Otwórz menu główne

Krišjānis Barons (ur. 31 października 1835 w Strutele, zm. 8 marca 1923 w Rydze) – łotewski pisarz i folklorysta.

Krišjānis Barons
ilustracja
Data i miejsce urodzenia 31 października 1835
Strutele
Data i miejsce śmierci 8 marca 1923
Ryga
Narodowość łotewska
Język łotewski
Ważne dzieła

Latvju dainas (1894-1915)

Radziecki znaczek pocztowy z 1985 roku z podobizną Baronsa

ŻyciorysEdytuj

Po ukończeniu gimnazjum w Jełgawie rozpoczął studia matematyczne na uniwersytecie w Tartu, które ukończył w 1856 roku[1].

Wraz z Jurisem Alunānsem zapoczątkował łotewski romantyzm, reprezentował ruch młodołotewski. Po ustąpieniu Alunānsa z funkcji redaktora naczelnego pisma „Pēterburgas Avīzes” (ukazywało się w latach 1862-1865), sam objął tę funkcję. Na łamach pisma publikował m.in. artykuły, poświęcone łotewskiej literaturze i kulturze, jak również własne utwory literackie.

Zebrał, opracował i opublikował zbiór ludowych pieśni łotewskich. Monumentalna praca Latvju dainas (‘pieśni łotewskie’) zawarta w sześciu tomach, była wydawana została w latach 1894-1915 i zawierała ogromną kolekcję ok. 217 tys. utworów, zwanych dainami.

Barons pisał ponadto opowiadania, wiersze i felietony.

Zmarł 8 marca 1923[1].

UpamiętnienieEdytuj

Podobizna pisarza znajdowała się na banknotach 100 łatowych[2][3].

Jego imieniem nazwano planetoidę (3233) Krišbarons[4], która otrzymała swą nazwę w 1987 roku[5] oraz ulice w Rydze[6] i Rzeżycy[7].

PrzypisyEdytuj

  1. a b Krišjānis Barons. †. „Ugundzēsējs”, s. 3, 1923-03 (łot.). 
  2. Łotwa (pol.). Europejski Bank Centralny. [dostęp 2015-10-31].
  3. Dainu tēvs uz 100 latu banknotes (łot.). W: Iemūžināti naudā: slavenu rakstnieku ģīmetnes valstu nacionālo valūtu banknotēs [on-line]. Delfi. [dostęp 2015-10-31].
  4. Lutz D. Schmadel: Dictionary of Minor Planet Names. Berlin: Springer, 1992, s. 426. ISBN 978-3-662-02806-3. (ang.)
  5. A. Rozeniece. Krišjāņa Barona planēta. „Cīņa”, 1987-08-27 (łot.). 
  6. Krišjāņa Barona iela, Rīga (pol.). maps.google.pl. [dostęp 2015-10-31].
  7. Kr. Barona iela, Rēzekne (pol.). maps.google.pl. [dostęp 2015-10-31].

BibliografiaEdytuj

  • Mały słownik pisarzy narodów europejskich ZSRR, Wiedza Powszechna, Warszawa, 1966, s. 31.