Kostnojęzykowe

Kostnojęzykowe[2], kostnojęzyczne[3] (Osteoglossidae) – rodzina słodkowodnych ryb kostnojęzykokształtnych (Osteoglossiformes), obejmująca około 10 współcześnie występujących gatunków oraz liczne taksony kopalne, znane co najmniej z paleocenu.

Kostnojęzykowe
Osteoglossidae[1]
Bonaparte, 1846
Okres istnienia: paleocen–dziś
Ilustracja
Arowana azjatycka (Scleropages formosus)
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada promieniopłetwe
Nadrząd kostnojęzykopodobne
Rząd kostnojęzykokształtne
Rodzina kostnojęzykowe

WystępowanieEdytuj

Współczesny zasięg przedstawicieli tej rodziny obejmuje tropikalną strefę Ameryki Południowej, Afryki i Azji Południowo-Wschodniej po północną Australię. W zapisie kopalnym znane są również z Europy i Ameryki Północnej[4].

Cechy charakterystyczneEdytuj

Są to ryby dorastające do kilkudziesięciu centymetrów długości. Ich ciało jest pokryte bardzo dużymi, masywnymi łuskami. Duży otwór gębowy jest ułożony skośnie ku górze i zaopatrzony w dwa wąsiki podbródkowe[5]. Szczęki są uzębione. Płetwy brzuszne przesunięte wyraźnie w tył za podstawami płetw piersiowych. Występuje 10–17 promieni branchiostegalnych[6].

Większość jest wszystkożerna lub mięsożerna. Młodsze, mniejsze osobniki żywią się bezkręgowcami, a starsze polują również na kręgowce, głównie ryby. Arowana srebrna znana jest z chwytania przelatujących nad wodą nietoperzy[5].

Samce kostnojęzykowych są pyszczakami. Jaja o średnicy 1 cm noszą w pysku, w kieszonce utworzonej pomiędzy kośćmi żuchwy[5].

KlasyfikacjaEdytuj

Gatunki współcześnie żyjące klasyfikowane są w rodzajach[7]:

 
Arowana srebrna (Osteoglossum bicirrhosum)

Wśród taksonów kopalnych wymieniane są m.in.:

 
Kopalny Phareodus testis – Buffalo Museum of Science, USA

Rodzajem typowym jest Osteoglossum.

Wcześniej[9] do tej rodziny, w randze podrodziny Heterotidinae, były zaliczane gatunki klasyfikowane obecnie w odrębnej rodzinie Arapaimidae.

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Osteoglossidae, [w:] Integrated Taxonomic Information System [online] (ang.).
  2. Rozporządzenie Rady (WE) NR 338/97 z dnia 9 grudnia 1996 r. w sprawie ochrony gatunków dzikiej fauny i flory w drodze regulacji handlu nimi. Rada Europejska, 9 grudnia 1996.
  3. Załachowski 1992 ↓, s. 206.
  4. Nelson 2006 ↓, s. 104.
  5. a b c Załachowski 1992 ↓, s. 207.
  6. Nelson 2006 ↓, s. 106.
  7. Ron Fricke, William Neil Eschmeyer, Richard Van der Laan (red.), SEARCH, [w:] Eschmeyer's Catalog of Fishes [online], California Academy of Sciences, 5 sierpnia 2013 [dostęp 2013-08-10] (ang.).
  8. a b Nelson 2006 ↓, s. 105.
  9. Nelson 2006 ↓.

BibliografiaEdytuj