Krzeszowice (stacja kolejowa)

stacja kolejowa

Krzeszowicestacja kolejowa w mieście Krzeszowice, w województwie małopolskim, w Polsce. Według klasyfikacji PKP ma kategorię dworca regionalnego[1].

Krzeszowice
Ilustracja
Budynek dworca (po remoncie), od strony peronów
Państwo  Polska
Województwo  małopolskie
Miejscowość Krzeszowice
Data otwarcia 1847
Poprzednie nazwy

Klasendorf, Krzeszowitz, Kressendorf

Dane techniczne
Liczba peronów 3
Liczba krawędzi
peronowych
5
Kasy T
Linie kolejowe
Położenie na mapie Krzeszowic
Mapa konturowa Krzeszowic, na dole znajduje się punkt z opisem „Krzeszowice”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole znajduje się punkt z opisem „Krzeszowice”
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa konturowa województwa małopolskiego, po lewej nieco u góry znajduje się punkt z opisem „Krzeszowice”
Położenie na mapie powiatu krakowskiego
Mapa konturowa powiatu krakowskiego, po lewej znajduje się punkt z opisem „Krzeszowice”
Położenie na mapie gminy Krzeszowice
Mapa konturowa gminy Krzeszowice, w centrum znajduje się punkt z opisem „Krzeszowice”
Ziemia50°07′52″N 19°37′57″E/50,131111 19,632500
Portal Transport szynowy
Budynek dworca (po remoncie), od strony ulicy
Zburzona już nastawnia i była wieża ciśnień z nadajnikami sieci Orange
Była wieża ciśnień i dawny przejazd kolejowy koło stacji

W roku 2018 stacja obsługiwała 700–1000 pasażerów na dobę[2].

HistoriaEdytuj

Otwarcie dworca nastąpiło 13 października 1847 r., kiedy to pierwszy pociąg ciągnięty przez parowóz Kraków wjechał na stację z Krakowa udając się do Mysłowic. W tym też czasie wybudowano dworzec (obecnie jego piętrowa środkowa część). Skrzydła boczne wybudowano pod koniec XIX w. oraz w roku 1913. W pobliżu dworca wznosi się nieczynna wieża ciśnień, która zaopatrywała parowozy w wodę za pomocą żurawia wodnego.

14 czerwca 2020 został oddany do użytku zmodernizowany 200 m peron nr 1 oraz 400 m peron nr 2. W ramach przebudowy linii kolejowej z Krakowa do Katowic, która jest finansowana w ramach instrumentu CEF „Łącząc Europę” planowane są dalsze prace, które obejmą remont kolejnego peronu nr 3[3].

Były skansen kolejowyEdytuj

W 1996 r. Jerzy Rechziegel podjął wysiłek utworzenia na stacyjnej bocznicy skansenu kolejowego. W tym celu udało mu się ściągnąć w tymże roku do Krzeszowic czternaście parowozów[4]. Kilkanaście z nich miało zostać odremontowanych i ciągnąć nie mniej zabytkowe wagony pasażerskie, kursując po okolicy jako pociągi turystyczne. Niestety nie udało się tego osiągnąć (pomimo założenia Ogólnopolskiej Fundacji Ochrony Zabytków Kolejnictwa[5]) i ostatecznie w marcu 2008 r. planowany skansen został zlikwidowany.

W ciągu tych dwunastu lat (1996–2008) kilkanaście parowozów, będących już w momencie ściągnięcia do Krzeszowic w opłakanym stanie, było dalej niszczonych i rozkradanych. Niektóre z nich odjechały (30 października 2007 r.) do Krakowa Płaszowa, część przejął Skansen taboru kolejowego w Chabówce, a inne przewieziono (9 marca 2008 r.) do skansenu kolejowego w Pyskowicach.

BoczniceEdytuj

Z krzeszowickiej stacji rozchodzą się bocznice kolejowe dla pociągów towarowych do kamieniołomów w Zalasie przez Tenczynek i do Czatkowic, obecnej dzielnicy Krzeszowic (przez osiedle Żbik). Do końca lat 70. XX w. istniały również bocznice do Zalasu przez Bażantarnie i Sztolnie (zlikwidowana wskutek tragicznego wypadku na Sztolni, gdzie spłonęło – po zderzeniu z pociągiem – kilkoro pasażerów samochodów), a także bocznica do zlikwidowanego kamieniołomu w Miękini oraz do dawnego browaru w Tenczynku (bocznica została zlikwidowana w latach 70. XX w.).

InfrastrukturaEdytuj

W latach 70. i 80. XX w. w budynku dworcowym mieścił się kolejowy gabinet dentystyczny, a w latach 80. i 90. XX w. świetlica młodzieżowa dla dojeżdżających pociągiem uczniów tutejszych szkół ponadpodstawowych. W latach 90. XX w. i na początku XXI w. na terenie dworca tymczasowo mieścił się dworzec autobusowy PKS. Od roku 2006 do 2009 w budynku dworcowym działał Antykwariat na Peronie. Do 2010 na piętrze budynku znajdowały się mieszkania prywatne. W latach 2009–2012 przeprowadzono prace modernizacyjne dworca[6]. Od października 2014 w budynku dworca działa filia Urzędu Pracy Powiatu Krakowskiego[7], filia Referatu Rejestracji Pojazdów Wydziału Komunikacji Starostwa Powiatowego w Krakowie[8] oraz biuro ubezpieczeniowe.

Ruch kolejowyEdytuj

Stacja obsługuje przede wszystkim ruch lokalny w kierunku Krakowa, Oświęcimia, Katowic, Częstochowy oraz Wodzisławia. Wśród pociągów dalekobieżnych można wyróżnić połączenia między innymi do takich miast jak:

Krzeszowicki dworzec odprawia rocznie ok. 690 tys. podróżnych[9].

WydarzeniaEdytuj

  • 2 października 1934 w okolicach stacji w katastrofie kolejowej zginęło 12 osób, a 60 zostało rannych[10]. (więcej informacji)
  • W nocy z 16 na 17 grudnia 1935 przed stacją doszło do zderzenia dwóch pociągów towarowych. Opóźniony pociąg wyładowany węglem z Załucza do Zebrzydowic został skierowany na niewłaściwy tor; jedna z lokomotyw wpadła do rzeki Krzeszówki. Zginął maszynista oraz jeden z pracowników kolei[11]
  • 1 września 1939 o godz. 5 na zamaskowanej bocznicy kolejowej załogę 54. pociągu pancernego Groźny zaskoczyło nieskuteczne niemieckie bombardowanie lotnicze. O godz. 6 – zgodnie z rozkazem – pociąg ten wyruszył przez Mikołów w kierunku Katowic.
  • W kwietniu 1989 na stacji wykoleiły się wagony pociągu towarowego.
  • 18 maja 1997 w wyniku podpalenia spłonął wielki drewniany budynek kolejowy (magazyn).
  • 4 czerwca 1998 ok. godz. 8.20 podczas postoju na stacji został zaatakowany przez pseudokibiców Cracovii pociąg pospieszny relacji OlsztynZakopane, którym wracali kibice Wisły Kraków z meczu swojej drużyny z Olsztyna.
  • 12 marca 2004 na stacji pod kołami pociągu zginął polski żużlowiec i trener Stanisław Skowron.
  • W 2007 miejscowy „skansen kolejowy” posłużył jako plan filmowy do nakręcenia scen z wiedźmami do przedstawienia teatralnego „MakbetTeatru Śląskiego im Stanisława Wyspiańskiego w Katowicach.
  • 20 lutego 2007 ok. godz 0.15 niecały kilometr przed stacją zapalił się wagon pociągu „Przemyślanin” relacji PrzemyślSzczecin; pożar pojawił się w ostatniej części pociągu. Po 10 minutach na miejscu pojawiły się trzy wozy strażackie, następnie policja, pogotowie i żandarmeria wojskowa (w ostatnim wagonie jechała grupa żołnierzy). Rozpoczęła się akcja gaśnicza; wagon ugaszono po upływie ok. 30 minut. Pociąg ruszył po godzinie w kierunku Katowic, lecz po minięciu stacji Krzeszowice zaczął się cofać i skierowany został na boczny tor, aby przepuścić 3 pociągi jadące na tej samej trasie, które z powodu akcji gaśniczej miały przestój przed stacją. Pociąg jeszcze dwukrotnie próbował ruszyć w kierunku Katowic, ale znów wracał na stację. Około godziny 1.20 skład pociągu odjechał. [potrzebny przypis]
  • 12 maja 2007 odbył się specjalny przejazd szynobusu SA101-001 po prywatnych bocznicach kolejowych do Zalasu i do osiedla Czatkowice zorganizowany przez Stowarzyszenie Miłośników Kolei w Krakowie, mający na celu dotarcie do miejsc do których nigdy żaden pociąg osobowy jeszcze nie dotarł.
  • Motyw krzeszowickiej stacji został umieszczony w 10. odcinku filmu „Pogranicze w ogniu”.

GaleriaEdytuj

PrzypisyEdytuj

Linki zewnętrzneEdytuj

Krzeszowice
Linia
   
Wola Filipowska
odległość: 3,901 km
 
   Rudawa
odległość: 6,537 km