Kwas asparaginowy

związek chemiczny

Kwas asparaginowy (łac. Acidum asparticum; skróty: Asp lub D; skróty „Asx” lub „B” oznaczają „kwas asparaginowy lub asparagina”, czyli Asx = [Asp lub Asn]) – organiczny związek chemiczny z grupy aminokwasów białkowych o charakterze kwasowym. Anion karboksylowy tego kwasu (forma anionowa przeważa w warunkach fizjologicznych) to asparaginian.

Kwas asparaginowy
Niepodpisana grafika związku chemicznego; prawdopodobnie struktura chemiczna bądź trójwymiarowy model cząsteczki Niepodpisana grafika związku chemicznego; prawdopodobnie struktura chemiczna bądź trójwymiarowy model cząsteczki
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny C4H7NO4
Masa molowa 133,10 g/mol
Wygląd biały lub prawie biały krystaliczny proszek lub bezbarwne kryształy[1]
Identyfikacja
Numer CAS 56-84-8 (L-izomer)
1783-96-6 (D-izomer)
617-45-8 (racemat)
PubChem 424
DrugBank DB00128
Podobne związki
Podobne związki asparagina, homoseryna, kwas glutaminowy, kwas jabłkowy, kwas bursztynowy
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)

Rola w organizmachEdytuj

Zapotrzebowanie na asparaginian w organizmie człowieka jest w całości pokrywane przez biosyntezę, zatem jest to aminokwas endogenny[4]. Powstaje w reakcji transaminacji ze szczawiooctanu i glutaminianu[5] oraz w cyklu ornitynowym[6]. Uczestniczy w biosyntezie puryn[7] i pirymidyn[8], jest produktem pośrednim w cyklu Krebsa[9].

Zastosowanie w medycynieEdytuj

Kwas asparaginowy w postaci soli potasowej jest stosowany w zaburzeniach rozwoju dzieci z opóźnionym wzrostem, stanach wyczerpania fizycznego i psychicznego, rekonwalescencji po chorobach i zabiegach chirurgicznych; również jako składnik wielu preparatów odżywczych, w zaburzeniach intelektualnych u osób w podeszłym wieku, w leczeniu zespołu odstawienia opioidów.[10]

PrzypisyEdytuj

  1. a b c Farmakopea Polska IX, Polskie Towarzystwo Farmaceutyczne, Warszawa: Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, 2011, s. 4574, ISBN 978-83-88157-77-6.
  2. a b c d e L-aspartic acid (ang.). [martwy link] The Chemical Database. Wydział Chemii Uniwersytetu w Akronie. [dostęp 2012-02-20].[niewiarygodne źródło?]
  3. a b Aspartic acid, [w:] DrugBank [online], University of Alberta, DB00128 (ang.).
  4. Stryer 1986 ↓, s. 505.
  5. Stryer 1986 ↓, s. 506–507.
  6. Stryer 1986 ↓, s. 443–444.
  7. Stryer 1986 ↓, s. 531.
  8. Stryer 1986 ↓, s. 536–540.
  9. Stryer 1986 ↓, s. 453.
  10. Jan K. Podlewski, Alicja Chwalibogowska - Podlewska, Leki współczesnej terapii, wyd. XX, t. I, Medical Tribune Polska Sp. z o.o., 2010, s. 468, ISBN 978-83-60135-93-8.

BibliografiaEdytuj