Leszek Czechowski

polski fizyk

Leszek Czechowski (ur. 1950) – polski geofizyk, profesor nauk o Ziemi.

Leszek Czechowski
Państwo działania

 Polska

Data urodzenia

1950

Profesor nauk o Ziemi
Specjalność: geofizyka, fizyka wnętrza Ziemi[1]
Alma Mater

Uniwersytet Warszawski

Doktorat

1981 – geofizyka
Uniwersytet Warszawski

Habilitacja

1993 – geofizyka
Instytut Geofizyki PAN

Profesura

30.07.2018[1]

Praca naukowa
Instytut

Instytut Geofizyki Wydziału Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego

Okres zatrudn.

1973-2021

Od 1973 pracował w Instytucie Geofizyki Wydziału Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego. W latach 2013–2020 pełnił funkcję kierownika Zakładu Fizyki Litosfery[2].

Życiorys edytuj

W roku 1981 obronił doktorat na Wydziale Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego. Jego praca doktorska została nagrodzona przez PAN. W latach 90. przez ok. 7 lat mieszkał w Kanadzie. W roku 1993 uzyskał stopień doktora habilitowanego, który został mu nadany przez Instytut Geofizyki PAN. W 2018 r. otrzymał tytuł profesora nauk o Ziemi[1]. Obszar działalności naukowej Leszka Czechowskiego to tektonika globalna oraz konwekcja w płaszczu Ziemi, a także procesy fizyczne na innych ciałach niebieskich. W 1993 r. wysunął hipotezę o roli warstwy D" (przy granicy jądro-płaszcz) dla konwekcji w płaszczu Ziemi[3]. Zajmuje się także badaniami lodowo-skalnych księżyców Saturna, przede wszystkim Enceladusa, procesami geodynamicznymi, m.in. wyjaśnił tzw. paradoks Mimas-Enceladus. Wykazał, że wnętrze Enceladusa ma temperaturę sprzyjającą życiu[4] i wskazał, że panspermia z Enceladusa jest możliwa[5]. Rozważał także procesy serpentynizacji na Marsie oraz procesy w regolicie Tytana, a także proces powstawania osuwisk i powolnych wyrzutów na kometach. Zaproponował uogólnienie hipotezy o izostazji w postaci tzw. głębokiej dynamicznej izostazji[6]. Wspólnie z Markiem Gradem wskazał na możliwość istnienia dwóch rodzajów astenosfery.

Od 2013 pełnił funkcję kierownika Zakładu Fizyki Litosfery IGF UW[7][8], w 2021 roku przeszedł na emeryturę, a Zakład został zamknięty[2]. Został zatrudniony na stanowisku profesora w Centrum Badań Kosmicznych PAN[1].

Jest autorem książek popularnonaukowych „Tektonika płyt i konwekcja w płaszczu Ziemi”, „Planety widziane z bliska” oraz „Wnętrze Ziemi kształtuje jej powierzchnię”[8].

Zajmuje się także popularyzacją nauki. Jest jednym z twórców kierunku Geofizyka w Geologii na Wydziale Fizyki UW. Interesuje się narciarstwem i żeglarstwem[potrzebny przypis].

Jest członkiem prezydium Komitetu Geofizyki PAN[9].

Przypisy edytuj

  1. a b c d Prof. dr hab. Leszek Leonard Czechowski, [w:] baza „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI PIB) [dostęp 2024-05-07].
  2. a b Dąbrówka Stępniewska, Szymon Malinowski, Od jądra ziemi do gwiazd. Krótka historia Instytutu Geofizyki FUW [online], Instytut Geofizyki Wydziału Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego [zarchiwizowane z adresu 2022-08-17] (pol.).
  3. Leszek Czechowski, The Origin of Hotspots and The D” Layer, Horst Montag, Christoph Reigber (red.), t. 112, Berlin, Heidelberg: Springer Berlin Heidelberg, 1993, s. 392–395, DOI10.1007/978-3-642-78149-0_91, ISBN 978-3-540-56572-7 [dostęp 2020-06-25].
  4. Leszek Czechowski, Some remarks on the early evolution of Enceladus, „Planetary and Space Science”, 104, 2014, s. 185–199, DOI10.1016/j.pss.2014.09.010, ISSN 0032-0633 [dostęp 2020-06-30].
  5. Leszek Czechowski, Enceladus as a place of origin of life in the Solar System, „Geological Quarterly”, 61 (1), 2018, DOI10.7306/gq.1401 [dostęp 2020-06-30].
  6. Leszek Czechowski, Mantle Flow and Determining Position of LAB Assuming Isostasy, „Pure and Applied Geophysics”, 176, 2019, s. 2451–2463, DOI10.1007/s00024-019-02093-8.
  7. Prof. dr hab. Leszek Czechowski. Instytut Geofizyki Wydziału Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego. [dostęp 2018-10-28]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-10-28)].
  8. a b Leszek Czechowski. Geofizyka w Geologii. [dostęp 2018-10-28]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-10-28)].
  9. Komitet Geofizyki PAN. [dostęp 2020-06-01]. [zarchiwizowane z tego adresu (2020-06-04)].