Krążek linowy

Krążek linowy (koło linowe, blok, bloczek) – element osprzętu wielu urządzeń dźwigowych, w postaci grubego talerza, wykonanego najczęściej z metalu osadzonego na łożyskach tocznych lub ślizgowych na osi. Na obwodzie krążka znajduje się rowek linowy zapobiegający ześlizgiwaniu się liny (lub łańcucha).

Dźwig hydrauliczny Kobelco SL6000 na targach budowlanych w Monachium (2007)
Krążek linowy (blok) – schemat

Krążek linowy służy do prowadzenia liny, zmiany kierunku ruchu liny oraz jako element wyrównawczy w układach linowych.

Rozróżnia się dwa typy krążków

Krążki linowe zestawione w odpowiedni układ (zwany wielokrążkiem lub talią) połączony liną bądź linami zapewnia odpowiednie przełożenie sił przy podnoszeniu ładunków.

Sprawność krążka linowegoEdytuj

Wskutek sztywności lin i występowania w łożyskowaniu sił tarcia ruchowi cięgien rzeczywistych towarzyszą straty:

  • wywołane sztywnością lin (zależne od ich konstrukcji i obciążenia), praktycznie przyjmuje się
 
  • wywołane tarciem na łożysku
 

gdzie siła nacisku jest równa:

 

Stąd całkowite straty

 

gdzie:

 współczynnik tarcia,
  – siła naciągu liny,
  – średnica łożyska,
  – średnica bloczka,
  – kąt między końcami liny.

Sprawność krążka określa wzór:

 

W praktyce przyjmuje się:

  • przy łożyskowaniu tocznym  
  • przy łożyskowaniu ślizgowym  

Zastosowania krążka linowegoEdytuj

Zobacz teżEdytuj