Otwórz menu główne

Krukowate[2] (Corvidae) – rodzina ptaków z rzędu wróblowych (Passeriformes).

Krukowate
Corvidae[1]
Leach, 1820
Przedstawiciel rodziny – kruk zwyczajny (Corvus corax)
Przedstawiciel rodziny – kruk zwyczajny (Corvus corax)
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Nadrząd ptaki neognatyczne
Rząd wróblowe
Podrząd śpiewające
Rodzina krukowate
Rodzaje

zobacz opis w tekście

Zasięg występowania
Mapa występowania
kolor zielony - gatunki rodzime, żółty - (re)introdukowane, niebieski - wymarłe po 1500 roku

Spis treści

CharakterystykaEdytuj

Obejmuje ok. 130 gatunków (liczba gatunków podawana różnie; IOC: 134[3], HBW: 130[4], Kompletna lista ptaków świata UJ: 130[2], TiF: 132[5]) o zróżnicowanym trybie życia. Zamieszkują cały świat oprócz terenów antarktycznych, Nowej Zelandii, południowej Ameryki Południowej i większości wysp oceanicznych[3][4][6].

Ptaki te charakteryzują się następującymi cechami:

  • średnie lub duże: długość ciała 19–70 cm (licząc długi ogon u niektórych gatunków), masa ciała 40–1500 g[6];
  • mocny dziób ze szczecinkami wokół nozdrzy[6]
  • u wielu gatunków duża ilość barwy czarnej w upierzeniu, zwykle z połyskiem; inne barwy to biała, błękitna, kasztanowa, szara, zielona[6] (np. kitta szmaragdowa, Cissa chinensis), żółta, fioleta[4]
  • gniazda budowane z gałązek, umieszczone na drzewach, rzadziej w dziuplach[6]
  • w zniesieniu 2 do 8 jaj, od białawych do bladozielonych, często z plamkami; inkubacja 16–22 dni, młode opuszczają gniazdo po 18–25 dniach życia[6]
  • kruki i wrony należą do najbardziej inteligentnych ptaków[7], na przykład w eksperymentach pokazują zdolność do planowania złożonych działań[8].

SystematykaEdytuj

Do rodziny zaliczane są następujące rodzaje[3][2][5]:

Taksony wymarłe - szczątki kopalneEdytuj

Do rodziny krukowatych należało kilka wymarłych rodzajów, których szczątki są datowane na miocen, pliocen i plejstocen[9]:

Prócz tego odnaleziono szczątki kopalne żyjących obecnie gatunków[9]: modrowronki zaroślowej (Aphelocoma coerulescens) oraz kalifornijskiej (A. californica), modrosójki błękitnej (Cyanocitta cristata) oraz czarnogłowej (C. stelleri), modrowronki jukatańskiej (Cyanocorax yucatanicus), czołoczubej (C. cristatellus) oraz zielonej (C. yncas), sójki kanadyjskiej (Perisoreus canadensis), sójki zwyczajnej (Garrulus glandarius), sroki (Pica pica), sroki żółtodziobej (Pica nuttalli), orzechówki zwyczajnej (Nucifraga caryocatactes) i popielatej (N. columbiana), wrończyka (Pyrrhocorax pyrrhocorax) oraz wieszczka (P. graculus), kawki (Corvus monedula), gawrona (C. frugilegus), wrony rybożernej (C. ossifragus), wrony atylskiej (C. leucognaphalus), wrony alaskańskiej (C. caurinus), wrony amerykańskiej (C. brachyrhynchos), czarnowrona (C. corone), wrony wielkodziobej (C. macrorhynchos), kruka białoszyjego (C. cryptoleucus), kruka pustynnego (C. ruficollis) oraz kruka zwyczajnego (C. corax).

PrzypisyEdytuj

  1. Corvidae, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. a b c Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek, M. Kuziemko: Rodzina: Corvidae Leach, 1820 - krukowate - Crows and Jays (wersja: 2018-06-23). W: Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 24 kwietnia 2019].
  3. a b c F. Gill, D. Donsker: Crows, mudnesters & birds-of-paradise (ang.). IOC World Bird List: Version 8.1. [dostęp 24 kwietnia 2019].
  4. a b c dos Anjos, L. & Bonan, A.: Crows and Jays (Corvidae). W: del Hoyo, J., Elliott, A., Sargatal, J., Christie, D.A. & de Juana, E. (red.). Handbook of the Birds of the World Alive [on-line]. 2019. [dostęp 24 kwietnia 2019].
  5. a b John H. Boyd III: Corvidae: Crows, Jays (ang.). W: Aves—A Taxonomy in Flux 3.06 Introduction [on-line]. John Boyd's Home Page. [dostęp 2015-11-05].
  6. a b c d e f Kevin J. McGowan & David Holyoak: Corvidae. W: Ptaki. Wszystkie rodziny świata. Buchmann, 2010, s. 480–487. ISBN 978-83-7670-263-6.
  7. Paul Rincon: Crows and jays top bird IQ scale (ang.). BBC, 22 lutego 2005. [dostęp 24 kwietnia 2019].
  8.   Alex H. Taylor i inni, New Caledonian Crows Use Mental Representations to Solve Metatool Problems, „Current Biology”, 29 (4), 2019, 686–692.e3, DOI10.1016/j.cub.2019.01.008, ISSN 0960-9822, PMID30744978, PMCIDPMC6384166 [dostęp 2019-03-24] (ang.).
  9. a b Pierce Brodkorb: Catalogue of fossil birds. T. 5. Passeriformes. Florida State Museum of Biological Sciences, 1978, s. 162-170.

Linki zewnętrzneEdytuj