Kult (zespół muzyczny)

polski zespół rockowy

Kult – polski zespół muzyczny, grający głównie rock alternatywny, założony w 1982 w Warszawie przez Kazika Staszewskiego i Piotra Wieteskę, na bazie zespołu Novelty Poland[a].

Kult
Ilustracja
Kult (2022)
Rok założenia

1982

Pochodzenie

Warszawa

Gatunek

rock alternatywny[1]

Wydawnictwo

S.P. Records, Polton, Klub Płytowy Razem, Arston, Zic Zac

Strona internetowa

Muzyka Kultu ma swoje korzenie w punku i nowej fali, wykorzystuje też elementy rocka psychodelicznego, a nawet jazzu. Od początków istnienia grupa wyróżnia się charakterystycznym, rozpoznawalnym brzmieniem klawiszy i instrumentów dętych, a także głosem i często prowokacyjnymi tekstami wokalisty Kazika Staszewskiego. Zespół zasłynął atmosferą tworzoną na koncertach oraz niekonwencjonalnym przesłaniem piosenek. W latach 80. duży wpływ na teksty Kultu miało zainteresowanie Staszewskiego i pozostałych członków zespołu Biblią (jeden z członków zespołu – Piotr Wieteska – był Świadkiem Jehowy)[2]; utwory zespołu z tego okresu uderzały w „system” rozumiany jako konglomerat socjalistycznego aparatu państwowego, Kościoła katolickiego i narodowych tradycji. W latach 90. Kult równie ostro rozprawiał się z „systemem” opartym – według niego – na władzy pseudodemokratów, klerykałów i wielkich korporacji finansowych.

HistoriaEdytuj

PoczątkiEdytuj

Kult powstał na początku 1982 na bazie zespołów Poland (1979–1981) oraz Novelty Poland (1981), a do pierwszego składu weszli: Kazik Staszewski (Poland, Novelty Poland), Piotr Wieteska (Poland), Tadeusz Bagan (Novelty Poland) i Dariusz Gierszewski (Poland, Novelty Poland)[3]. Pomysłodawcą nazwy „Kult” był Tomasz Hornung (Novelty Poland)[4]. Przez pierwsze pół roku od uformowania składu grupa kompletowała swój repertuar, a pierwszym numerem, który nagrali, była „Krew Boga[5]. 7 lipca 1982 w studenckim klubie „Remont” w Warszawie zagrali swój pierwszy koncert [6], na który sprzedano 14 biletów.

Po premierowym koncercie miejsce Gierszewskiego za perkusją zajął Norbert Kozakiewicz, a drugim gitarzystą został Alek Januszewski[6]. Wkrótce Januszewski i Bagan opuścili zespół, po czym założyli własną grupę Totentanz[6]. Jednocześnie do składu Kultu na kilka miesięcy dołączył Piotr Morawiec, jednak jego miejsce w listopadzie 1982 zajął Janusz Grudziński, który grał na fortepianie i wiolonczeli[7]. W pierwszej połowie lat 80. jeden koncert z Kultem zagrał, w charakterze gitarzysty, Piotr Klatt[8]. W tym okresie z zespołu odszedł Kozakiewicz, ponieważ urodziło mu się dziecko[8].

Kult w trzyosobowym składzie (Staszewski, Grudziński, Wieteska) napisał m.in. piosenki „Wspaniała nowina”, „Hej, czy nie wiecie” i „Religia wielkiego Babilonu”, które w kolejnych latach trafiły na pierwsze dwie płyty zespołu[8]. Jesienią 1983 muzycy zostali laureatami 4. Festiwalu Nowej Fali w Toruniu[8]. Niedługo później do składu dołączyli klawiszowiec Jacek Szymoniak i perkusista Tadeusz Kisieliński, i w takim składzie zrealizowali pierwsze nagrania w studyjne[9]. W 1984 zagrali na festiwalu Róbrege oraz nagrali demo z piosenkami: „Berlin”, „Ostatnia wojna”, „Wódka”, „Krew Boga” i „Venom”[10]. Ostatni utwór (pod nowym tytułem – „Piosenka młodych wioślarzy”) został umieszczony na składance Tonpressu pt. Jeszcze młodsza generacja, a nakręcony do niego teledysk emitowano w telewizji (m.in. w programie Wideoteka)[11]. Dzięki zdobytej w ten sposób rozpoznawalności Kult, wcześniej występujący jedynie w warszawskim „Remoncie” i toruńskiej „Od nowie”, zaczął otrzymywać propozycje grania koncertów w całej Polsce[12]. Ówczesnym menedżerem zespołu był Robert Witkowski[13].

Debiut fonograficznyEdytuj

Po podpisaniu kontraktu z wytwórnią Tonpress wydali (w nakładzie 1,8 tys. sztuk) swój debiutancki singiel „Piloci / Do Ani”, a drugi z utworów stał się hitem i dotarł m.in. do pierwszego miejsca na Liście przebojów Programu Trzeciego[14]. Na początku 1986 z zespołu odeszli Jacek Szymoniak i Piotr Wieteska, a nowym liderem Kultu został Kazik Staszewski, który zaprosił do formacji basistę Ireneusza Wereńskiego i saksofonistę Pawła Szanajcę[15]. Latem odbyli pierwszą próbę w nowym składzie i stworzyli utwór „Polska”[16]. W lipcu wystąpili w koncercie „Rock Opole” towarzyszącym 23. Krajowemu Festiwalowi Piosenki Polskiej w Opolu[17]. We wrześniu nagrali materiał na swój pierwszy album, nazwany po prostu Kult, który wydali czerwcu 1987. Zaprezentowali na nim utwory łączące brzmienia nowej fali z funkiem, afro i reggae[16]. Na płycie umieścili m.in. przeboje: „Krew Boga”, „O Ani” czy „Wspaniała nowina”, a także piosenki „Narodzeni na nowo”, „Zabierz mu wszystko” i „Mędracy”, do których Staszewski napisał teksty inspirowane filozofią Nowym Testamentem[16]. Repertuar z albumu w dużym stopniu zależał od aparatu cenzury, po której interwencji Kult zrezygnował z publikacji kilku piosenek, m.in. „Polska”, „Wódka” i „Hej, czy nie wiecie”[18].

Po wydaniu debiutanckiej płyty rozpoczęli pracę nad nowym materiałem. Zainspirowani twórczością grup Spear of Destiny i Fun Boy Three, do swojej muzyki wprowadzili silną sekcję dętą[19]. W sierpniu 1987 wystąpili na festiwalu w Jarocinie, na którym zagrali sześć numerów, w tym trwający ponad 20 minut „Tan”[20]. Dwa miesiące później nakładem Klubu Płytowego „Razem” wydali album pt. Posłuchaj to do ciebie, na którym umieścili m.in. piosenki „Wódka” (ale pod zmienionym tytułem – „Na całym świecie źle się dzieje, koledzy”) i „Hej, czy nie wiecie”; oba utwory pół roku wcześniej zostały odrzucone przez cenzurę[21]. Nad płytą pracowali z Kostkiem Joriadisem, który z uwagi na znaczny wkład w aranżacje został dopisany do listy współkompozytorów piosenek[22].

W tym okresie Kult grał regularne koncerty w warszawskim klubie „Hybrydy”[23]. Niedługo później z zespołu odeszli Paweł Szanajca i Tadeusz Kisieliński, którzy przeszli do grupy Izrael, wrócił za to Piotr Morawiec[24]. W grudniu 1988 zespół w odświeżonym składzie nagrał i wydał psychodeliczny album pt. Spokojnie, zarejestrowany w poznańskim studiu „Giełda” z gościnnym udziałem Szanajcy i Sławomira Pietrzaka, nowego sesyjnego gitarzysty Kultu[25]. Na płycie umieścili m.in. utwór „Arahja”, który stał się jednym z największych przebojów Kultu[26], a także piosenkę „Do Ani”.

Jeszcze w 1988 zagrali dwa pożegnalne koncerty, po czym zawiesili działalność Kultu. W tym okresie Robert Witkowski zakończył współpracę menedżerską z zespołem, a Kazik Staszewski wyleciał do Londynu w celach zarobkowych, jednak po niespełna czterech miesiącach wrócił do Polski i reaktywował Kult z odświeżonym składem, w którym znaleźli się gitarzysta Rafał Kwaśniewski (na miejsce Morawca, który wyemigrował do Londynu) i perkusista Piotr Falkowski[27]. W 1989 nakładem wytwórni Arston wydali album pt. Kaseta, którego nagranie sfinansował Staszewski [28]. Na płycie umieścili rockowy repertuar[29], m.in. przebój „Po co wolność”. W latach 80. odbyli również trasę koncertową z zespołami KSU, Milion Bułgarów, Moskwa, Róże Europy i Variété[29].

Wiosną 1989 wystąpili na koncercie wyborczym Waldemara Fydrycha, szefa Pomarańczowej Alternatywy[30]. Kilka miesięcy później miejsce Rafała Kwaśniewskiego w zespole zajął Mariusz Majewski, a do składu Kultu wrócił Piotr Morawiec[29]. Jeszcze w tym samym roku muzycy wydali swój pierwszy album koncertowy pt. Tan, na którym umieścili materiał zarejestrowany podczas pożegnalnych koncertów z 1988, a także wcześniej niepublikowane utwory. W grudniu 1989 przez sześć tygodni przebywali w Brazylii na zaproszenie agencji „Homem de Ferro”, która zorganizowała im kilka koncertów dla tamtejszej Polonii[31]. W trakcie pobytu w kraju zagrali w spocie reklamowym tamtejszego banku stanowego Parana[32]. Pod koniec lat 80. menedżerem Kultu był Marek Jaszczur[33].

Lata 90.Edytuj

Latem 1990 zakończyli współpracę z Markiem Jaszczurem, a ich menedżerką została Katarzyna Przygoda[33]. Po podpisaniu kontraktu z wytwórnią Zic Zac w 1991 wydali, kolejny sfinansowany przez Staszewskiego, rockowy album pt. 45–89[34]. Umieścili na nim przebój „Totalna militaryzacja” z pacyfistycznym przesłaniem oraz tytułową piosenkę, opisującą minioną epokę socjalizmu za pomocą fragmentów autentycznych przemówień partyjnych dygnitarzy (Władysława Gomułki, (Edwarda Gierka i Wojciecha Jaruzelskiego), które zostały nałożone na podkład muzyczny[35]. Utwór „45–89” zyskał dużą popularność w rozgłośniach radiowych, szczególnie w Radiu Zet i Trójce[35]. Jeszcze w 1991 wystąpili na festiwalu w Jarocinie, odbyli trasę koncertową po Czechosłowacji (jako support zespołu Dunaj) oraz, ponownie nakładem Zic Zaca, wydali album pt. Your Eyes, którym powrócili do punkowych brzmień [36]. Płytę nagrali m.in. z udziałem Janusza Grudzińskiego (który na etapie pisania piosenek przebywał we Francji) oraz z nowym członkiem Kultu, Krzysztofem Banasikiem, który grał na instrumentach smyczkowych[37]. Na albumie umieścili m.in. piosenki: „Parada Wspomnień” o stanie wojennym i antyklerykalna „Zgroza”.

W latach 90. z zespołem współpracował menedżer i promotor Andrzej Bączyński, grupa ponadto podpisała kontrakt z wytwórnią S.P. Records Sławomira Pietrzaka oraz przeniosła próby z „Hybryd” do warszawskiej „Stodoły”[38]. W 1993 w odświeżonym składzie (do grupy dołączył perkusista Andrzej Szymańczak) nagrali i wydali album pt. Tata Kazika, na którym umieścili swoje interpretacje piosenek Stanisława Staszewskiego, ojca Kazika Staszewskiego[39]. Płyta została ciepło przyjęta przez słuchaczy i odniosła sukces komercyjny, rozchodząc się w nakładzie ponad 700 tys. egzemplarzy[40], a w stacjach radiowych była promowana utworem „Baranek”. W tym samym roku ukazała się reedycja płyty pt. Spokojnie, wzbogacona o „Czarne słońca”, piosenkę napisaną przez Kult do filmu o tym samym tytule w reżyserii Jerzego Zalewskiego.

Wiosną 1994 odbyli trasę koncertową dla amerykańskiej Polonii, dla której przez dwa tygodnie występowali w Chicago i New Jersey[41]. Po powrocie z USA nagrali, a w październiku wydali album pt. Muj wydafca[42], na którym umieścili m.in. utwory: „Dziewczyna o perłowych włosach” (cover piosenki zespołu OmegaGyöngyhajú lány”) i „Pasażer” (cover piosenki Iggy’ego Popa „The Passenger”) oraz nową wersję „Piosenki młodych wioślarzy”. W 1995 do zespołu powrócił Piotr Wieteska, tym razem w charakterze nowego menedżera, zajmując miejsce Katarzyny Przygody[43]. Jesienią i zimą 1995 nagrali, a w 1996 wydali album pt. Tata 2, stanowiący drugi zbiór piosenek Stanisława Staszewskiego, ale też śpiewane wersje wierszy Konstantego Ildefonsa Gałczyńskiego, które wykonywał ojciec Kazika Staszewskiego[44]. Album, promowany utworem „Kochaj mnie, a będę twoją” (nagranym z gościnnym udziałem Violetty Villas, rozszedł się w nakładzie ponad 100 tys. egzemplarzy[40].

W 1998 do składu dołączył trębacz Janusz Zdunek, z którym nagrali i wydali album pt. Ostateczny krach systemu korporacji, promowany przebojami: „Panie Waldku, Pan się nie boi czyli lewy czerwcowy”, „Gdy nie ma dzieci”, „Dziewczyna bez zęba na przedzie” i „Komu bije dzwon[45]. Ostatni z utworów zadedykowali Andrzejowi Szymańczakowi, perkusiście Kultu, który zmarł poprzez zadławienie się gumą do żucia podczas snu, choć pośrednią przyczyną jego śmierci były narkotyki[46]. Nowym perkusistą Kultu został Tomasz Goehs z formacji Kazik na Żywo. W 1998 zespół opuścił Janusz Grudziński, którego miejsce zajął Jacek Rodziewicz, z zawodu konserwator zabytków. Również w 1998 muzycy uczestniczyli w tworzeniu pierwszej składanki Muzyka Przeciwko Rasizmowi[47], firmowanej przez Stowarzyszenie „Nigdy Więcej”, oraz zagrali pierwszą Pomarańczową trasę po Polsce, którą to od tamtej pory zaczęli odbywać rokrocznie w okresie jesiennym[48].

Lata 2000.Edytuj

W 2001 nagrali i wydali dwupłytowy album pt. Salon Recreativo, na którym umieścili premierowy materiał i swoje stare piosenki w nowych aranżacjach[49][50]. Album promowali singlem „Brooklyńska Rada Żydów”, do którego zrealizowali teledysk. Media obawiały się emitowania tej piosenki, choć odnosiła się ona w tekście z życzliwością do Żydów, a MTV Polska zakazała emisji teledysku do utworu[51].

 
Tomasz Goehs, 2014

W maju 2003 do zespołu dołączył saksofonista Tomasz Glazik. 5 grudnia 2005 ukazał się nowy album Kultu pt. Poligono Industrial[52], który został wydany w dwóch wersjach: standardowej i rozszerzonej o dodatkową płytę DVD z dziesięcioma teledyskami zespołu. Singlami z albumu były „Kocham cię a miłością swoją” oraz „Pan Pancerny”, który poruszał tematy religijne. Album już w pierwszym miesiącu sprzedaży osiągnął status złotej płyty. Sami muzycy, jak później przyznawali, nie do końca byli z niego zadowoleni, zwłaszcza że nagrywali go w atmosferze konfliktu (głównie między Banasikiem a Staszewskim)[53]. 6 marca 2008 Krzysztof „Banan” Banasik opuścił Kult, a do zespołu dołączyli Wojciech Jabłoński (gitara) i Jarosław Ważny (puzon)[54]. Miesiąc później zagrali trasę koncertową po Czechach z Danielem Landą[55].

Jeszcze w 2007 zaczęli pracować nad nowym wydawnictwem o roboczym tytule Concentrazion Gigantica[56]. Album pt. Hurra! wydali w 2009[57] i promowali go singlami: „Marysia” i „Amnezja”. Album osiągnął status podwójnie platynowej płyty za sprzedaż w nakładzie ponad 60 tys. egzemplarzy[58]. Płytę uzupełniał suplement Karinga – Hurra! Suplement. 5 lipca w Programie Trzecim Polskiego Radia odbył się jubileuszowy koncert na 25-lecie Kultu. Koncert trwał ponad trzy godziny i był transmitowany przez Trójkę.

Lata 2010–2019Edytuj

22 września 2010 w warszawskim Och-Teatrze Kult zagrał akustyczny koncert dla telewizji MTV, który został zarejestrowany i wydany w listopadzie tego samego roku na płycie pt. MTV Unplugged[59][60]. Album został sprzedany w ponad 60 tys. nakładzie i w ponad 10 tys. egzemplarzy na płytach DVD i blu-ray[58], a sprzedaż wszystkich nośników w poszczególnych zestawach przekroczyła 200 tys., za co muzycy odebrali certyfikat diamentowej płyty[61]. W 2011 odbyli europejską trasę koncertową, która obejmowała występy dla Polonii w Bristolu, Londynie, Hadze, Paryżu i Luksemburgu[62]. Zagrali też kilka tras koncertowych pod hasłem Kult Unplugged[63]. W maju 2013 wydali album pt. Prosto[64], który uzyskał status złotej płyty. Płytę promowali utworem „Układ zamknięty”, który nagrali na potrzeby ścieżki dźwiękowej do filmu Ryszarda Bugajskiego o tym samym tytule[65].

W październiku 2016 wydali album Wstyd, a do piosenki tytułowej nakręcili teledysk w stylu 360 stopni. W grudniu wydali minialbum pt. Wstyd. Suplement 2016.

W 2019 wystąpili na 25. Pol’and’Rock Festival. We wrześniu 2020 z zespołu odeszli Tomasz Glazik i klawiszowiec Janusz Grudziński[66][67], a ich miejsca w składzie zajęli Mariusz Godzina (saksofony)[68] i Konrad Wantrych (instrumenty klawiszowe)[69]. 6 listopada ukazał się album koncertowy Kultu zawierający materiał zarejestrowany w trakcie występu zespołu na Pol’And’Rock Festival 2019[70].

Od 2020Edytuj

W 2021 ukazał się album Ostatnia płyta.

Wpływ na popkulturęEdytuj

O Kaziku i Kulcie opowiadają książki Leszka Gnoińskiego Kult Kazika (wyd. 2000) oraz Wiesława Weissa Kult. Biała Księga (wyd. 2009), zawierająca m.in. teksty i historię powstania wszystkich piosenek zespołu.

MuzycyEdytuj

 
Członkowie zespołu ze złotymi płytami za album „Prosto” w czasie podpisywania płyty 10 czerwca 2013 roku w warszawskim klubie Kosmos Kosmos
Obecny skład zespołu

DyskografiaEdytuj

AlbumyEdytuj

Rok Tytuł Pozycja na liście Certyfikat
POL
1987 Kult
  • Data: 8 czerwca 1987[71]
  • Wydawca: Polton, S.P. Records
Posłuchaj to do ciebie
  • Data: październik 1987
  • Wydawca: Klub Płytowy Razem, S.P. Records
13[72]
1988 Spokojnie
  • Data: grudzień 1988
  • Wydawca: Polton, S.P. Records
1989 Kaseta
  • Data: 1989
  • Wydawca: Arston, S.P. Records
7[73]
1991 45–89
  • Data: luty 1991[74]
  • Wydawca: Arston, Bogdan Studio, S.P. Records
12[75]
Your Eyes
  • Data: wrzesień 1991
  • Wydawca: Zic Zac, S.P. Records
1993 Tata Kazika
  • Data: kwiecień 1993
  • Wydawca: S.P. Records
1994 Muj wydafca
  • Data: 1 października 1994
  • Wydawca: S.P. Records
17[77]
1996 Tata 2
  • Data: 1 marca 1996[78]
  • Wydawca: S.P. Records
13[79]
1998 Ostateczny krach systemu korporacji
  • Data: 4 maja 1998
  • Wydawca: S.P. Records
2001 Salon Recreativo
  • Data: 1 października 2001[49]
  • Wydawca: S.P. Records
1[81]
2005 Poligono Industrial
  • Data: 5 grudnia 2005[52]
  • Wydawca: S.P. Records
1[82]
  • POL: złota płyta[83]
2009 Hurra!
  • Data: 28 września 2009[57]
  • Wydawca: S.P. Records
1[84]
  • POL: platynowa płyta[85]
2013 Prosto
  • Data: 13 maja 2013[64]
  • Wydawca: S.P. Records
1[86]
  • POL: platynowa płyta[87]
2016 Wstyd
  • Data: 14 października 2016[88]
  • Wydawca: S.P. Records
1[89]
  • POL: platynowa płyta[90]
Wstyd. Suplement 2016
  • Data: 2 grudnia 2016[91]
  • Wydawca: S.P. Records
16[92]
2021 Ostatnia płyta
  • Data: 28 maja 2021
  • Wydawca: S.P. Records
1[93]
  • POL: złota płyta[94]
„–” pozycja nie była notowana. Notowanie OLiS obowiązuje od 2000 roku.

Albumy koncertoweEdytuj

Rok Tytuł Pozycja na liście Certyfikat
POL
1989 Tan
  • Data: 1989
  • Wydawca: Polton, S.P. Records
2010 MTV Unplugged – Kult
  • Data: 29 listopada 2010[60]
  • Wydawca: S.P. Records
1[95]
  • diamentowa płyta[96]
2017 Made in Poland
  • Data: 8 września 2017[97]
  • Wydawca: S.P. Records
2[98]
  • POL: złota płyta[99]
Made in Poland II
  • Data: 15 grudnia 2017[100]
  • Wydawca: S.P. Records
44[101]
2020 Live Pol’and’Rock Festival 2019
  • Data: 6 listopada 2020[102]
  • Wydawca: S.P. Records, Złoty Melon
1[103]
  • POL: platynowa płyta[104]
„–” pozycja nie była notowana. Notowanie OLiS obowiązuje od 2000.

SingleEdytuj

Rok Tytuł Pozycja na liście
LP3
[105]
SLiP
[106]
1986 Piloci / Do Ani[107] 11/1
1990 45–89[108]
1998 Panie Waldku, Pan się nie boi czyli lewy czerwcowy[109] 1 6
Komu bije dzwon[110] 1 1
Gdy nie ma dzieci[111] 1 1
Dziewczyna bez zęba na przedzie[112] 1 4
2001 Brooklyńska Rada Żydów[113] 3 8
Łączmy się w pary, kochajmy się[114] 8 18
2003 Kazelot[115]
2005 Kocham cię a miłością swoją[116] 4 18
2006 Pan Pancerny[117] 20 20
2009 Marysia[118] 1 7
2010 Karinga – Hurra! Suplement[119] 6
2013 Prosto[120] 1
2016 Dzisiaj jest mojej córki wesele[121] 5
2017 Madryt[122] 1 28
Wstyd[123] 2
„–” pozycja nie była notowana.

Notowane utworyEdytuj

Rok Tytuł Pozycja na liście
LP3
[105]
1985 Piosenka młodych wioślarzy 15
1987 Krew Boga 1
Hej, czy nie wiecie 1
Whenever I Go I Wanna Go With You 25
1988 Arahja 1
Niejeden 4
1989 Patrz! 7
1990 Oni chcą ciebie 15
Wysłannik 16
1991 Parada wspomnień 7
Rząd oficjalny (Generał Ferreira) 1
6 lat później 3
1992 Marność 5
Polska 4
Czterej głupcy 14
Czarne słońca 4
Dziewczyna się bała pogrzebów 15
1993 Baranek 7
Królowa życia 14
Marianna 29
1994 Oczy niebieskie 9
Lewe Lewe Loff 11
Psalm 151 47
1995 Dziewczyna o perłowych włosach 21
1996 Jeśli zechcesz odejść – odejdź 5
2006 Pan Pancerny 20
2010 Arahja (Unplugged) 3
Amnezja 1
2011 Mieszkam w Polsce (Unplugged) 6
2013 Układ zamknięty 1
2014 Dzisiaj jest mojej córki wesele 5
2014 Prosto 1
2016 Madryt 1
Wstyd 2

TeledyskiEdytuj

Rok Tytuł Reżyseria Album Źródło
1985 „Piosenka młodych wioślarzy” Hubert Taczanowski, Tadeusz Ciesielski Jeszcze młodsza generacja [124], s. 44–45
1992 „Czarne słońca” Jerzy Zalewski Spokojnie (reedycja z 1993) [124], s. 138
1993 Polska Yach Paszkiewicz Posłuchaj to do ciebie [124], s. 100
„45/89” 45–89
„Czterej głupcy” Your Eyes
„Parada wspomnień” Yach Paszkiewicz, Beata Dunajewska [124], s. 100, 247
„Baranek” Jerzy Zalewski Tata Kazika [124], s. 269
„Oczy niebieskie” Waldemar Szarek promujący film Oczy niebieskie [124], s. 304
1994 „Gaz na ulicach”
Muj wydafca [124], s. 302
1996 „Jeśli zechcesz odejść – odejdź” Łukasz Jankowski Tata 2 [124], s. 330
1998 „Lewy czerwcowy” Kazik Staszewski Ostateczny krach systemu korporacji [124], s. 362–364
„Komu bije dzwon?” Kazik Staszewski, Piotr Wieteska [124], s. 389
„Gdy nie ma dzieci” Sławomir Pietrzak, Aleks Kłoś, Mateusz Szlachtycz [124], s. 368–370
„Dziewczyna bez zęba na przedzie” Sławomir Pietrzak [124], s. 375
2000 „Krutkie kazanie na temat jazdy na maxa” Kazik Staszewski Muj wydafca [124], s. 312
2001 „Brooklińska Rada Żydów” Sławomir Pietrzak, Kazik Staszewski, Krzysztof Banasik Salon Recreativo [124], s. 412–414
„Łączmy się w pary, kochajmy się” (wersja zasadnicza) Kazik Staszewski [124], s. 418
„Łączmy się w pary, kochajmy się” (wersja homeopatyczna) [124], s. 419
2005 „Kocham cię a miłością swoją” Sławomir Pietrzak Poligono Industrial [124], s. 458–459
„Pan Pancerny” Sławomir Pietrzak, Jacek Kościuszko [125][124], s. 475
2009 „Marysia” P. Krawczyk, P. Czapla, R. Szermanowicz Hurra! [126]
2013 „Układ Zamknięty” Jacek Kościuszko Prosto [127]
„Dzisiaj jest mojej córki wesele” Sławomir Pietrzak [124], s. 549
„Prosto” Janek Pietrzak, Janek Gierach [128][124], s. 553
„Dobrze być dziadkiem” Sławomir Pietrzak [129][124], s. 554
2016 „Madryt” Sławomir Pietrzak Wstyd [130][124], s. 571
„Wstyd” Sławomir Pietrzak [124], s. 574–575

FilmyEdytuj

Rok Tytuł
1993 Tata Kazika
  • Wydawca: S.P. Records
  • Reżyseria: Jerzy Zalewski
  • Scenariusz: Jerzy Zalewski, Mariusz Kalinowski
2019 Kult. Film

UwagiEdytuj

  1. Zespół ten został założony we wrześniu w 1981 roku przez Kazika, a nazwa zespołu pochodziła od tytułu utworu Novelty, nagranego przez zespół Joy Division. W listopadzie 1981 odbył się jedyny koncert grupy, która po trzech miesiącach została rozwiązana.

PrzypisyEdytuj

  1. Maciej Sienkiewicz: Kult. culture.pl. [dostęp 2016-10-29]. (pol.).
  2. Staszewski i Księżyk 2015 ↓, s. 91.
  3. Staszewski i Księżyk 2015 ↓, s. 59.
  4. Staszewski i Księżyk 2015 ↓, s. 76.
  5. Staszewski i Księżyk 2015 ↓, s. 116–117.
  6. a b c Staszewski i Księżyk 2015 ↓, s. 117.
  7. Staszewski i Księżyk 2015 ↓, s. 118–119.
  8. a b c d Staszewski i Księżyk 2015 ↓, s. 120.
  9. Staszewski i Księżyk 2015 ↓, s. 120–121.
  10. Staszewski i Księżyk 2015 ↓, s. 122, 164.
  11. Staszewski i Księżyk 2015 ↓, s. 121–122, 124.
  12. Staszewski i Księżyk 2015 ↓, s. 124, 134, 164.
  13. Staszewski i Księżyk 2015 ↓, s. 159.
  14. Staszewski i Księżyk 2015 ↓, s. 123, 134.
  15. Staszewski i Księżyk 2015 ↓, s. 150–151.
  16. a b c Staszewski i Księżyk 2015 ↓, s. 152.
  17. Staszewski i Księżyk 2015 ↓, s. 151, 157.
  18. Staszewski i Księżyk 2015 ↓, s. 126, 153.
  19. Staszewski i Księżyk 2015 ↓, s. 153.
  20. Staszewski i Księżyk 2015 ↓, s. 166.
  21. Staszewski i Księżyk 2015 ↓, s. 153–154.
  22. Staszewski i Księżyk 2015 ↓, s. 158.
  23. Staszewski i Księżyk 2015 ↓, s. 164.
  24. Staszewski i Księżyk 2015 ↓, s. 164–166.
  25. Staszewski i Księżyk 2015 ↓, s. 166–168, 170.
  26. Staszewski i Księżyk 2015 ↓, s. 168.
  27. Staszewski i Księżyk 2015 ↓, s. 159, 172, 174.
  28. Staszewski i Księżyk 2015 ↓, s. 180–181.
  29. a b c Staszewski i Księżyk 2015 ↓, s. 176.
  30. Staszewski i Księżyk 2015 ↓, s. 218.
  31. Staszewski i Księżyk 2015 ↓, s. 183–185.
  32. Staszewski i Księżyk 2015 ↓, s. 184.
  33. a b Staszewski i Księżyk 2015 ↓, s. 160.
  34. Staszewski i Księżyk 2015 ↓, s. 176, 181.
  35. a b Staszewski i Księżyk 2015 ↓, s. 186.
  36. Staszewski i Księżyk 2015 ↓, s. 110–111, 189–190.
  37. Staszewski i Księżyk 2015 ↓, s. 165, 189.
  38. Staszewski i Księżyk 2015 ↓, s. 256–257, 259.
  39. Staszewski i Księżyk 2015 ↓, s. 226–227.
  40. a b Staszewski i Księżyk 2015 ↓, s. 264.
  41. Staszewski i Księżyk 2015 ↓, s. 241–242.
  42. Staszewski i Księżyk 2015 ↓, s. 259.
  43. Staszewski i Księżyk 2015 ↓, s. 316–317.
  44. Staszewski i Księżyk 2015 ↓, s. 263–264, 268.
  45. Staszewski i Księżyk 2015 ↓, s. 291, 313–315.
  46. Leszek Gnoiński, Kult Kazika, Poznań 2001.
  47. „MUZYKA PRZECIWKO RASIZMOWI” CIĄGLE GRA. KULTOWA PŁYTA 20 LAT PÓŹNIEJ, „Stowarzyszenie „Nigdy Więcej”” [dostęp 2018-01-16] (pol.).
  48. Staszewski i Księżyk 2015 ↓, s. 318.
  49. a b SALON RECREATIVO – KULT. muzyka.interia.pl. [dostęp 2016-10-29]. (pol.).
  50. Staszewski i Księżyk 2015 ↓, s. 344.
  51. Robert Monik; red. Magda Głowala-Habel: Kult zagra w Radomiu. interia360.pl. [dostęp 2017-10-09]. (pol.).
  52. a b POLIGONO INDUSTRIAL – KULT. muzyka.interia.pl. [dostęp 2016-10-29]. (pol.).
  53. Staszewski i Księżyk 2015 ↓, s. 382.
  54. Staszewski i Księżyk 2015 ↓, s. 384–385.
  55. Staszewski i Księżyk 2015 ↓, s. 391–392.
  56. Staszewski i Księżyk 2015 ↓, s. 385.
  57. a b HURRA! – KULT. muzyka.interia.pl. [dostęp 2016-10-29]. (pol.).
  58. a b Paweł Kasa. Brutalna rzeczywistość sceny muzycznej. „Trendy – Art of Living”, s. 32–36, 2011-03-30. Warszawa. 
  59. Kult gwiazdą akustycznego koncertu „MTV Unplugged”. zloteprzeboje.tuba.pl. [dostęp 2017-10-09]. (pol.).
  60. a b MTV UNPLUGGED – KULT. muzyka.interia.pl. [dostęp 2016-10-29]. (pol.).
  61. MTV UNPLUGGED KULT DIAMENTOWĄ PŁYTĄ!!!. sprecords.com.pl. [dostęp 2011-03-20].
  62. Staszewski i Księżyk 2015 ↓, s. 320–321.
  63. Staszewski i Księżyk 2015 ↓, s. 390.
  64. a b PROSTO – KULT. muzyka.interia.pl. [dostęp 2016-10-29]. (pol.).
  65. Staszewski i Księżyk 2015 ↓, s. 408.
  66. Wirtualna Polska Media S.A, Zmiany w składzie Kultu. Muzyk odchodzi po 17 latach w zespole, open.fm, 1 września 2020 [dostęp 2020-09-01] (pol.).
  67. Kult, facebook.com [dostęp 2020-09-09] (pol.).
  68. a b Kult, facebook.com [dostęp 2020-09-04] (pol.).
  69. a b Kult, facebook.com [dostęp 2020-09-09] (pol.).
  70. https://www.facebook.com/165059003536464/posts/4604594819582838/.
  71. Kult w bazie Discogs.com (ang.)
  72. OLiS – sprzedaż w okresie 07.09.2018 – 13.09.2018. olis.onyx.pl. [dostęp 2018-09-20]. (pol.).
  73. OLiS – sprzedaż w okresie 16.04.2021 – 22.04.2021. olis.onyx.pl. [dostęp 2021-04-29]. (pol.).
  74. Kult (2) - 45-89, Discogs [dostęp 2021-12-23] (ang.).
  75. OLiS – sprzedaż w okresie 09.11.2018 – 15.11.2018. olis.onyx.pl. [dostęp 2018-11-22]. (pol.).
  76. S.P. Records. independent.pl. [dostęp 2013-03-12]. (pol.).
  77. OLiS – sprzedaż w okresie 11.12.2020 – 17.12.2020. olis.onyx.pl. [dostęp 2020-12-24]. (pol.).
  78. Kult – Tata 2. muzyka.wp.pl. [dostęp 2012-06-17]. (pol.).
  79. OLiS – sprzedaż w okresie 12.10.2018 – 18.10.2018. olis.onyx.pl. [dostęp 2018-10-25]. (pol.).
  80. Platynowe płyty CD przyznane w 1998 roku, ZPAV [dostęp 2020-07-29].
  81. OLiS – sprzedaż w okresie 01.10.2001 – 07.10.2001. olis.onyx.pl. [dostęp 2010-08-10]. (pol.).
  82. OLiS – sprzedaż w okresie 12.12.2005 – 18.12.2005. olis.onyx.pl. [dostęp 2010-08-10]. (pol.).
  83. Kult odebrał złota płytę. muzyka.onet.pl. [dostęp 2013-03-12]. (pol.).
  84. OLiS – sprzedaż w okresie 12.04.2010 – 18.04.2010. olis.onyx.pl. [dostęp 2010-04-23]. (pol.).
  85. „Hurra” PLATYNĄ!. sprecords.com.pl. [dostęp 2017-10-09]. (pol.).
  86. OLiS – sprzedaż w okresie 13.05.2013 – 19.05.2013. olis.onyx.pl. [dostęp 2013-05-24]. (pol.).
  87. Kult odebrał Platynową Płytę za album „Prosto” – TopGuitar. TopGuitar. [dostęp 2013-11-12]. (pol.).
  88. Kult zdradza szczegóły nowego albumu. „Wstyd” ukaże się 14 października. wprost.pl. [dostęp 2016-09-20]. (pol.).
  89. OLiS – sprzedaż w okresie 14.10.2016 – 20.10.2016. olis.onyx.pl. [dostęp 2016-10-27]. (pol.).
  90. Platynowe płyty CD przyznane w 2017 roku, ZPAV [dostęp 2017-01-25].
  91. Kult – Wstyd. Suplement 2016. olis.onyx.pl. [dostęp 2016-12-15]. (pol.).
  92. OLiS – sprzedaż w okresie 02.12.2016 – 08.12.2016. olis.onyx.pl. [dostęp 2016-12-15]. (pol.).
  93. OLiS – sprzedaż w okresie 28.05.2021 – 03.06.2021, olis.onyx.pl [dostęp 2021-06-10] (pol.).
  94. Złote płyty CD przyznane w 2021 roku, ZPAV [dostęp 2021-08-11].
  95. OLiS – sprzedaż w okresie 22.11.2010 – 28.11.2010. olis.onyx.pl. [dostęp 2010-12-14]. (pol.).
  96. MTV Unplugged Kult diamentową płytą. cgm.pl. [dostęp 2017-10-09]. (pol.).
  97. Przemysław Kokot: Kult przedstawia wyjątkowy album: „Made in Poland”. wyspa.fm. [dostęp 2017-08-28]. (pol.).
  98. OLiS – sprzedaż w okresie 08.09.2017 – 14.09.2017. olis.onyx.pl. [dostęp 2017-09-21]. (pol.).
  99. Złote płyty CD przyznane w 2019 roku, ZPAV [dostęp 2019-06-13].
  100. Kult – Made In Poland 2: Premiera nowej koncertówki zespołu. eskarock.pl. [dostęp 2018-01-04]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-01-05)]. (pol.).
  101. OLiS – sprzedaż w okresie 15.12.2017 – 28.12.2017. olis.onyx.pl. [dostęp 2018-01-04]. (pol.).
  102. Joanna Chojnacka: Kult z nowym wydawnictwem. Materiał trafi do sprzedaży 6 listopada. antyradio.pl. [dostęp 2020-10-07]. (pol.).
  103. OLiS – sprzedaż w okresie 06.11.2020 – 12.11.2020. olis.onyx.pl. [dostęp 2020-11-19]. (pol.).
  104. Platynowe płyty CD przyznane w 2020 roku, ZPAV [dostęp 2020-12-17].
  105. a b Kult – Archiwum Listy Przebojów Trójki. lp3.pl. [dostęp 2010-08-10]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-10-29)]. (pol.).
  106. Kult – Archiwum Szczecińskiej Listy Przebojów. radio.szczecin.pl. [dostęp 2010-08-10]. (pol.).
  107. Kult -Piloci / Do Ani. archiwumrocka.art.pl. [dostęp 2014-05-27]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-05-09)]. (pol.).
  108. Kult – 45 / 89. archiwumrocka.art.pl. [dostęp 2014-05-27]. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-02-17)]. (pol.).
  109. Kult – Panie Waldku, Pan się nie boi, czyli lewy czerwcowy. archiwumrocka.art.pl. [dostęp 2014-05-27]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-31)]. (pol.).
  110. Kult – Komu bije dzwon. archiwumrocka.art.pl. [dostęp 2014-05-27]. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-02-17)]. (pol.).
  111. Kult – Gdy nie ma dzieci. archiwumrocka.art.pl. [dostęp 2014-05-27]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-31)]. (pol.).
  112. Kult – Dziewczyna bez zęba na przedzie. archiwumrocka.art.pl. [dostęp 2014-05-27]. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-02-17)]. (pol.).
  113. Kult – Brooklyńska Rada Żydów. archiwumrocka.art.pl. [dostęp 2014-05-27]. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-02-16)]. (pol.).
  114. Kult – Łączmy się w pary, kochajmy się. archiwumrocka.art.pl. [dostęp 2014-05-27]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-04-01)]. (pol.).
  115. Kult – Kazelot. archiwumrocka.art.pl. [dostęp 2014-05-27]. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-02-16)]. (pol.).
  116. Kult – Kocham cię a miłością swoją. archiwumrocka.art.pl. [dostęp 2014-05-27]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-31)]. (pol.).
  117. Kult – Pan Pancerny. archiwumrocka.art.pl. [dostęp 2014-05-27]. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-02-16)]. (pol.).
  118. Kult – Marysia. archiwumrocka.art.pl. [dostęp 2014-05-27]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-01-14)]. (pol.).
  119. Kult – Karinga – Hurra! Suplement. archiwumrocka.art.pl. [dostęp 2014-05-27]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-05-05)]. (pol.).
  120. Kult – Prosto. archiwumrocka.art.pl. [dostęp 2014-05-27]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-01-14)]. (pol.).
  121. Daniel Wolak, Dzisiaj jest mojej córki wesele – Kult – SPCDS 01/15 / 5908294644441 – CDs – 2015 :: Archiwum Polskiego Rocka, Archiwum Polskiego Rocka [dostęp 2017-02-01] (pol.).
  122. Madryt – Kult :: discogs, Discogs [dostęp 2017-02-15] (ang.).
  123. Kult (2) – Wstyd, Discogs [dostęp 2018-06-18] (ang.).
  124. a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w Wiesław Weiss: Kult – biała księga, czyli wszystko o wszystkich piosenkach. Warszawa: Kosmos Kosmos, 2017. ISBN 978-83-942140-7-4.
  125. 15. Festiwal Polskich Wideoklipów Yach Film > Nominacje. stopklatka.pl. [dostęp 2010-08-10]. (pol.).
  126. Zobacz nowy teledysk Kultu. muzyka.dlastudenta.pl. [dostęp 2013-03-12]. (pol.).
  127. Kult – Układ Zamknięty. film.wp.pl. [dostęp 2017-10-09]. (pol.).
  128. PREMIERA: Kult „Prosto” – zobacz teledysk do najnowszego singla!. eskarock.pl. [dostęp 2016-10-29]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-10-29)]. (pol.).
  129. Kult „Dobrze być dziadkiem” – teledysk do nowego singla. eskarock.pl. [dostęp 2016-10-29]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-10-29)]. (pol.).
  130. Zobacz klip do piosenki „Madryt”. Kult powraca!. wpolityce.pl. [dostęp 2016-10-29]. (pol.).

BibliografiaEdytuj

  • Kazik Staszewski, Rafał Księżyk, Idę tam, gdzie idę. Autobiografia, Wydawnictwo Kosmos Kosmos, 2015, ISBN 978-83-942140-1-2.

Linki zewnętrzneEdytuj