Otwórz menu główne

Kopalnia Węgla Kamiennego Jan Kanty

zlikwidowana kopalnia w Jaworznie

Kopalnia Węgla Kamiennego Jan Kanty (podczas II wojny światowej Dachs, od 1953 do 1989 roku Komuna Paryska) – zlikwidowana kopalnia węgla kamiennego, położona w Jaworznie, założona w 1920 roku, prowadziła wydobycie do 2000 roku.

Kopalnia Węgla Kamiennego
Jan Kanty
Ilustracja
Kopalnia Jan Kanty, wieże wyciągowe szybów Witold I i Witold II (2011)
Państwo  Polska
Województwo  śląskie
Siedziba Jaworzno
Adres ul. Grunwaldzka 275
Data założenia 1920
Data likwidacji 1994-2002
Położenie na mapie Jaworzna
Mapa lokalizacyjna Jaworzna
Kopalnia Węgla Kamiennego Jan Kanty
Kopalnia Węgla Kamiennego
Jan Kanty
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Kopalnia Węgla Kamiennego Jan Kanty
Kopalnia Węgla Kamiennego
Jan Kanty
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa śląskiego
Kopalnia Węgla Kamiennego Jan Kanty
Kopalnia Węgla Kamiennego
Jan Kanty
Ziemia50°13′19″N 19°14′41″E/50,221944 19,244722

HistoriaEdytuj

Powstała w 1920 pod nazwą Jan Kanty. Eksploatację rozpoczęto w 1921[1]. Główny szyb Artur zgłębiono na obszarze górniczym Barbara, obejmującym pokłady Niedzieliska I i II. Ponadto eksploatowano odkrywkowo wychodnię Stanisław[1]. W 1925 przyłączono do niej kopalnię Leopold[1]. W czasie okupacji hitlerowskiej nosiła nazwę Dachs, od 1942 zarządzana była przez Energieversorgung Oberschlesien A.G[2]. W 1945 utworzyła kopalnię Jaworzno wraz z kopalniami Kościuszko i Bolesław Bierut (wcześniej Piłsudski). Zakład Jaworzno podlegał Krakowskiemu Zjednoczeniu Przemysłu Węglowego[3]. Od 1 stycznia 1947 podlegała Jaworznicko-Mikołowskiemu Zjednoczeniu Przemysłu Węglowego[2]. Od 1953 niesamodzielna kopalnia funkcjonowała pod nazwą Komuna Paryska. Od 1 stycznia 1954 stanowiła odrębną kopalnię[2]. Powrót do nazwy Jan Kanty nastąpił w 1989[4]. Eksploatacja górnicza została zakończona 31 lipca 2000 roku na skutek wyczerpania zasobów[5]. Zakład został zlikwidowany w latach 1994-2002[6]. Ponowną eksploatację pozostałych złóż węgla rozważała kopalnia Kopalnia Węgla Kamiennego Kazimierz-Juliusz w 2013, co jednak nie zostało zrealizowane na skutek likwidacji tegoż zakładu[7].

WydobycieEdytuj

Wydobycie węgla na przestrzeni lat (w tonach):

  • 1923 - 108000[1]
  • 1924 - 123000[1]
  • 1939 - ok. 200000[4]
  • 1945 - ok. 100000[4]
  • 1957 - ok. 1000000[4]
  • 1970 - 1775541[2]
  • 1975 - ponad 2000000[4]
  • 1979 - 2507270[2]

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d e Proksa 2001 ↓, s. 29.
  2. a b c d e Jaros 1984 ↓, s. 65.
  3. Proksa 2001 ↓, s. 24.
  4. a b c d e Proksa 2001 ↓, s. 30.
  5. Kopalnia Węgla Kamiennego „Jan Kanty”. Główny Instytut Górnictwa. [dostęp 2019-08-15].
  6. Jacek Jarosz. Prawne i ekonomiczne aspekty procesu likwidacji kopalń węgla kamiennego w Polsce. „Zeszyty Naukowe Instytutu Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią Polskiej Akademii Nauk”. 75, s. 67, 2009. Polska Akademia Nauk. ISSN 20800819 (pol.). 
  7. Sensacyjne odkrycie w Jaworznie: W kopalni Jan Kanty znaleziono węgiel. „Dziennik Zachodni”, 2013-03-04 (pol.). 

BibliografiaEdytuj