Otwórz menu główne

Krążowniki rakietowe projektu 1134

Krążowniki rakietowe projektu 1134 (Bierkut)radzieckie krążowniki rakietowe, które weszły do służby w latach 1967–1969. Oficjalnie klasyfikowane początkowo jako duże okręty przeciwpodwodne. W kodzie NATO znane jako Kresta I. Zbudowano 4 jednostki, z których ostatnią wycofano ze służby w 1994 roku.

Krążowniki rakietowe projektu 1134
Ilustracja
Kraj budowy  ZSRR
Użytkownicy  MW Rosji
 MW ZSRR
Wejście do służby 19671969
Zbudowane okręty 4
Dane taktyczno-techniczne
Wyporność standardowa: 6000 t
pełna: 7500 t
Długość 159 m
Szerokość 17 m
Zanurzenie 6 m
Napęd dwie turbiny parowe o mocy 100 000 KM napędzające dwie śruby
Prędkość 34 węzłów
Zasięg 10 000 Mm przy prędkości ekonomicznej
Załoga 360
Uzbrojenie 2 podwójne wyrzutnie rakiet przeciwokrętowych P-5 Piatjorka (SS-N-3 Shaddock)
2 M-1 Wołna(SA-N-1 Goa)
2 podwójne działa kaliber 57 mm
2 x 5-rurowe wyrzutnie torped PTA 53A kaliber 533 mm
Wyposażenie lotnicze śmigłowiec Ka-25 lub Ka-27 Helix (hangar)

HistoriaEdytuj

Na początku lat 60. XX wieku priorytetem radzieckiej marynarki wojennej, w zakresie okrętów nawodnych, było zwalczanie okrętów podwodnych[1]. Po opracowaniu niszczycieli rakietowych projektu 61 (w terminologii radzieckiej: dużych okrętów przeciwpodwodnych, skrót: BPK), zdecydowano opracować większe okręty klasy BPK, o większych możliwościach, odpowiadające wielkością krążownikom[2]. Miały one służyć także do obrony przeciwlotniczej zespołów floty[2]. Prace zostały formalnie zainicjowane postanowieniem władz ZSRR z 30 grudnia 1960 roku[2]. W toku prac okazało się jednak, że nowo opracowywane pociski przeciwlotnicze M-11 Sztorm nie osiągną gotowości na czas, a mające być głównym uzbrojeniem przeciwpodwodnym rakietotorpedy Mietiel są na wstępnym etapie rozwoju[2]. Dlatego zdecydowano zastosować starsze pociski przeciwlotnicze M-1 Wołna, a zamiast rakietotorped uzbroić okręty w dostępne rakiety przeciwokrętowe kompleksu P-35[2]. W porównaniu do mniejszych krążowników projektu 58, liczba wyrzutni tych pocisków zmalała jednak z ośmiu do czterech. Projekt otrzymał numer 1134 i po raz pierwszy w radzieckiej praktyce nazwę kodową Bierkut (ros. Беркут)[2]. Budowa pierwszego okrętu serii projekt 1134, „Admirał Zozula”, rozpoczęła się w 1964 roku[a]. Po zbudowaniu czwartego okrętu podjęto decyzję o zakończeniu rozwijania tego typu, na rzecz nowych jednostek przystosowanych do zwalczania okrętów podwodnych, które otrzymały oznaczenie projekt 1134A[3].

OkrętyEdytuj

Okręt Rozpoczęcie budowy Zwodowanie Wejście do służby Wycofanie[4]
Admirał Zozula 26. 07. 1964 17. 10. 1965 5. 10. 1967 24. 09. 1994
Wice-Admirał Drozd 26. 10. 1965 18. 11. 1966 27. 12. 1968 1. 07. 1990, zatonął w 1992
w drodze do stoczni złomowej
Władiwostok 24. 12. 1964 1. 08. 1966 1. 08. 1968 19. 04. 1990
Siewastopol 8. 06. 1966 28. 04. 1967 25. 09. 1969 15. 12. 1989

UwagiEdytuj

  1. W polskiej literaturze nazwa okrętu podawana jest jako "Admirał Zozulja" (np. Radziemski 2010 ↓, s. 17), niezgodnie z zasadami transkrypcji – nadana na cześć admirała Zozuli.

PrzypisyEdytuj

BibliografiaEdytuj

  • Jacek Krzewiński: Okręty wojenne świata. Warszawa: Dom Wydawniczy Bellona, 2000.
  • Christopher Chant: Compendium of Armaments and Military Hardware. 2014. ISBN 0-41571-072-3.
  • Jan Radziemski. Kulawy lot Bierkuta. „Morze, Statki i Okręty”. Nr 11/2010. XV (107), listopad 2010. ISSN 1426-529X.