Kopalnia Węgla Kamiennego „Pokój”

Kopalnia Węgla Kamiennego Pokój (niem. Friedensgrube) – kopalnia węgla kamiennego w Rudzie Śląskiej[2], prowadząca działalność górniczą pod silnie zurbanizowanym obszarem miasta (dzielnice: Wirek, Nowy Bytom, Bielszowice, Czarny Las). Funkcjonowała jako samodzielny zakład od 1902 do 1 lipca 2016 roku. KWK Pokój od 2016 roku działa jako ruch Pokój kopalni Ruda, wchodzącej w skład Polskiej Grupy Górniczej.

Kopalnia Węgla Kamiennego Pokój
Ilustracja
KWK Pokój, zlikwidowany szyb Anna, fot. 2010 r.
Państwo  Polska
Województwo  śląskie
Adres 41-710 Ruda Śląska
ul. Niedurnego 13
Data założenia 3 lipca 1902
Data likwidacji 1 lipca 2016 (utworzenie połączonej kopalni Ruda)
Dyrektor Czesław Bubała
Zatrudnienie 1371 (2018)
Dane finansowe
Wynik netto Decrease2.svg 97 mln zł (2014)[1]
Położenie na mapie Rudy Śląskiej
Mapa konturowa Rudy Śląskiej, w centrum znajduje się punkt z opisem „Kopalnia Węgla Kamiennego Pokój”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole znajduje się punkt z opisem „Kopalnia Węgla Kamiennego Pokój”
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa konturowa województwa śląskiego, w centrum znajduje się punkt z opisem „Kopalnia Węgla Kamiennego Pokój”
Ziemia50°16′37,3″N 18°52′14,2″E/50,277028 18,870611
Strona internetowa
Szyb Wanda, fot. 2013 r.

HistoriaEdytuj

 
Schemat historycznych przekształceń organizacyjnych, które doprowadziły do powstania kopalni Pokój

Kopalnia powstała 3 lipca 1902 roku z połączenia pól górniczych Friedrich Wilhelm, Eintracht I i Saara I[3]. Do 1922 roku i w okresie okupacji działała pod nazwą Friedensgrube[3]. Stanowiła część koncernu hutniczego Oberbedarf Mikołaja hr. Ballestrema, od 1931 roku należała do Rudzkiego Gwarectwa Węglowego. W latach 1945–1957 należała do Rudzkiego Zjednoczenia Przemysłu Węglowego, a następnie do Bytomskiego Zjednoczenia Przemysłu Węglowego. W latach 60. prowadzono eksploatację w filarze ochronnym Huty Pokój, zajmowano się w tym czasie również pracami nad eksperymentalnymi obudowami górniczymi[4].

1 kwietnia 1968 roku przyłączono do niej kopalnię Wanda-Lech[3]. W 1993 roku weszła w skład Rudzkiej Spółki Węglowej S.A. W roku 1995 została połączona z likwidowaną kopalnią Wawel (niem. Brandenburg)[potrzebny przypis]. W latach 2003–2016 była częścią Kompanii Węglowej S.A. 1 lipca 2016 r. KWK Pokój została połączona z KWK Halemba Wirek i KWK Bielszowice, tworząc jedną kopalnię – KWK Ruda[5], wchodzącą w skład Polskiej Grupy Górniczej.

21 listopada 2016 roku ruchy Bielszowice i Pokój zostały połączone podziemnym przekopem, urobek z ruchu Pokój od tego czasu jest transportowany magistralą taśmową na poziomie 840 m do ruchu Bielszowice[6].

31 grudnia 2016 roku podpisano umowę, na mocy której część kopalni Ruda, Pokój I, została przekazana Spółce Restrukturyzacji Kopalń[7]. Wydobycie ma zostać zakończone w pierwszym kwartale 2021 roku [8], z kolei całkowita likwidacja ruchu Pokój I i majątku dawnej kopalni ma zakończyć się 31 grudnia 2022 [9].

WydobycieEdytuj

Kopalnia dysponowała trzema poziomami wydobywczymi: 320, 600 oraz 790 m[potrzebny przypis].

Średniodobowe wydobycie w 2016 r. wynosiło 5500 ton[potrzebny przypis].

Zdolności wydobywcze zakładu górniczego wynosiły około 5000-5500 ton na dobę[potrzebny przypis]. Zatrudnienie w zakładzie w 2011 wynosiło około 2200 pracowników. W I półroczu 2014 r. kopalnia zatrudniała 1931 pracowników i przynosiła straty w wysokości 138,71 zł na tonie wydobytego węgla[10].

Wydobycie węgla kamiennego w tonach w wybranych latach[3]:

Zaplecze socjalneEdytuj

W czasach Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej wybudowano ambulatorium dla załogi, domy pracownicze, obiekty sportowe oraz utworzono dwie biblioteki[4].

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. KRA: Cztery kopalnie KW przyniosły 821 mln zł strat. 2015-01-10. [dostęp 2017-01-12].
  2. Zuziak 1967 ↓, s. 130.
  3. a b c d Jaros 1984 ↓.
  4. a b Zuziak 1967 ↓, s. 131.
  5. Oddział KWK Ruda, Polska Grupa Górnicza (pol.).
  6. Kamila Rożnowska: Kopalnia Bielszowice i kopalnia Pokój połączone. Dziennik Zachodni, 2016-12-21. [dostęp 2017-01-12].
  7. MD: Górnictwo: część ruchu Pokój trafiła do SRK. Wydawnictwo Górnicze, 2016-12-31. [dostęp 2017-01-12].
  8. Kamil Rakosza: PGG z 2 mld zł straty w 2020 r. W przyszłym roku kolejne zamknięcia kopalń (pol.). next.gazeta.pl, 2020-12-29. [dostęp 2020-12-30].
  9. Te kopalnie wkrótce zostaną zlikwidowane - lista. rybnik.com.pl, 2020-01-08. [dostęp 2020-02-02].
  10. Kompania Węglowa - 12 z 15 kopalń na minusie. Gazeta Wyborcza, 2014.

BibliografiaEdytuj

  • Jerzy Jaros: Słownik historyczny kopalń węgla na ziemiach polskich. Katowice: Śląski Instytut Naukowy, 1984, s. 83. ISBN 83-00-00648-6.
  • Antoni Zuziak: Sylwetki kopalń i zakładów Bytomskiego Zjednoczenia Przemysłu Węglowego. W: Tradycje górnictwa ziemi bytomskiej. Maroszek Henryk (red.). Katowice: 1967.