Leon Wzorek

Leon Wzorek (ur. 4 marca 1896 w Sanoku, zm. prawdopodobnie 31 grudnia 1939 w Piaśnicy) – bosman Polskiej Marynarki Wojennej, latarnik.

Leon Wzorek
Ilustracja
Leon Wzorek przy radiostacji nadawczej latarni w Rozewiu
Data i miejsce urodzenia 4 marca 1896
Sanok
Data i miejsce śmierci 31 grudnia 1939 (?)
Piaśnica
Zawód, zajęcie marynarz, latarnik
Leon Wzorek przed rozewską latarnią

ŻyciorysEdytuj

Rodzina Wzorków pochodziła z Nowego Sącza. Ojciec rodziny w poszukiwaniu pracy przybył do Sanoka i podjął zatrudnienie w tamtejszej fabryce maszyn i wagonów.

Leon Wzorek ukończył w Sanoku szkołę podstawową i wydziałową. Po ukończeniu czwartej klasy szkoły powszechnej rozpoczął pracę w sanockiej fabryce wagonów. Później był zatrudniony w przemyśle naftowym i jako maszynista w Krośnie. Następnie podjął naukę w Krakowie i został mistrzem ślusarstwa i elektrotechniki. Podczas I wojny światowej działał w ramach POW. 20 listopada 1918 zaciągnął do Marynarki Wojennej. Jako ochotnik służył w Batalionie Morskim w Modlinie, brał udział w przejmowaniu i wszedł w skład załogi pierwszego okrętu po 1918, ORP „Pomorzanin”.

Po odbyciu służby wojskowej został skierowany do obsługi latarni morskiej w Rozewiu w 1922 (od 1924 do pomocy został mu przydzielony jego brat Władysław, który krótko potem został pilotem hydroplanów). Przyczynił się do rozpowszechnienia historii pobytu Stefana Żeromskiego w latarni w Rozewiu, gdzie miały powstać fragmenty Wiatru od morza. Był prezesem ogniska Polskiego Związku Zachodniego. Ustanowił w rozewskiej latarni tablicę pamiątkową ku czci Stefana Żeromskiego, odsłoniętą 29 czerwca 1933 na wniosek Ligi Morskiej i Kolonialnej (została usunięta w czasie okupacji niemieckiej). W 1933 rozpoczęło działalność w latarni Muzeum Stefana Żeromskiego.

Po wybuchu II wojny światowej w 1939 pozostał na posterunku, dochowując przysięgi złożonej swego czasu na rynku w Pucku. Został aresztowany przez Niemców 11 września 1939, następnie był więziony i torturowany na gestapo w Pucku. Tuż po aresztowaniu miał możliwość widzenia z dziećmi, wówczas nosił już oznaki brutalnego traktowania przez Niemców. Jego żona skierowała list do Adolfa Hitlera z prośbą o zwolnienie męża, co spotkało się z odmowną odpowiedzią. Prawdopodobnie 31 grudnia 1939 został rozstrzelany w Piaśnicy.

Jego żoną została Bronisława, z domu Jayko (1897‒1978), pochodząca z sanockiego rodu trudniącego się usługami pogrzebowymi. Po wojnie latarnikami byli także brat Leona, Władysław (od 1 maja 1945 do przejścia na emeryturę w wieku 72 w 1975), a po jego przejściu na emeryturę syn tegoż – Zbigniew (1975‒1980)[1].

UpamiętnienieEdytuj

Został upamiętniony tablicą pamiątkową na latarni w Rozewiu, która jest położona przy ulicy nazwanej jego imieniem. W 1988, z okazji 25-lecia działalności Klubu Zainteresowań Marynistycznych Polskiego Związku Filatelistów, wydano pamiątkową kartę pocztową z jego wizerunkiem[2].

PrzypisyEdytuj

  1. Edward Zając, Szkice z dziejów Sanoka, Sanok 1998, s. 75.
  2. Piotr Wieczorek, Filatelistyka, w: Żagle, nr 11(351)/1988, s. 16, ISSN 0137-4656

BibliografiaEdytuj