Otwórz menu główne

Leonard Stroynowski

Portret Marszałka Piłsudskiego autorstwa L. Stroynowskiego

Leonard Stroynowski (lub Strojnowski, ur. 1858 w Butyniu na Wołyniu, zm. 1935 w Krakowie) – malarz i pedagog związany z krakowskim środowiskiem artystycznym.

Syn Ludwika Strojnowskiego[1] i Ludwiki z Pruszyńskich. Naukę malarstwa zapoczątkował w Żytomierzu u absolwenta petersburskiej Akademii Sztuk Pięknych Włodzimierza Kislicznego. Później, w latach 1882–87 i 1890–92 odbywał studia w krakowskiej Szkole Sztuk Pięknych, m.in. u Jana Matejki, Feliksa Szynalewskiego, Władysława Łuszczkiewicza, Leopolda Löfflera i Floriana Cynka, a także T. Gadomskiego i I. Jabłońskiego. Kilkakrotnie zdobywał nagrody, dwukrotnie wyróżniany przyznaniem stypendium (1884, 1892). Po ukończeniu studiów podróżował, przez dłuższy czas przebywając na Kaukazie, gdzie znajdował egzotyczne tematy dla swych prac (Turcy w Achalcychu), następnie osiadł w Krakowie. Prowadził pracę pedagogiczną na Wyższych Kursach dla Kobiet im. Adriana Baranieckiego jako wykładowca anatomii artystycznej i rysunku perspektywicznego.

Malował sceny rodzajowe – chętnie z życia kobiet (Pożegnanie, Przed lustrem, Kobieta przy studni) i o tematyce ludowej (Burłacy, Flisacy, Ubieranie panny młodej), różnorodne pejzaże (Kreml w Pskowie, Las, Kwitnące magnolie), portrety (m. in. Józefa Piłsudskiego, Ignacego Paderewskiego, profesora krakowskiego UJ Lucjana Malinowskiego czy rektora lwowskiej Politechniki St. Kępińskiego). Zajmował się również malarstwem o tematyce religijnej: jego prace znalazły się w licznych kościołach Królestwa, Galicji, Wołynia i Ukrainy, m.in. w Staniątkach, Krośnie, Złoczowie. Był autorem obrazu ołtarzowego w kieleckiej bazylice katedralnej, gdzie w 1898 wraz z innymi krakowskimi artystami wykonywał polichromię wnętrz. Znany jako autor projektu mozaik wykonanych w 1922 dla kościoła konwentualnego jezuitów w Krakowie[2]. Podejmował także tematy mitologiczne (Sąd Parysa), malował martwe natury (np. Bukiet bzów)

Prowadził również prace konserwatorskie, m.in. w Złakowie Kościelnym, gdzie zgromadził pokaźny zbiór wycinanek łowickich, zaprezentowany następnie Towarzystwu "Polska Sztuka Stosowana"[3]. Wraz z innym uczniem Matejki, Zygmuntem Papieskim, był współautorem barwnej wersji Pocztu królów i książąt polskich (wykonanej według rysunków mistrza olejem na płótnie) – w tej postaci niezwykle popularnego (m.in. publikowanego na pocztówkach przez Salon Malarzy Polskich w Krakowie) i wznawianego dotychczas. W wydaniach pocztówkowych obiegało szereg jego obrazów, m.in. portrety znanych osób (Piłsudskiego, Paderewskiego), sceny rodzajowe patriotyczne (Opowieść o szabli) i ludowe (Swaty, Gdy on więcej nie powróci).

PrzypisyEdytuj

  1. Spotykane dwie wersje pisowni rodzinnego nazwiska, częstsza jednak pierwsza, notowana też przez Polski słownik biograficzny. Tak również artysta podpisany jest na obrazach Pocztu królów i książąt polskich.
  2. Z biblijnym tematem syna marnotrawnego (według ks. St. Gronia – Archiwum Apostolstwa Modlitwy [1])
  3. Cyt. za Wandą Skowron – "Wycinanka" [2]

BibliografiaEdytuj

  • Polski słownik biograficzny, zeszyt 182 (t. 44/3), 2006