Laski (powiat białogardzki)

wieś w powiecie białogardzkim
Ten artykuł dotyczy wsi w powiecie białogardzkim. Zobacz też: inne miejscowości o tej samej nazwie.

Laski (niem. Latzig) – wieś sołecka w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie białogardzkim, w gminie Białogard. W latach 1975–1998 wieś należała do województwa koszalińskiego. W roku 2007 wieś liczyła 157 mieszkańców.

Artykuł 53°56′43″N 15°55′13″E
- błąd 38 m
WD 53°56'46.79"N, 15°55'15.02"E
- błąd 1 m
Odległość 130 m
Laski
wieś
Państwo  Polska
Województwo  zachodniopomorskie
Powiat białogardzki
Gmina Białogard
Wysokość 55 m n.p.m.
Liczba ludności (2007) 157
Strefa numeracyjna 94
Kod pocztowy 78-200
Tablice rejestracyjne ZBI
SIMC 0302899
Położenie na mapie gminy wiejskiej Białogard
Mapa konturowa gminy wiejskiej Białogard, blisko centrum po lewej na dole znajduje się punkt z opisem „Laski”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, u góry po lewej znajduje się punkt z opisem „Laski”
Położenie na mapie województwa zachodniopomorskiego
Mapa konturowa województwa zachodniopomorskiego, blisko centrum na prawo u góry znajduje się punkt z opisem „Laski”
Położenie na mapie powiatu białogardzkiego
Mapa konturowa powiatu białogardzkiego, po lewej znajduje się punkt z opisem „Laski”
Ziemia53°56′43″N 15°55′13″E/53,945278 15,920278

Wieś wchodząca w skład sołectwa: Stanomino.

GeografiaEdytuj

Wieś leży ok. 8 km na północny wschód od Białogardu, przy drodze ze Stanomina do Byszyna, w pagórkowatym terenie, na lekkim wyniesieniu. Założenie dworsko - parkowo - folwarczne zajmuje północną część wsi. Od południa graniczy z gospodarstwami indywidualnymi, z pozostałych trzech stron otoczona polami uprawnymi. Na założenie składa się park, nieistniejący dwór i podwórze folwarczne. W okolicy liczne torfowiska niskie, naturalne źródło rzeki Topiel.

HistoriaEdytuj

Laski w 1523 roku wymieniane były jako lenno niejakiej rodziny Knuth. W 1543 r. książę Barnim XI potwierdza prawa lenne dla Hansa Knuthe i jego żony Margarethe. Około 1575 r. Laski wymienia się jako lenno rodziny Podewils. W 1628 r. są własnością spadkobierców Heinricha Podewilsa. Na początku XVIII wieku we wsi istnieją dwa majątki. Pierwszy znany pod nazwą Bubben-Gut należy do Andreasa Joachima von Kleista, który sprzedaje swój majątek w 1730 roku kapitanowi Carlowi Christianowi von Brockhausen. Dalszym właścicielem tego majątku zostaje nie jaki Graskrügera. Drugi majątek pod nazwą Blankenburgsche-Gut należał najpierw do kapitana von Podewils. Dalej właścicielem był J. von Kameke, a od 1739 r. Friedrich von Dreger, a kolejnymi właścicielami była rodzina Messerschmidt. W 1758 r. zmarła wdowa Graskruger i wdowa Rathin Messerschmidt stała się właścicielką obu majątków w Laskach, które w 1758 roku przekazała swemu synowi kwatermistrzowi regimentu Franzowi Wilhelmowi Messerschmidtowi. Oprócz tych dwóch majątków w XVIII wieku wymieniany jest trzeci majątek pod nazwą Strauen - Gut, najpierw jest lennem Podewilsów, a od 1721 właścicielem jest Carl von Kameke, od 1754 r. Anton Julius von Kameke. W latach 1773 - 1779 wszystkie trzy majątki były własnością Otto Christopha von Schurffa. W 1779 r. trzeci majątek został rozparcelowany. W 1804 r. właścicielem dwóch pierwszych majątków był radny Trybunału Najwyższego Schroder z Berlina. Od 1814 r. wymieniany jest jeden majątek jako własność rodziny Schmieden. W połowie XIX wieku należą do majątku w Laskach dwa folwarki położone na południe od wsi. Usytuowane w nich były owczarnie i leśniczówka. W roku 1867 wieś zamieszkiwało 215 osób, w 1939 było ich 219. W majątku na szeroką skalę stosowany był płodozmian. Ostatnia właścicielką majątku była Katharina Russel, córka Paula Schmiedena, która zmarła 3 marca 1945 r., kiedy do majątku weszła Armia Czerwona.

ZabytkiEdytuj

Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisany jest[1]:

zabytki nieistniejące:

  • dwór, który znajdował się niegdyś został zniszczony w 1945 r.. Był to obiekt parterowy, z symetrycznie umieszczonym ryzalitem i wystawką od frontu, założony na rzucie prostokąta, przykryty dachem dwuspadowym. Okna w ryzalicie zamknięte były pełnymi łukami. Usytuowany był na polanie we wschodniej części parku, frontem zwrócony na wschód w stronę niewielkiego podjazdu i podwórza folwarcznego. Elewacją tylną obrócony w stronę parku na zachód. Dwór stał na osi symetrii założenia. Oś przebiegała z zachodu na wschód z lekki odchyleniem w kierunku północnym, przez polanę dworską, podjazd i podwórze folwarczne. Na fundamentach dworu stoi nowy budynek mieszkalny z 1965 roku. W jego ścianach widoczne stare elementy ze ścian dworu: ślady pilastrów, od podwórza po obu stronach osi założenia ceglane murki.

PrzyrodaEdytuj

Przy drodze do Stanomina i w przeciwnym kierunku do Gruszewa, po jej obu stronach rośnie grupa drzew objętych ochroną w wieku od 300 do 500 lat: 15 dębów o obw. 300 - 561 cm oraz 20 buków o obw. 200 - 510 cm.

TurystykaEdytuj

Przez Laski prowadzi lokalny, turystyczny szlak rowerowy: Szlak krajobrazy i parki Gminy Białogard.

Na południe od wsi leży Lipia Góra o wys. 79,8 m n.p.m.

20 m na wschód od wsi znajduje się punkt widokowy z rozległą panoramą północnej części Wysoczyzny Łobeskiej.

KomunikacjaEdytuj

W miejscowości istnieje przystanek komunikacji autobusowej.

PrzypisyEdytuj

  1. Rejestr zabytków nieruchomych woj. zachodniopomorskiego - stan na 31.12.2012 r.. Narodowy Instytut Dziedzictwa. s. 1. [dostęp 23.3.13].
  2. „Zachodniopomorski Wojewódzki Konserwator Zabytków”. Szczecin. 

BibliografiaEdytuj

  1. Plan Rozwoju Lokalnego Gminy Białogard na lata 2005-2013, Białogard, UG, 2005
  2. Andrzej Świrko, Pałace, dwory i zamki w dorzeczu Parsęty, POT, 2005, ​ISBN 83-7263-900-0