Otwórz menu główne

Konstanty Puzyna

polski teatrolog, eseista, publicysta, poeta
Konstany Puzyna (1985), fot. A.T.Kijowski
Nagrobek Konstantego Puzyny na Cmentarzu Powązkowskim, autorstwa Krzysztofa M. Bednarskiego

Konstanty Puzyna (ur. 13 kwietnia 1929 w Warszawie, zm. 28 sierpnia 1989 w Augustowie) – polski teatrolog, edytor, eseista, publicysta, poeta.

Ukończył studia z zakresu filologii polskiej na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie. Przedstawiciel tzw. krakowskiej szkoły krytyki literackiej.

Debiutował w 1947 r. Był kierownikiem literackim teatrów: Teatru "Wybrzeże" (1953–1954), Teatru Dramatycznego (1955–1965) i Teatru Ateneum w Warszawie). Od 1956 do 1969 r. był zastępcą redaktora naczelnego miesięcznika "Dialog", poświęconego dramaturgii teatralnej. Od 1971 do 1989 r. redaktor naczelny pisma. W latach 1968-1971 był stałym felietonistą teatralnym "Polityki". Pracownik naukowy Instytutu Sztuki PAN. Współpracował także z miesięcznikiem "Teatr". W latach 1986-1987 wykładał w City University w Nowym Jorku.

Przedmiotem jego fascynacji był teatr XX-wieczny, a zwłaszcza Stanisław Ignacy Witkiewicz jako artysta wszechstronny, prekursorski wobec powojennego teatru europejskiego i, zdaniem Puzyny, genialny[1]. Dokonana przez Puzynę, po latach prac archiwalnych nad rękopisami i maszynopisami (zwykle w złym stanie i słabo czytelnymi) artysty, w 1962 dwutomowa edycja Dramatów Witkacego, zawierająca głównie pierwodruki (tekstów dotąd nieznanych), miała charakter przełomowy dla recepcji pisarza, a dzięki niej dramaty autora Matki trafiły na sceny polskie i obce, stały się też przedmiotem systematycznych badań w Polsce i poza nią.

Opracował też edytorsko pisma teatralne Wilama Horzycy (z Lidią Kuchtówną) i Antonina Artaud (z Janem Błońskim).

Wśród prac autorskich Puzyny przeważają wyrafinowane myślowo i pisane błyskotliwym stylem eseje o teatrze. Rozproszone rozprawy naukowe Puzyny o Witkacym wydano w wersji książkowej już pośmiertnie.

PublikacjeEdytuj

Twórczość oryginalna

  • To co teatralne (szkice teatralne; Warszawa, Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe, 1960, brak numeru ISBN)
  • Burzliwa pogoda (felietony teatralne; Warszawa, PIW, 1971, brak numeru ISBN)
  • Syntezy za trzy grosze (szkice; Warszawa, PIW, 1974, brak numeru ISBN)
  • Półmrok. Felietony teatralne i szkice (Warszawa, PIW, 1982, ​ISBN 83-06-00751-4​)
  • Kamyki (poezje; Warszawa, PIW, 1989, ​ISBN 83-06-01803-6​)
  • Witkacy. Oprac. i red. Janusz Degler. Warszawa, Errata, 1999, ​ISBN 83-907833-6-3​ - zebrane rozprawy naukowe

Prace edytorskie

  • Stanisław Ignacy Witkiewicz: Dramaty. Oprac. Konstanty Puzyna. Warszawa, PIW, 1962, brak numeru ISBN t. I–II – pierwsza zebrana edycja krytyczna dramatów Witkacego
  • Stanisław Ignacy Witkiewicz: Dramaty. Oprac. Konstanty Puzyna. Wyd. 2 rozszerzone. Warszawa, PIW, 1972, brak numeru ISBN, t. I–II.
  • Wilam Horzyca: O dramacie. Oprac. Lidia Kuchtówna i Konstanty Puzyna. Wstęp: Jarosław Iwaszkiewicz. Warszawa, Wyd. Artystyczne i Filmowe, 1969, brak numeru ISBN
  • Antonin Artaud: Teatr i jego sobowtór. Przekł. z fr. i wstęp: Jan Błoński. Noty: Jan Błoński i Konstanty Puzyna. Wyd. 2. Warszawa, Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe, 1978, brak numeru ISBN

PrzypisyEdytuj

  1. Konstanty Puzyna: Wstęp. W: Stanisław Ignacy Witkiewicz: Dramaty. Warszawa, PIW, 1962, brak numeru ISBN, tom I.

BibliografiaEdytuj