Komercjalizacja przedsiębiorstw państwowych

Komercjalizacja przedsiębiorstw państwowych – przekształcanie przedsiębiorstw państwowych w spółki prawa handlowego[1].

Komercjalizacja przedsiębiorstw państwowych w PolsceEdytuj

Komercjalizacja, w myśl Ustawy z dnia 30 sierpnia 1996 roku o komercjalizacji i niektórych uprawnieniach pracowników[2], polega na przekształceniu przedsiębiorstwa państwowego w jednoosobową spółkę Skarbu Państwa – w formie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością lub spółki akcyjnej.

Do końca 2016 r. komercjalizacja przedsiębiorstwa państwowego mogła nastąpić:

  • z inicjatywy ministra właściwego do spraw Skarbu Państwa lub na wniosek organu założycielskiego
  • na wniosek dyrektora i rady pracowniczej przedsiębiorstwa
  • na uzasadniony wniosek organu wykonawczego jednostki samorządu terytorialnego, na obszarze którego znajduje się siedziba tego przedsiębiorstwa, na podstawie uchwały organu stanowiącego tej jednostki (uchylony art. 4a ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji z 1996 roku). Jeśli cel komercjalizacji był inny niż prywatyzacja, organ założycielski potrzebował zgody Rady Ministrów.

Od 2017 r. komercjalizacji przedsiębiorstwa państwowego dokonuje się na wniosek dyrektora i rady pracowniczej przedsiębiorstwa państwowego. Organ założycielski może dokonać tego też z własnej inicjatywy[3].

Komercjalizacja z konwersją wierzytelnościEdytuj

W przypadku przedsiębiorstw znajdujących się w złej sytuacji finansowej następuje komercjalizacja z konwersją wierzytelności, czyli konwersja w spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z udziałem Skarbu Państwa i wierzycieli, którzy za swoje wierzytelności nabywają udziały w tej spółce. Decyzję o komercjalizacji z konwersją wierzytelności podejmuje minister Skarbu Państwa w sytuacji, gdy spełniona jest jedna z dwóch obligatoryjnych przesłanek:

  • suma zobowiązań, zaciągniętych kredytów i pożyczek powiększona o należne wierzycielom odsetki za zwłokę w zapłacie tych wierzytelności stanowi więcej niż 60% wartości księgowej aktywów;
  • suma zobowiązań krótkoterminowych, zaciągniętych kredytów i pożyczek przeterminowanych powiększona o należne wierzycielom odsetki za zwłokę w zapłacie tych wierzytelności stanowi więcej niż 50% przychodów pomniejszonych o przychody ze sprzedaży środków trwałych.

Wbrew rozpowszechnionych w mediach twierdzeniom komercjalizacja nie oznacza automatycznie nastawienia przedsiębiorstwa na „maksymalizację zysku”, co budzi szczególne kontrowersje w przypadku szpitali. Spółki prawa handlowego nastawione są na maksymalizację ich wartości rynkowej w długim okresie[4].

PrzypisyEdytuj

  1. komercjalizacja przedsiębiorstw państwowych, Encyklopedia PWN.
  2. Do końca 2016 r. ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji.
  3. Art. 4 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 1996 roku o komercjalizacji i niektórych uprawnieniach pracowników.
  4. Krzysztof Jeżowski: Celem spółek nie jest maksymalizacja zysku. Medical Net. [zarchiwizowane z tego adresu (2012–11–27)].

BibliografiaEdytuj

  • Ustawa z dnia 30 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji i niektórych uprawnieniach pracowników (Dz.U. z 2019 r. poz. 2181)
  • Banasiński C. i in.: Prawo gospodarcze. wyd. LexisNexis, Warszawa 2005
  • Polityka gospodarcza – studia i przyczynki. pod red. Jerzego Tarajkowskiego, Poznań 2005