Kraków Płaszówstacja kolejowa w Krakowie-Płaszowie, w dzielnicy Podgórze. Znajduje się w południowo-wschodniej części miasta.

Kraków Płaszów
Budynek stacyjny (2016)
Budynek stacyjny (2016)
Państwo  Polska
Miejscowość Kraków
Zarządca PKP (dworzec)
PKP PLK (stacja)
Data otwarcia 1884
Poprzednie nazwy Podgórze (od 1884 r.),
Podgórze Płaszów (od 1885 r.),
Kraków Płaszów (od 1924 r.)
Dane techniczne
Liczba peronów 3
Liczba krawędzi
peronowych
5
Kasy T
Linie kolejowe
Położenie na mapie Krakowa
Mapa lokalizacyjna Krakowa
Kraków Płaszów
Kraków Płaszów
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Kraków Płaszów
Kraków Płaszów
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Kraków Płaszów
Kraków Płaszów
Ziemia50°02′06″N 19°58′29″E/50,035000 19,974722
Portal Portal Transport szynowy

Jest drugą pod względem wielkości i liczby pasażerów stacją kolejową w Krakowie[potrzebny przypis]. Zapewnia częste i szybkie połączenia z Rzeszowem, Tarnowem, Przemyślem oraz połączenia w kierunku Skawiny, Kalwarii Zebrzydowskiej, Bielska-Białej i Zakopanego. Dworzec jest administrowany przez PKP.

Spis treści

HistoriaEdytuj

Oddany do użytku w 1884 roku w związku z budową łącznicy odchodzącej od Karpackiej Kolei Transwersalnej łączącej Suchą (dziś Suchą Beskidzką) ze stacją Podgórze (dziś Kraków Płaszów). Od 1885 roku, po oddaniu do użytku stacji Podgórze Miasto (dziś Kraków Podgórze) zmieniono nazwę na Podgórze Płaszów. W latach 1884–1910 powstał zespół budynków stacyjnych związanych zarówno z obsługą podróżnych, jak i infrastrukturą techniczną. Wzniesiono też obiekty mieszkalne dla pracowników węzła. W tym też okresie w obrębie podgórskiego węzła kolejowego powstała lokomotywownia (dawna nazwa Wola Duchacka) oraz warsztaty naprawcze wagonów należące do kolei CLB (Carl Ludwig Bahn) później upaństwowionej i przejętej przez kkStB. W 1915 roku nastąpiło połączenie Podgórza i Krakowa. Wobec tego faktu należało zmienić nazwę stacji, którą przemianowano na Kraków Płaszów. Miało to miejsce dopiero w 1924 roku. W 1927 roku zbudowano istniejącą do dziś lokomotywownię Kraków Płaszów, którą tworzył zespół budynków biurowych i technicznych oraz dwie hale wachlarzowe parowozowni. W latach 1939–1945 stacja nosiła nazwę Krakau Plaszow i została objęta rozbudową w ramach modernizacji węzła krakowskiego, która dotyczyła obiektów infrastruktury technicznej (rozbudowa parowozowni – budowa hali prostokątnej). Przebudowano też południowo-wschodnią głowicę rozjazdową oraz tor łączący z nowo wybudowaną stacją towarową w Prokocimiu. W latach 1942–1944 przy ul. Dworcowej zbudowano zespół bloków mieszkalnych dla pracowników kolei. W roku 1960 oddano do użytku zmieniony wylot linii pasażerskiej w stronę Skawiny wraz z drugim wiaduktem nad ul. Wielicką (pierwszy wiadukt oddano w roku 1947). Zabytkowy, poaustriacki budynek dworca płaszowskiego został rozebrany w latach 60. XX wieku i zastąpiony postawionym w latach 1965–1967 pudełkowatym budynkiem dworcowym, pozbawionym stylu architektonicznego. W miejscu pierwszej parowozowni Wola Duchacka, przy ul. Prokocimskiej, w l. 1996-98 wybudowano nowoczesny gmach urzędu pocztowego. Poczta płaszowska związana była dawniej mocno z koleją. Ostatni kurs wagonu pocztowego odbył się 29 maja 2011 w relacji Kraków Płaszów – Szczecin Główny.

Na początku 2015 roku rozpoczął się generalny remont dworca, którego wykonawcą było Przedsiębiorstwo Budownictwa Ogólnego Kartel[1]. W ramach remontu m.in. zmniejszono starą bryłę budynku, odnowionio elewację i wnętrza, wymienione okna i drzwi oraz wszystkie instalacje. Uporządkowany został również plac przed dworcem, na którym zorganizowano parking typu „Kiss&ride”. 11 grudnia 2015 dworzec został ponownie otwarty[2].

Powiązania komunikacyjneEdytuj

Dworzec Płaszów Estakada – przystanek na estakadzie pieszo-tramwajowo-rowerowej, znajdującej się ponad peronami 1 i 2 oraz połączonej z dworcem schodami i windą:

  • tramwaje
    • dzienne: 9, 11, 50

Płaszów Tunel – skrzyżowanie ulic Gromadzkiej i Żołnierskiej, 300 m od dworca:

  • autobus
    • miejski: Telebus

Dworcowa – ok. 300 m od dworca, w obrębie skrzyżowania ulic Wielickiej oraz Dworcowej:

  • tramwaje
    • dzienne: 3, 6, 11, 13, 23, 24
    • nocne: 69
  • autobusy
    • miejskie: 107, 143
    • aglomeracyjne: 243, 301
    • nocne: 643, 669

GaleriaEdytuj

Przypisy

  1. Plac budowy dworca Kraków Płaszów przekazany (pol.). rynek-kolejowy.pl, 2015-01-23. [dostęp 2015-12-11].
  2. Dworzec Kraków Płaszów otwarty, będą kolejne inwestycje (pol.). rynek-kolejowy.pl, 2015-12-11. [dostęp 2015-12-11].

BibliografiaEdytuj

  • Waldemar Komorowski „Stacje kolejowe Kraków Płaszów, Kraków Prokocim, Kraków Bieżanów. Studium historyczno-konserwatorskie” Kraków 2000
  • Waldemar Komorowski „Koleje prawobrzeżnego Krakowa”, Rocznik Krakowski, tom 67, Kraków 2001, s. 92–109
  • Dominik Lulewicz „Z dziejów krakowskiego węzła kolejowego: przebudowa i modernizacja w latach 1939–1945” Krzysztofory, tom 27, Kraków 2009

Linki zewnętrzneEdytuj

Kraków Płaszów
Linia 91 Kraków GłównyMedyka (257,094 km)
   
Kraków Zabłocie
odległość: 1,928 km
 
odległość: 2,075 km
Linia 94 Kraków Płaszów – Oświęcim (64,185 km)
 
odległość: 1,143 km
Linia 112 Kraków Płaszów – Kraków Wisła (1,2 km)
 
odległość: 1,2 km