Otwórz menu główne

Krzyż Czynu Bojowego Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie

Krzyż Czynu Bojowego Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie – polskie odznaczenie wojskowe.

Krzyż Czynu Bojowego Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie
Awers
Awers
(błędnie – odwrotnie przypięta wstążka)
Awers
Awers Krzyża z dwiema klamrami
Baretka
Baretka
Ustanowiono 17 maja 1989
Wycofano 8 maja 1999
(ust.z dn.16.10.1992r.)
Wielkość 42 × 42 mm
Kruszec srebrzony, oksydowany
Wydano ponad 18 tys.
Powyżej Krzyż Partyzancki
Poniżej Krzyż Bitwy pod Lenino
Projektant Edward Gorol

Spis treści

HistoriaEdytuj

Krzyż Czynu Bojowego Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie ustanowiono ustawą z 17 maja 1989 jako wyraz uznania, szacunku i pamięci dla czynu zbrojnego żołnierzy, lotników i marynarzy Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie, z okazji 45 rocznicy bitew przez nich stoczonych[1].

Krzyż nadawany był uczestnikom działań bojowych prowadzonych przez Polskie Siły Zbrojne na Zachodzie podczas II wojny światowej w latach 1939-1945. Krzyż nadawał Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej (do lipca 1989 – Rada Państwa)[2] na wniosek Ministra Obrony Narodowej, Ministra Spraw Zagranicznych lub Zarządu Głównego ZBoWiD[3]. Krzyż można było nadawać obywatelom polskim oraz obywatelom innych państw, także pośmiertnie[1].

Z dniem 8 maja 1999 nadawanie Krzyża uznano za zakończone (ustawą z 16 października 1992)[4].

Opis odznakiEdytuj

Odznaką Krzyża jest stylizowany krzyż maltański o wymiarach 42 × 42 mm srebrzony, oksydowany. Na awersie w części środkowej umieszczony jest orzeł Sił Zbrojnych na Zachodzie, na rewersie znajduje się napis: POLSKIE SIŁY ZBROJNE NA ZACHODZIE 1939-1945.

Krzyż nosi się na wstążce szerokości 42 mm z pionowym paskiem biało-amarantowym szerokości 12 mm pośrodku i pionowymi paskami niebieskim, czarnym i zielonym szerokości 5 mm po obu stronach paska środkowego.

Na wstążce Krzyża mogą być noszone okucia wykonane z metalu szerokości 5 mm z nazwami bitew, w których odznaczony brał udział:

Do 1992 roku Krzyż Czynu Bojowego Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie nosiło się w kolejności po Krzyżu Partyzanckim, od 1992 roku – po obecnie obowiązujących odznaczeniach państwowych.

Projektantem odznaki był rzeźbiarz i medalier Edward Gorol, a odznaki i listewki wykonała Mennica Państwowa[2].

OdznaczeniEdytuj

W kolejnych latach:

  • 1989 – 41 osób
  • 1990 – 8753 osoby,
  • 1991 – 2141 osób,
  • 1992 – 1700 osób,
  • 1993 – 1018 osób,
  • 1994 – 751 osoby,
  • 1995 – 1583 osoby,
  • 1996 – 731 osób,
  • 1997 – 264 osoby,
  • 1998 – 627 osób,
  • 1999 – 424 osoby,

razem – 18 033 osoby[2].

PrzypisyEdytuj

  1. a b Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. o ustanowieniu Krzyża Czynu Bojowego Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie (Dz.U. z 1989 r. nr 30, poz. 161)
  2. a b c Stefan Oberleitner: Ordery, odznaczenia i odznaki III Rzeczypospolitej Polskiej 1990-1999. Toruń: Wydawnictwo Adam Marszałek, 2001, s. 53-54. ISBN 83-7174-726-8.
  3. Uchwała Rady Państwa z dnia 9 czerwca 1989 r. w sprawie szczegółowego trybu przedstawiania wniosków o nadanie Krzyża Czynu Bojowego Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie oraz sposobu jego noszenia. (M.P. z 1989 r. nr 20, poz. 133)
  4. Ustawa z dnia 16 października 1992 r. Przepisy wprowadzające ustawę o orderach i odznaczeniach, uchylające przepisy o tytułach honorowych oraz zmieniające niektóre ustawy (Dz.U. z 1992 r. nr 90, poz. 451)