. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Dodatek do Nr 9 z 4 lutego 1926 roku, s. 2.
  37. a b Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 86 z 26 sierpnia 1925 roku, s. 469.
  38. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 130 z 16 grudnia 1924 roku, s. 726.
  39. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 128 z 6 grudnia 1924 roku, s. 717.
  40. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 13 z 11 marca 1926 roku. Dodatek „Obsada personalna przysposobienia wojskowego”, s. 9.
  41. Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 1334.
  42. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 55 z 12 czerwca 1924 roku, s. 324.
  43. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Dodatek do Nr 9 z 4 lutego 1926 roku, s. 11.
  44. Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 520.
  45. Lista starszeństwa 1933 ↓, s. 9, 34, 46.
  46. Lista starszeństwa 1935 ↓, s. 8, 45, 48.
  47. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 19 z 22 lipca 1927 roku, s. 224.
  48. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 13 z 9 grudnia 1932 roku, s. 428.
  49. a b Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 13 z 9 grudnia 1932 roku, s. 417.
  50. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 11 z 7 czerwca 1934 roku, s. 174.
  51. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 11 z 7 czerwca 1934 roku, s. 181.
  52. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 5 z 11 kwietnia 1933 roku, s. 102, sprostowano datę urodzenia z „5 stycznia 1890” na „5 stycznia 1889”.
  53. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 13 z 9 grudnia 1932 roku, s. 436.
  54. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 5 z 11 kwietnia 1933 roku, s. 88.
  55. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 10 z 15 września 1933 roku, s. 184.
  56. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 1 z 28 stycznia 1931 roku, s. 20.
  57. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 2 z 26 stycznia 1934 roku, s. 31, sprostowano imiona i nazwisko z „Franciszek Cengiel” na „Franciszek Serafin Aleksander Cengel”.
  58. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 14 z 20 września 1930 roku, s. 292.
  59. Rocznik oficerski 1939 ↓, s. VI.
  60. Straty ↓.
  61. Stefan Drabczyk. Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku. [dostęp 2019-08-12]..
  62. Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 57, 906.

BibliografiaEdytuj