Otwórz menu główne

Kozłów (powiat garwoliński)

wieś w powiecie garwolińskim

Kozłówwieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie garwolińskim, w gminie Parysów[4]. Położona nad rzeką Rydnią (inna nazwa: Radunia).

Kozłów
Państwo  Polska
Województwo mazowieckie
Powiat garwoliński
Gmina Parysów
Liczba ludności (2011) 245[1][2]
Strefa numeracyjna 25
Kod pocztowy 08-441[3]
Tablice rejestracyjne WG
SIMC 0683677[4]
Położenie na mapie gminy Parysów
Mapa lokalizacyjna gminy Parysów
Kozłów
Kozłów
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Kozłów
Kozłów
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa lokalizacyjna województwa mazowieckiego
Kozłów
Kozłów
Położenie na mapie powiatu garwolińskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu garwolińskiego
Kozłów
Kozłów
Ziemia51°59′36″N 21°41′14″E/51,993333 21,687222

Wieś szlachecka położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie garwolińskim ziemi czerskiej województwa mazowieckiego[5]. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa siedleckiego.

Na wschodnim skraju wsi przy drodze do Transboru, Gołych Łąk, Dębego Małego i Gozdu znajduje się średniowieczne grodzisko położone obok dawnego parku dworskiego z poł XIX wieku, Przez miejscowych nazywane "Górą Bony" lub "Kopcem Napoleona".

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Najświętszej Maryi Panny w Parysowie.

Spis treści

Części wsiEdytuj

Integralne części wsi Kozłów[6][4]
SIMC Nazwa Rodzaj
0683683 Białynia część wsi
0683660 Górki-Kolonia część wsi
0683690 Henryków część wsi
0683708 Józefina część wsi

HistoriaEdytuj

Miejscowość wzmiankowana po raz pierwszy w 1440 r. 26 sierpnia 1526 r. otrzymała prawa miejskie nadane staraniem Marcina, Jana i Wiernosza Oborskich przez księżną Annę Mazowiecką. Po nieudanej lokacji, od 1576 r. ponownie wieś. W XVI wieku, równocześnie z lokacją miasta, na średniowiecznym kopcu wybudowano zamek dla rodziny Oborskich - Parysów. Został on zniszczony podczas potopu szwedzkiego. W latach 1526-1648 dobra Kozłowa, składały się z osady Kozłów oraz wsi: Górki i Gołe Łąki i liczyły 90 włók ziemi, były w posiadaniu rodziny Parysów, dziedziców pobliskiego miasteczka Parysowa. W roku 1660 przeszły na własność Stanisława Linkhausa. W 1730 r. Kozłów był własnością Generała Renarda, w ich posiadaniu pozostawał do 1749 r., kiedy przeszedł w ręce Franciszka Bielińskiego, marszałka wielkiego koronnego. W XVIII w. od rodziny Bielińskich, Kozłów drogą kupna przeszedł w ręce Jana Marszłkowskiego. W 1823 r. kupił osadę Leopold Stanisław Eysymontt, (1781-1852), major wojsk napoleońskich i Księstwa Warszawskiego, Od 1832 r. mieszkał on w Kozłowie. Osada pozostawała w posiadaniu jego spadkobierców do 1885 r. W 1827 r. Kozlów liczył 27 domów i 200 mieszkańców, w 1860 r. liczba domów zwiększyła się o jeden, a liczba mieszkańców wzrosła do 294 osób. W 1883 r. wieś liczyłą 24 gospodarstwa i 280 morgów ziemi. W 1921 r. w Kozlowie było 44 domy i 185 mieszkańców. Miejscowość nie została zbombardowana w 1939 roku przez Luftwaffe. W lipcu 1944 r. znajdowały się tu trzy stanowiska artylerii niemieckiej.

EtymologiaEdytuj

Nazwę zapisano po raz pierwszy w 1440 r. w Księdze Ziemi Czerskiej "Koszlowo". W 1480 r. "Coszlowo”, w 1526 r. - "Kosslow" w 1540 r. - "Coschov". W średniowieczu nazwa wykazywała niewielkie wahania językowe. Jest to nazwa patronimiczna związana z nazwiskiem – Kozieł szlachcica, który założył tu osadę lub pierwszymi osadnikami, którymi byli jeńcy tatarscy ubrani w kozie skóry – stąd skojarzenie z kozłami.


PrzypisyEdytuj

  1. Portal polskawliczbach.pl
  2. GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.. [dostęp 2018-11-20].
  3. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych poprzez wyszukiwarkę. Poczta Polska S.A., styczeń 2013. [dostęp 2015-03-26].
  4. a b c GUS. Rejestr TERYT
  5. Mazowsze w drugiej połowie XVI wieku ; Cz.1, Mapa, plany, Warszawa 1973, k. 4.
  6. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)

BibliografiaEdytuj

  • AGAD. Metryka Koronna sygn.: MK.42.73 Matricularum Regni Poloniae Summaria
  • Gajowniczek Z., 1999. Historia miast miasteczek i osad w prawobrzeżnej części Ziemi Czerskiej. FPL, Latowicz.
  • Chludziński T., Żmudziński T., 1966. Mazowsze południowo-wschodnie, Podlasie Zachodnie, Warszawa.
  • Chludziński T., 1982. Dolina Świdra, Warszawa.
  • Gieysztorowa J., 1967. Lustracja województwa Mazowieckiego 1565, Warszawa.
  • Pazyra S., 1959. Geneza i rozwój miast mazowieckich. Warszawa.
  • Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, T,I-XIV, Warszawa, 1895.
  • Wawrzyńczyk A., 1989. Lustracje województwa mazowieckiego XVII wieku, Warszawa.

Linki zewnętrzneEdytuj