Otwórz menu główne

Krzyż Wojenny (Grecja)

Krzyż Wojenny (gr. Πολεμικός Σταυρός, Polemikos Stauros) – greckie odznaczenie wojskowe ustanowione trzykrotnie w 1917, 1940 i 1974.

Krzyż Wojenny
Πολεμικός Σταυρός
(Polemikos Stauros)
Awers
Awers II kl. (1940)
Baretka
Baretka I kl. (1917)
Baretka
Baretka II kl. (1917)
Baretka
Baretka III kl. (1917)
Baretka
Baretka (1940)
Baretka
Baretka I kl. (1974)
Baretka
Baretka II kl. (1974)
Baretka
Baretka III kl. (1974)
Ustanowiono 11 listopada 1940
Kruszec metal pozłacany, posrebrzany, patynowany brązowo
Powyżej Krzyż Męstwa

Historia i charakterystykaEdytuj

Pierwszy Krzyż Wojenny, inspirowany francuskim odpowiednikiem, ustanowiono 28 lutego 1917 jako nagroda za heroizm podczas wojny, nadawana zarówno Grekom, jak i obcokrajowcom.

Drugi Krzyż Wojenny został ustanowiony 11 listopada 1940[1], wkrótce po najeździe wojsk włoskich na Grecję, jako wyróżnienie dla członków sił zbrojnych za bohaterskie czyny bojowe. Podczas II wojny światowej był nadawany greckim i obcym wojskowym za bohaterstwo na polu walki. Odznaczenie to przyznano wielu oficerom i żołnierzom alianckim biorącym udział w walkach w Grecji. Nadawano go także za bohaterstwo w walce podczas greckiej wojny domowej w latach 40. XX w[1].

Po zniesieniu monarchii w latach 70. XX w. odznaczenie, pozbawione symboli monarchistycznych, zostało przejęte przez władze republikańskie i od 1974 jest nadawane do dnia dzisiejszego.

Odznaczenie dzieli się na trzy klasy. W latach 1940-1974 były to[1]:

  • I klasa – krzyż ze złotą koroną,
  • II klasa – krzyż ze srebrną koroną,
  • III klasa – krzyż z brązową koroną.

Od 1974, po usunięciu korony i inicjałów królewskich z medalionu krzyża, herb Grecji był umieszczony nad krzyżem w miejscu korony, a w medalionie umiejscowiono wieniec dębowy. Od 2003 klasę rozróżnia się na podstawie złotego, srebrnego lub brązowego herbu Grecji umieszczonego w medalionie odznaczenia.

Wygląd odznaczeniaEdytuj

Pierwsza wersja z 1917 miała wygląd krzyża złożonego z pionowego miecza skierowanego ostrzem do góry, położonego na wieńcu dębowym, który z kolei położono na poziomej tabliczce z mottem spartańskim "Η ΤΑΝ Η ΕΠΙ ΤΑΣ" (WRÓĆ DO DOMU z tarczą lub na tarczy). Wieszany był na czarnej wstążce z niebieskimi brzegami.

Odznaką Krzyża Wojennego od 1940 jest brązowy krzyż kawalerski z lekko wklęsłymi bokami ramion i dwoma skrzyżowanymi mieczami, umieszczonymi pomiędzy jego ramionami. Pośrodku krzyża umieszczony jest medalion z herbem Grecji. Przed 1974 w tym miejscu znajdowały się dwie skrzyżowane litery gamma pod koroną, a pod nimi, w niektórych egzemplarzach, litera beta, stanowiące monogram króla Jerzego II (Γεώργιος Β΄)[1][2], za panowania którego odznaczenie zostało ustanowione. W okresie monarchii (1940-1974) nad odznaką Krzyża Wojennego I klasy znajdowała się złota korona, srebrna dla klasy II i brązowa dla klasy III. Rewers odznaki był gładki z umieszczoną pośrodku datą 1940. W 1974 zastąpiono ją napisem ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ (Republika Grecji). Wstążka odznaczenia jest koloru czerwonego z szerokim niebieskim pasem pośrodku. W okresie monarchii przy ponownym nadaniu przypinano do wstążki koronę. Poszczególne egzemplarze odznaczenia przyznawanego w okresie monarchii różnią się drobnymi elementami, w zależności od miejsca produkcji krzyży. Te wykonane podczas wojny przez firmę Spink and Son w Londynie są nieco mniejsze od oryginalnych greckich i posiadają płaską koronę typu brytyjskiego.

Kolejne wersje awersów Krzyża Wojennego
1917 I kl. 1917 II kl. 1917 III kl.
1940 I kl. 1940 II kl. 1940 III kl.
1974 I kl. 1974 II kl. 1974 III kl.
2003 I kl. 2003 II kl. 2003 III kl.

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d Hieronymussen, Poul Ohm: Europæiske ordner i farver. Kopenhaga: Politikens Forlag, 1966, s. 200.
  2. Większość egzemplarzy odznaczenia nosi jedynie skrzyżowane litery gamma, ale już bez litery beta.

BibliografiaEdytuj

Linki zewnętrzneEdytuj