Kurkumina

związek chemiczny
Na tę stronę wskazuje przekierowanie z „E100”. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
Nie mylić z: Kurkulina.

Kurkumina (E100) – organiczny związek chemiczny zbudowany z dwóch reszt feruloilowych połączonych atomem węgla. Jest przeciwutleniaczem polifenolowym[4]. Stosowany jako żółtopomarańczowy barwnik spożywczy; składnik m.in. przyprawy curry.

Kurkumina
forma ketonowa
forma ketonowa
forma enolowa
forma enolowa
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny C21H20O6
Inne wzory [HOC6H3(OCH3)CH=CHCO]2CH2
Masa molowa 368,39 g/mol
Wygląd pomarańczowobrunatny, krystaliczny proszek[1]
Identyfikacja
Numer CAS 458-37-7
PubChem 969516
Podobne związki
Podobne związki kwas ferulowy, resweratrol
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)
Kurkumina

Strukturę związku zbadali w 1910 Stanisław Kostanecki, Janina Miłobędzka i Wiktor Lampe[5].

Dopuszczalne dzienne spożycie w świetle zaleceń Europejskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) wynosi 3 mg/kg masy ciała[6]. Rozporządzenie polskiego ministra zdrowia z 2008 w wielu przypadkach nie nakładało ograniczeń ilościowych na stosowanie kurkuminy jako dodatku do żywności[7].

OtrzymywanieEdytuj

Kurkuminę otrzymuje się poprzez ekstrakcję kłączy ostryżu długiego (Curcuma longa), zwanego także kurkumą, rozpuszczalnikami[8].

DziałanieEdytuj

Według szeregu badań spowalnia rozwój nowotworów, choć są też badania wskazujące na działanie odwrotne[9]. Umiarkowanie toksyczna przy wstrzyknięciu; niekiedy powoduje podrażnienia skóry[8]. Kurkumina badana jest także jako potencjalny środek zapobiegający demencji i chorobie Alzheimera[10].

ZastosowanieEdytuj

W przemyśle spożywczym kurkumina jest używana do barwienia takich produktów, jak: curry, wyroby cukiernicze (np. ciasta), paluszki rybne (nadaje kolor panierce), margaryny, sery topione, pikantny ryż. Ponadto jest składnikiem niektórych kosmetyków, barwnikiem do bawełny oraz wskaźnikiem chemicznym[8].

BadaniaEdytuj

Dowody wskazują na to, iż w modelach in vitro, w których testowano działanie kurkuminy, powoduje ona zaburzenia normalnego funkcjonowania komórek, co może prowadzić do błędnej interpretacji wyników[11][12][13]. Chociaż kurkumina miała pozytywne efekty w licznych eksperymentach laboratoryjnych i klinicznych, nie potwierdzono jednak jej działania w żadnym z oficjalnych, rzetelnych i ustrukturyzowanych badaniach klinicznych[14][15]. Według przeglądu systematycznego z 2017 roku, który uwzględniał ponad 120 badań, wykorzystanie kurkuminy jako leku nie zakończyło się sukcesem[11].

W kwietniu 2018 Bharat Aggarwal, prowadzący badania nad nowotworami z University of Texas MD Anderson Cancer Center, wycofał 19 artykułów za oszustwa badawcze[16][17]. Badania Aggarwal koncentrowały się na potencjalnych właściwościach przeciwnowotworowych ziół i przypraw, szczególnie kurkuminy. Według Houston Chronicle badania te „przyciągnęły zainteresowanie mediów krajowych i położyły podwaliny pod trwające badania kliniczne”[18][19].

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d Farmakopea Polska X, Polskie Towarzystwo Farmaceutyczne, Warszawa: Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, 2014, s. 4276, ISBN 978-83-63724-47-4.
  2. według MSDS
  3. Kurkumina (nr C7727) w katalogu produktów Sigma-Aldrich (Merck KGaA). [dostęp 2011-03-02].
  4. Kurkumina łagodzi negatywne skutki działania nikotyny: Warto wiedzieć
  5. J. Miłobędzka, St. v. Kostanecki, V. Lampe, Zur Kenntnis des Curcumins, „Berichte der deutschen chemischen Gesellschaft”, 43 (2), 1910, s. 2163–2170, DOI10.1002/cber.191004302168 (niem.).
  6. Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności, Scientific Opinion on the re-evaluation of curcumin (E 100) as a food additive [dostęp 2013-09-13] (ang.).
  7. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 18 września 2008 r. w sprawie dozwolonych substancji dodatkowych (Dz.U. z 2008 r. nr 177, poz. 1094).
  8. a b c Bill Statham: E213: Tabele dodatków i składników chemicznych. Warszawa: Wydawnictwo RM, 2006. ISBN 978-83-7243-529-3.
  9. Przyprawa jako lekarstwo. „Świat Nauki”. 3/2007. 187. Prószyński Media sp. z o.o.. ISSN 0867-6380 (pol.). 
  10. Weekly curry 'may fight dementia' (ang.). BBC News, 2009-06-03. [dostęp 2009-06-08].
  11. a b Kathryn M. Nelson i inni, Curcumin May (Not) Defy Science, „ACS Medicinal Chemistry Letters”, 8 (5), 2017, s. 467–470, DOI10.1021/acsmedchemlett.7b00139, PMID28523093, PMCIDPMC5430405.
  12. Monya Baker, Deceptive curcumin offers cautionary tale for chemists, „Nature”, 541 (7636), 2017, s. 144–145, DOI10.1038/541144a, PMID28079090.c?
  13. Derek Lowe, Curcumin Will Waste Your Time, blogs.sciencemag.org, 12 stycznia 2017 [dostęp 2020-02-14] (ang.).
  14. Hadi Bashang, Seetha Tamma, The use of curcumin as an effective adjuvant to cancer therapy: A short review, „Biotechnology and Applied Biochemistry”, 67 (Early View), 2020, DOI10.1002/bab.1836 (ang.).
  15. Curcumin, Linus Pauling Institute, 28 kwietnia 2014 [dostęp 2019-11-16] (ang.).
  16. Todd Ackerman, M.D. Anderson professor under fraud probe, Houston Chronicle, 29 lutego 2012 [dostęp 2019-11-16].
  17. Author Alison Abritis, Caught Our Notice: Researcher who once threatened to sue Retraction Watch now up to 19 retractions, Retraction Watch, 10 kwietnia 2018 [dostęp 2019-11-16] (ang.).
  18. Todd Ackerman, M.D. Anderson scientist, accused of manipulating data, retires, HoustonChronicle.com, 4 marca 2016 [dostęp 2019-11-16] (ang.).
  19. Gary Stix, Spice Healer, „Scientific American”, 296 (2), 2007, s. 66–69, DOI10.1038/scientificamerican0207-66, ISSN 0036-8733 [dostęp 2019-11-16].c?