Lê Đức Thọ

wietnamski polityk, generał, dyplomata, noblista w dziedzinie pokoju
Spacer.gif To jest biografia osoby noszącej wietnamskie nazwisko .

Lê Đức Thọ i ([lē ɗɨ̌k tʰɔ̂ˀ]), właśc. Phan Ðinh Khải (ur. 14 października 1911 w prowincji Hà Nam, zm. 13 października 1990 w Hanoi) – wietnamski polityk, generał, dyplomata, laureat Pokojowej Nagrody Nobla.

Lê Đức Thọ
Phan Ðinh Khải
Ilustracja
Lê Đức Thọ (1973)
generał generał
Data i miejsce urodzenia 14 października 1911
Prowincja Hà Nam
Data i miejsce śmierci 13 października 1990
Hanoi
Przebieg służby
Lata służby 1945–1979
Siły zbrojne Việt Minh
Wietkong
Ludowa Armia Wietnamu
Główne wojny i bitwy I wojna indochińska,
Wojna wietnamska,
Wojna kambodżańsko-wietnamska
Późniejsza praca dyplomata, polityk

ŻyciorysEdytuj

Urodził się jako Phan Ðinh Khải w średnio zamożnej rodzinie w prowincji Hà Nam w północnym Wietnamie. Po ukończeniu szkoły prowadzonej przez władze francuskie, pracował jako urzędnik na poczcie[1].

W 1930 roku współtworzył Indochińską Partię Komunistyczną[2]. W tym samym roku został aresztowany przez władze francuskie za udział w zamieszkach organizowanych przez kolegów sympatyzujących z komunizmem. Przebywał w więzieniu do 1936 roku. Po uwolnieniu otwarcie (oficjalne wietnamskie biografie określiły to jako "aktywność pół-otwarta") zaangażował się w działalność komunistyczną, stając się przywódcą lokalnej prasy i propagandy komunistycznej. W 1939 roku został ponownie uwięziony i uwolniony w 1944 roku (według niektórych relacji uciekł z więzienia)[1].

W 1945 został jednym z liderów partii komunistycznej, wstąpił także do Ligi Niepodległości Wietnamu (Việt Minh). Podczas I wojny indochińskiej był wysokim rangą urzędnikiem Việt Minhu. W 1955 roku został członkiem Politbiura Partii Pracujących Wietnamu (później przemianowanej na Komunistyczną Partię Wietnamu), funkcję tę zachował do 1986 roku[2]. W czasie wojny wietnamskiej nadzorował działania Wietkongu[2].

Od 1969 roku prowadził z Henrym Kissingerem (wówczas doradcą ds. bezpieczeństwa narodowego prezydenta Richarda Nixona) tajne rozmowy, podczas których ustalano warunki zakończenia wojny. Rozmowy doprowadziły do podpisania zawieszenia broni, które miało miejsce 23 stycznia 1973[1]. Jesienią 1973 Lê Đức Thọ i Henry Kissinger otrzymali Pokojową Nagrodę Nobla, jednak Wietnamczyk odmówił jej przyjęcia, argumentując to faktem, że pokój jeszcze nie został ustanowiony, a jego przeciwnik wielokrotnie naruszał warunki rozejmu[3].

W 1975 jako ekspert nadzorował ofensywę wojsk Wietnamu Północnego, która doprowadziła do upadku rządu w Sajgonie i połączenia obu państw wietnamskich w jedno państwo, rządzone przez komunistów[1].

Lê Đức Thọ podobną rolę pełnił w czasie wojny kambodżańsko-wietnamskiej w 1978 roku[1][2]. Opuścił potem armię, ale przez 8 lat pozostawał jeszcze członkiem Biura Politycznego.

Zmarł w szpitalu wojskowym w Hanoi w wieku 79 lat, jako przyczynę śmierci podano nowotwór gardła. Został pochowany na cmentarzu Mai Dịch w Hanoi[1].

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d e f Le Duc Tho, Top Hanoi Aide, Dies at 79 (ang.). W: The New York Times [on-line]. s. 1990-10-14. [dostęp 2020-09-21].
  2. a b c d Le Duc Tho. Vietnamese politician (ang.). W: Encyclopaedia Britannica [on-line]. [dostęp 2020-09-21].
  3. Le Duc Tho Facts (ang.). W: nobelprize.org [on-line]. [dostęp 2020-09-21].