Komisariat Rzeszy Ukraina

niemiecki region administracyjny okupowanej Ukrainy

Komisariat Rzeszy Ukraina (niem. Reichskommissariat Ukraine) – nazwa organizmu okupacyjnego powstałego 1 września 1941 po agresji III Rzeszy na ZSRR, istniejąca do początków 1944, z siedzibą w Równem. Komisarzem (Reichskommissar) Komisariatu był Erich Koch.

Komisariat Rzeszy Ukraina
Reichskommissariat Ukraine
Flaga
Godło III Rzeszy
Flaga Godło
Położenie III Rzeszy
Język urzędowy

niemiecki

Stolica

Równe

Zależne od

 III Rzesza

Głowa terytorium

Komisarz Rzeszy (Reichskommissar) Erich Koch

Mapa III Rzeszy

Podział administracyjny ustalono w niemieckiej Kwaterze Głównej, na naradzie pod przewodnictwem Adolfa Hitlera, z udziałem Hermanna Göringa, Alfreda Rosenberga, Wilhelma Keitla, Hansa Lammersa i Martina Bormanna 16 lipca 1941[1].

Plakat propagandowy w języku ukraińskim: „Гітлер Визволитель” (Hitler wyzwoliciel)

Podział administracyjny Komisariatu Rzeszy Ukraina w 1943 r.Edytuj

W miejsce obwodów i rejonów zorganizowano komisariaty obszarowe (niem. Gebietkommissariat). Obwody czernihowski, sumski, charkowski, doniecki i łuhański wydzielono w osobną strefę frontową, oddzieloną od RKU granicą, którą można było przekroczyć tylko ze specjalną przepustką.

W sumie Komisariat dzielił się na 6 komisariatów generalnych, 114 komisariatów rejonowych i 433 gminnych[2].

Okręg generalny Dniepropetrowsk (Generalbezirk Dnjepropetrowsk)Edytuj

Generalnym komisarzem okręgu był Klaus Selzner.

Komisariaty:

Okręg generalny Kijów (Generalbezirk Kiew)Edytuj

Generalnym komisarzem okręgu był Waldemar Magunia.

Komisariaty:

Okręg generalny Krym (Generalbezirk Krim, Tauryda)Edytuj

Generalnym komisarzem okręgu był Alfred Frauenfeld.

Komisariaty:

Okręg generalny Mikołajów (Generalbezirk Nikolajew)Edytuj

Generalnym komisarzem okręgu był Ewald Oppermann.

Komisariaty:

Okręg generalny Żytomierz (Generalbezirk Shitomir)Edytuj

Generalnym komisarzem okręgu był Kurt Klemm, a od 1942 Waldemar Magunia.

Komisariaty:

Okręg generalny Wołyń-Podole (Generalbezirk Wolhynien-Podolien)Edytuj

Generalnym komisarzem okręgu był Heinrich Schöne. Jego siedzibą został Brześć.

Oprócz terenów Wołynia i Podola (obwód wołyński, rówieński, część żytomierskiego) do okręgu włączono tereny południowego Polesia (południowe części obwodów brzeskiego i pińskiego) granica przebiegała około 20 km na północ od Prypeci. Dzielił się na 25 terenów powiatowych, z czego 8 przed wojną należało całkowicie lub częściowo do ZSRR, a pozostałe do Państwa Polskiego.

Komisariaty:

Inne terenyEdytuj

Część dawnego terytorium Związku Radzieckiego, znajdująca się pomiędzy rzekami Boh i Dniestr, należąca również do Komisariatu Rzeszy Ukraina (Reichskommissariat Ukraine), została przekazana Rumunii jako tzw. „Transnistria” i była zarządzana z Odessy przez rumuńskiego gubernatora – dr Gheorghe Alexianu.

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Przy czym władze nazistowskie zrezygnowały z planu utworzenia zależnego państwa ukraińskiego, por. Grzegorz Mazur, Jerzy Skwara, Jerzy Węgierski: Kronika 2350 dni wojny i okupacji Lwowa 1 IX 1939 – 5 II 1946, Unia Katowice 2007, s. 214.
  2. Grzegorz Motyka: Ukraińska partyzantka 1942-1960. Działalność Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów (OUN) i Ukraińskiej Powstańczej Armii (UPA), Instytut Studiów Politycznych PAN/Oficyna Wydawnicza RYTM Warszawa 2006, s. 192.