Lech Kobyliński

polski inżynier, specjalista budowy okrętów

Lech Konrad Kobyliński ps. Konrad (ur. 1 maja 1923 w Wilnie) – polski naukowiec, specjalista w dziedzinie budowy okrętów, jeden z twórców polskiego okrętownictwa, wieloletni profesor Politechniki Gdańskiej, bojownik polskiego ruchu oporu (ZWM/AL), powstaniec warszawski, oficer Marynarki Wojennej.

Lech Konrad Kobyliński
Data i miejsce urodzenia 1 maja 1923
Wilno
Profesor nauk technicznych
Specjalność: budowa okrętów, hydromechanika
Alma Mater Politechnika Gdańska
Doktorat 1961 – eksploatacja maszyn
Habilitacja 1963
Profesura 1969
Polska Akademia Nauk
Status członek korespondent
Doktor honoris causa
Uniwersytet Morski w St. Petersburgu – 1989
Akademia Marynarki Wojennej w Gdyni – 1990
Politechnika Gdańska – 2004
Nauczyciel akademicki
Uczelnia Politechnika Gdańska
Dyrektor
Jednostka Instytut Okrętowy PG
Okres spraw. 1963–1975, 1983–1990
Odznaczenia
Odznaka honorowa za Rany i Kontuzje - dwukrotnie ranny
Krzyż Złoty Orderu Virtuti Militari Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski Order Krzyża Grunwaldu III klasy Złoty Krzyż Zasługi Krzyż Walecznych (1943–1989) Krzyż Partyzancki Warszawski Krzyż Powstańczy Medal za Warszawę 1939–1945 Medal Zwycięstwa i Wolności 1945
Lech Konrad Kobyliński
Konrad
komandor porucznik komandor porucznik
Data i miejsce urodzenia 1 maja 1923
Wilno
Przebieg służby
Siły zbrojne Orl.jpg Związek Walki Młodych
Orl.jpg Armia Ludowa
Orzeł LWP.jpg Ludowe Wojsko Polskie
Jednostki Oddział M-XIV
Pluton/kompania/batalion im. Czwartaków

Marynarka Wojenna
Stanowiska Dowódca batalionu powstańczego
Główne wojny i bitwy II wojna światowa

Profesor nauk technicznych inżynier, członek korespondent PAN[1] od 1976, doktor honoris causa trzech uczelni: Uniwersytetu Morskiego w Sankt Petersburgu, Akademii Marynarki Wojennej w Gdyni (1990)[2] i Politechniki Gdańskiej (2004)[3]. Członek honorowy Royal Institution of Naval Architects w Londynie.

ŻyciorysEdytuj

Urodził się w Wilnie. Lata szkolne i dzieciństwo spędził w Warszawie. W czasie II wojny światowej był organizatorem i dowódcą (pod pseudonimem „Konrad”) konspiracyjnego oddziału szturmowego im. Czwartaków (wchodzącego jako pluton w skład Związku Walki Młodych, a później Armii Ludowej jako kompania, następnie batalion). Główny uczestnik II zamachu na Café Club 11 lipca 1943 (to on wszedł do lokalu i rzucił na środek sali ładunek wybuchowy)[4]. Jednocześnie sprawował funkcję oficera operacyjnego Okręgu AL nr. 1 Warszawa-Miasto i dowódcy Podokręgu I Śródmieście[5]. Brał udział w powstaniu warszawskim, jako dowódca IV Batalionu AL „Czwartaków”, walcząc na Woli, Starym Mieście (tu m.in. d-ca obrony reduty „Mostowa”) i Żoliborzu. Dwukrotnie ranny i kontuzjowany, awansowany do stopnia kapitana. Przypadkiem ocalał 26 sierpnia 1944 po zbombardowaniu kamienicy przy ul. Freta 16, kiedy pod jej gruzami zginęło kilku członków dowództwa Okręgu Warszawskiego AL[6]. Po upadku powstania odmówił poddania się Niemcom i wraz z grupą pozostałych przy życiu żołnierzy batalionu im. Czwartaków przepłynął Wisłę. Po wojnie służył w Marynarce Wojennej.

Tak o nim pisze Tomasz Strzembosz w publikacji Akcje zbrojne podziemnej Warszawy 1939–1944[7]:

To ich właśnie pseudonimy legenda otoczyła nimbem niezwykłych czynów, to ich pseudonimami nazywano konspiracyjne oddziały, nie tylko przez obyczaj wiązania nazwy jednostki z pseudonimem dowódcy, ale przede wszystkim dlatego, że to ich indywidualności wpływały decydująco na wartość oddziału i skalę jego osiągnięć. W przeważającej liczbie przypadków byli to nie tylko kierownicy, ale prawdziwe „dusze zespołów”, osobowości, wokół których skupiało się życie całej grupy: nie tylko dowódcy wojskowi, ale także przywódcy duchowi, przyjaciele, inspiratorzy. [...] Tacy młodzi dowódcy, jak „Zośka” (Tadeusz Zawadzki), „Maciek” (Maciej Bittner), „Rudy” (Jan Bytnar), „Felek” (Feliks Pendelski), „Jeremi” (Jerzy Zborowski) z Kedywu KG AK, „Stasinek” (Stanisław Sosabowski), „Żbik” (Zdzisław Zajdler) i „Rygiel” (Kazimierz Pogorzelski) z Kedywu Okręgu, „Jacek” (Franciszek Bartoszek) ze specgrupy Sztabu Głównego GL oraz „Konrad” (Lech Kobyliński) z oddziałów ZWM czy „Antek” (Władysław Andrzejczak) z ML RPPS – byli rzeczywistymi twórcami dowodzonych przez siebie oddziałów, a jednocześnie wzorami osobowymi dla żołnierzy.

W 1950 ukończył studia na Wydziale Budowy Okrętów Politechniki Gdańskiej[8]. Po studiach przez dwa lata odbywał służbę wojskową i pracował w Stoczni Marynarki Wojennej jako kierownik biura konstrukcyjnego. Twórca ośrodka badawczego Politechniki Gdańskiej w Iławie, w którym testowano zachowanie się modeli statków w warunkach rzeczywistego falowania. Konstruktor eksperymentalnych form jednostek pływających – wodolotów i poduszkowców. Wieloletni dyrektor Instytutu Okrętowego Politechniki Gdańskiej. Pełnił też funkcję redaktora naczelnego miesięcznika Budownictwo Okrętowe (1972-1976).

Po zakończeniu z przyczyn politycznych programu konstrukcji wodolotów (zbudowano tylko jedną jednostkę, której nadano nazwę "Zryw I"[1] w 1966, po czym program pod naciskiem ZSRR został przerwany), prowadził aktywne badania nad konstrukcjami poduszkowców.

W latach 1976–1983 przebywał w Londynie jako członek sekretariatu Międzynarodowej Organizacji Morskiej. W latach 1986–1990 był sekretarzem naukowym Oddziału PAN w Gdańsku. Wykładał jako zaproszony profesor na wielu politechnikach zagranicznych, m.in. w Petersburgu, Bremie, Trondheim, Teheranie i Bandar-e Abbas.

Od 1985 jest przewodniczącym Komisji Morskiej przy Oddziale PAN w Gdańsku. Twórca Fundacji Bezpieczeństwa Żeglugi i Ochrony Środowiska. Współtwórca jednego z czterech na świecie[9] ośrodków szkoleniowo-badawczych manewrowania statkiem (Szkoła Kapitanów w Iławie) na jeziorze Silm[10].

W ostatnich latach zajmuje się głównie zagadnieniami bezpieczeństwa żeglugi morskiej.

W latach 1957–1987 był członkiem PZPR. Członek Rady Konsultacyjnej przy Przewodniczącym Rady Państwa PRL Wojciechu Jaruzelskim w latach 1986–1989.

W 1994 był członkiem Honorowego Komitetu Obchodów 50. Rocznicy Powstania Warszawskiego.

AwanseEdytuj

OdznaczeniaEdytuj

Ważniejsze publikacje książkoweEdytuj

  • Śruby okrętowe, Warszawa 1955
  • Przybliżone metody obliczenia oporu i wpływ kształtu kadłuba na opór, Warszawa 1960
  • Teoria oporu i badania modelowe, Warszawa 1961
  • Słownik budowy okrętów: rodzaje statków (współautor), Warszawa 1969 (też w wersji angielskiej i rosyjskiej)
  • Słownik budowy okrętów: teoria okrętu (współautor), Warszawa 1972 (też w wersji angielskiej i rosyjskiej)
  • Stability and safety of ships (współautor), Kidlington 2003
  • Garść wspomnień z długiego życia [autobiografia]; Gdańsk 2018, wyd. Fundacja Promocji Przemysłu Okrętowego i Gospodarki Morskiej

Życie prywatneEdytuj

Jego dziećmi są:

Inni krewni:

BibliografiaEdytuj

  • Kobyliński Lech, Garść wspomnień z długiego życia [autobiografia]; Gdańsk 2018, wyd. Fundacja Promocji Przemysłu Okrętowego i Gospodarki Morskiej
  • Prof. zw. dr inż. Lech Kobyliński doktor honoris causa Politechniki Gdańskiej, wyd. Politechniki Gdańskiej, Gdańsk 2004.
  • Czwartacy : wspomnienia byłych żołnierzy Szturmowego Batalionu AL [Armii Ludowej] im. „Czwartaków” 1943-1945, wyd. 5, Warszawa 1977, wyd. Książka i Wiedza
  • Biogram, Polska Akademia Nauk

PrzypisyEdytuj

  1. Polska Akademia Nauk: Skład Komitetu Transportu. [dostęp 2016-11-05].
  2. Doktorzy honoris causa AMW. amw.gdynia.pl. [dostęp 25 lutego 2011]. [zarchiwizowane z tego adresu (22 marca 2011)].
  3. Osoby uhonorowane tytułem doktora honoris causa PG. pg.gda.pl. [dostęp 23 lutego 2011].
  4. L. Kobyliński, Garść wspomnień z długiego życia [autobiografia]; Gdańsk 2018, wyd. Fundacja Promocji Przemysłu Okrętowego i Gospodarki Morskiej, ss. 188-191.
  5. II wojna światowa. Powstanie warszawskie, s. 39.
  6. L. Kobyliński, Garść wspomnień..., s. 238.
  7. Tomasz Strzembosz, Akcje zbrojne podziemnej Warszawy 1939–1944, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1983, wyd. II, ​ISBN 83-06-00717-4
  8. Archiwum Historii Mówionej - Lech Kobyliński, www.1944.pl [dostęp 2020-01-27] (pol.).
  9. Ośrodek szkolenia kapitanów żeglugi wielkiej w Kamionce. gmina-ilawa.pl, 2016-11-14. Cytat: Ośrodek pod Iławą jest jednym z niewielu takich w świecie, przekazujących wiedzę na ten temat – z wykorzystaniem miniatur prawdziwych jednostek. Podobne istnieją w Australii, Francji, Anglii.
  10. L. Kobyliński, Garść wspomnień.., ss. 544-558.
  11. M.P. z 2003 r. nr 55, poz. 855 „za wybitne zasługi w pracy naukowej, dydaktycznej i organizacyjnej”
  12. M.P. z 1946 r. nr 55, poz. 97 „za zasługi w okresie okupacji w walkach zbrojnych z niemieckim najeźdźcą”.
  13. M.P. z 1947 r. nr 71, poz. 477 „za zasługi położone w walce z okupantem i za udział w pracach konspiracyjnych w okresie okupacji”
  14. M.P. z 1946 r. nr 26, poz. 43 „szczególnie zasłużony przy organizacji władz centralnych i miejskich w wyzwolonej Warszawie, oraz na polu odbudowy Stolicy w pierwszym jej okresie”
  15. Trybuna Robotnicza, nr 110 (6619), 11 maja 1965, str. 1