Otwórz menu główne

Leszek Jodliński

polski dyrektor muzeum i autor

Leszek Jodliński (ur. 27 kwietnia 1967 w Gliwicach) – polski historyk sztuki, politolog, muzeolog, wydawca, pracownik administracji publicznej i samorządowej oraz gremiów eksperckich. Laureat Nagrody im. Wojciecha Korfantego, za dokonania w dziedzinie nowoczesnej promocji dziedzictwa kulturowego[1].

Leszek Jodliński
Ilustracja
Leszek Jodliński
Data i miejsce urodzenia 27 kwietnia 1967
Gliwice
Zawód, zajęcie historyk sztuki, politolog, muzealnik, wydawca
Alma Mater Uniwersytet Jagielloński, KSAP, GRIPS
Rodzice Jan i Teresa z domu Rząsa
Dzieci Anna i Mikołaj

EdukacjaEdytuj

Absolwent V Liceum Ogólnokształcącego im. A. Struga w Gliwicach w 1986 r., podczas nauki był laureatem Olimpiady Artystycznej w roku 1985. Ukończył w 1991 r. historię sztuki na Uniwersytecie Jagiellońskim oraz Krajową Szkołę Administracji Publicznej w kwietniu 1998 r. Jest również absolwentem studiów podyplomowych w zakresie Integracji Europejskiej na Uniwersytecie Warszawskim. W 1995 r. przebywał na stypendium w Heidelbergu[2]. Od 1997 r. należy do stowarzyszenia zrzeszającego absolwentów Uniwersytetu w Heidelbergu – Heidelberg Alumni International[3]. W latach 2006–2007 studiował w Narodowym Podyplomowym Instytucie Studiów Politycznych (Graduate Institute for Policy Studies)[4] w Tokio, uzyskując tytuł M.A. public policy, równoważny tytułowi magistra.

Kariera zawodowaEdytuj

W 1998 r. został wicedyrektorem sekretariatu Urzędu Komitetu Integracji Europejskiej, w roku następnym dyrektorem Departamentu Współpracy Międzynarodowej i promocji w Urzędzie Marszałkowskim Województwa Małopolskiego. W latach 2001–2002 był dyrektorem Departamentu Integracji Europejskiej i Współpracy z Zagranicą w Ministerstwie Pracy i Polityki Socjalnej w Warszawie. W latach 2002–2003 był dyrektorem projektu „Rok Polski w Austrii”, którego koordynatorem był Instytut Adama Mickiewicza[5].

W latach 2003–2008 był dyrektorem muzeum w Gliwicach[6][7], pomysłodawcą i inicjatorem Gliwickich Dni Dziedzictwa Kulturowego, w ramach których udostępniono m.in. do zwiedzania wieżę kościoła Wszystkich Świętych (2003), przywrócono żeglugę krajoznawczą po Kanale Gliwickim (2004). Dni doczekały się cyklicznych wydawnictw popularyzujących dziedzictwo Gliwic i Ziemi Gliwickiej.

Od 2007 r. jest wykładowcą na Uniwersytecie Śląskim oraz do 2015 r. prowadził zajęcia w ramach Podyplomowego Studium Muzeologicznego na Uniwersytecie Jagiellońskim.

W 2010 r. był uczestnikiem Kongresu Kultury Województwa Śląskiego[8] i autorem raportu sektorowego dotyczącego muzeów w województwie śląskim. W tymże roku był pomysłodawcą konkursu na najpiękniejsze śląskie słowo i współredaktorem antologii Najpiękniejsze Śląskie słowo[9], która doczekała się kilku wydań i nominacji do klubu książki Radiowej Trójki.

W drodze konkursu został wybrany na stanowisko dyrektora Muzeum Śląskiego w Katowicach. Urząd objął 14 lutego 2008 r. Jego głównym zadaniem było przygotowanie inwestycji budowy nowej siedziby muzeum, nadzór nad jej realizacją i otwarcie muzeum w założonym terminie. Podjął również, m.in. prace nad wystawą stałą historii Górnego Śląska[10]. Projekt scenariusza wystawy spotkał się z protestami niektórych środowisk. Wyłonionemu w konkursie projektowi zarzucano m.in. eksponowanie niemieckich i regionalnych wątków w historii Śląska, kosztem polskich tradycji. Koncepcję tę utożsamiono z wizją historii regionu bliską środowiskom Ruchu Autonomii Śląska (RAŚ)[11]. Jodliński pełnił funkcję dyrektora muzeum do 31 marca 2013 roku.

W Muzeum Śląskim wprowadził m.in. w życie swoje pomysły udostępniania malarstwa dla osób niepełnosprawnych i otwarcia pierwszej w polskim muzeum stałej trasy zwiedzania malarstwa dla osób niewidzących i niedowidzących. Pod jego kierunkiem Muzeum Śląskie wydało 74 pozycje książkowe (katalogi, albumy, opracowania historyczne). Kolekcja muzeum wzrosła z 74 tys. obiektów do 105 tysięcy. W trakcie przygotowań do otwarcia muzeum zainaugurował akcję „Dopisz się do historii”. Zebrane w trakcie jej trwania przedmioty (ponad 2000) miały zostać wykorzystane na wystawie stałej w Muzeum Śląskim[12].

Po zwolnieniu z Muzeum Śląskiego został naczelnikiem Wydziału Marketingu i Komunikacji[13] Muzeum Ziemi Śląskiej w Opawie w Czechach. W roku 2015 bez powodzenia startował w wyborach co Sejmu RP z pozycji nr 3, z bezpartyjnej listy Zjednoczeni dla Śląska[12]. W roku 2015 ubiegał się o stanowisko dyrektora Muzeum Armii Krajowej w Krakowie, jednak opinie części działaczy ze Śląska udaremniły te starania[14].

26 kwietnia 2016 r. zarząd województwa śląskiego, z pominięciem procedury konkursowej, zdecydował, że Jodliński obejmie funkcję dyrektora Muzeum Górnośląskiego w Bytomiu[15]. Działania dyrektora spowodowały ponad dwukrotne zwiększenie frekwencji w muzeum, z 15 do 37 tysięcy odwiedzających rocznie[15]. W 2017 roku, na pięćsetlecie reformacji, zorganizował wystawę o dziedzictwie Marcina Lutra, a muzeum wydało naukowe opracowanie. Zainicjował i podpisał porozumienie z 22 sierpnia 2017 roku w sprawie przeniesienia wyposażenia i biblioteki dawnego żydowskiego domu modlitwy do Muzeum Górnośląskiego, w wyniku którego pozyskano 700 przedmiotów z dawnego żydowskiego domu modlitwy i zorganizowano wystawę o bytomskich Żydach[15]. Na stulecie odzyskania przez Polskę niepodległości miała miejsce wystawa „100 × 100. Nasze stulecie”[16]. 28 lutego 2019 r. został odwołany ze stanowiska[15], po czym wystąpił na drogę sądową, argumentując, że zwolnienie przed upływem terminu kontraktu było bezpodstawne[17]. 12 lipca 2019 Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał decyzję zarządu województwa za nieważną[18].

Jodliński był członkiem rady programowej ESK Katowice 2016[19], członkiem rady muzeów w Opawie (2010–2015) oraz w Pszczynie (do maja 2019). Jako ekspert projektu Wirtualne Muzea Małopolski, wspierał zdigitalizowanie zbiorów 35 placówek muzealnych Województwa Małopolskiego (2010–2013)[20]. Uczestniczył w wielu konferencjach m.in. w Seminariach Śląskich w Kamieniu Śląskim, w konferencji TEDex, w Europejskim Forum Ekonomicznym w 2012 w ramach panelu „Kultura i biznes. Bliżej siebie”. Gościł też w 2015 r. na II Małopolskim Kongresie Kobiet[21].

Po zwolnieniu z Muzeum Górnośląskiego prowadzi działalność doradczą, wydawniczą i pisarską.

Przetłumaczył, opatrzył komentarzem i wydał Dziennik księdza Franza Pawlara – zapis tragedii górnośląskiej[22] oczami ówczesnego proboszcza Pławniowic[23]. W 2018 r. prowadzone przez niego Wydawnictwo Azory wydało drugie, poprawione wydanie książki, pierwotnie wydanej w 2015 roku[24].

Od 14 marca 2019 r. jest członkiem rady przy Ministrze Kultury Republiki Czeskiej, w sprawie zachowania i rozwoju narodowego zabytku Dolni Vitkovice w Ostrawie[25].

Zaproszony do udziału w wyborach do Sejmu w 2019 roku przez Mniejszość Niemiecką zdecydował się kandydować z ostatniego miejsca listy Koalicji Obywatelskiej w okręgu numer 29 obejmującym Gliwice, Zabrze, Tarnowskie Góry i Bytom[26].

Nagrody i wyróżnieniaEdytuj

  • Laureat konkursu „Śląska Rzecz 2011” za projekt „Sztuka przez dotyk” udostępniający malarstwo polskie XIX–XX w. osobom niewidomym i niedowidzącym w formie stałej trasy zwiedzania w Muzeum Śląskim oraz wystawy multisensorycznej „Piękno dotyku”[27].
  • Wyróżniony Honorową Nagrodą im. W. Korfantego w kwietniu 2013 roku za nowoczesną promocję dziedzictwa Górnego Śląska.
  • Współlaureat nagrody Marszałka Województwa Śląskiego za wystawę muzealną 2016 r. – Dar Samuela Hirscha[28].
  • Wyróżnienie Sybilla 2017 dla Muzeum Górnośląskiego w kategorii Konserwacja i ochrona dziedzictwa kultury za zainicjowany przez Jodlińskiego projekt „Konserwacja i ochrona Domu Modlitwy Kongregacji Wyznania Mojżeszowego w Bytomiu przed całkowitym zniszczeniem”[29].
  • Srebrna Odznaka Honorowa za Zasługi dla Województwa Śląskiego w 2017 roku.
  • Nominowany dwukrotnie do nagrody im. Janoscha w 2017 i 2018 roku[30].
  • Wyróżniony 15 lutego 2019 roku przez ambasadora RFN w Polsce dyplomem uznania za szczególne zasługi dla współpracy polsko-niemieckiej.
  • Alumni miesiąca marca 2019 roku na swojej macierzystej uczelni GRIPS w Tokio.

Wybrane publikacje i artykułyEdytuj

Jest autorem tekstów poświęconych historii sztuk, w których podejmował także wątki związane z historią architektury, fotografią i rzemiosłem artystycznym. Między innymi jest autorem pierwszej monografii Domu tekstylnego Weichamnna w Gliwicach, Ericha Mendelsohna. Od 2014 roku prowadzi w Internecie autorski blog Jodłowanie[31].

  • Leszek Jodliński, Dom tekstylny Weichmanna – nieznane dzieło Ericha Mendelsohna, Seria monograficzna Muzeum w Gliwicach nr 4, Gliwice 1994.
  • Leszek Jodliński, Erich Mendelsohn’s Expressionist Theory of Architecture (Years 1910–1923) [in:] “International Cultural Centre”, Yearly No. 3, Kraków 1994, p. 49–60
  • Leszek Jodliński, Kartka z Zeppelina, Gliwice 2004.
  • Leszek Jodliński (red.), Znane i nieznane. Zabytki Gliwickich Dni Dziedzictwa Kulturowego, Gliwice 2006.
  • Leszek Jodliński, Petycja Bernheima. Zwycięstwo Dawida nad Goliatem, [w:] Żydzi gliwiccy (oprac. zb.). Seria Monograficzna Muzeum w Gliwicach nr 11, Gliwice 2006, s. 219–253.
  • Jolanta Wnuk, Leszek Jodliński, Gliwickie witraże: witraże z końca XIX i początku XX wieku w architekturze profanum Gliwic, Gliwice 2007.
  • Anna Kwiecień, Leszek Jodliński, Zawsze blisko. Fotografie prasowe Stanisława Jakubowskiego, Gliwice 2008.
  • Leszek Jodliński, „And I Still See Their Faces…”. Wilhelm von Blandowski’s Photographs From the Collection of Museum in Gliwice, [in:] “Proceedings of the Royal Society of Victoria”, Vol. 121, Number 1, 30 September 2009. p. 155–170. ISSN 0035-9211.
  • Antologia. Najpiękniejsze śląskie słowo (red. zbiorowa Leszek Jodliński, Dariusz Kortko, Michał Smolorz), Katowice 2010 (I wydanie).
  • Leszek Jodliński, „Nowe Muzeum Śląskie. Architektura, rewitalizacja terenów postindustrialnych, program wystawienniczy”, [w:] Sztuka i przemysł. Paradygmat innowacji – dziedzictwo kulturowe na obszarach przemysłowych Niemiec i Polski. Kunst und Industrie. Das Paradigma der Innovationen – das Kulturerbe in den Industriegebieten Deutschlands und Polens (Irma Kozina red./Hrsg.), Katowice 2013, s. 35–47.
  • Leszek Jodliński, Śląskość rekonstruowana, [w:] Kwartalnik „Herito”, Nr 25, Kraków 2016., s. 204–209.
  • Leszek Jodliński, Dar Samuela Hirscha. Przyczynek do historii Żydów na Górnym Śląsku, [w:] „Rocznik Historii Muzeum Górnośląskiego w Bytomiu”, Nr 11/2017. Bytom 2017. s. 25–44.
  • Dziennik księdza Franza Pawlara. Górny Śląsk w 1945 roku. Opis pewnego czasu. Przekład i komentarz Leszek Jodliński, Kraków 2018 (II wydanie).
  • Leszek Jodliński, „Opowiadanie historii w muzeum 100X100. Nasze Stulecie/ Das Geschichteerzählen im Museum – 100X100. Unser Jahrhundert”. [in:] Między rewolucją a okupacją Zagłębia Ruhry. Skutki I wojny światowej dla Śląska. Zwischen Revolution und Ruhrbesetzung. Materiały z konferencji/ Tagungsband, Königswinter 2019. s. 72–85

PrzypisyEdytuj

  1. Laureaci Nagrody im. Wojciecha Korfantego w l. 2011 – 2018, www.zg.org.pl [dostęp 2019-06-27].
  2. Leszek Jodliński, Eco-rewolta. Kupuję towary, nie odpady., Jodłowanie, 13 czerwca 2019 [dostęp 2019-06-19].
  3. Universität Heidelberg – Heidelberg Alumni International, www.alumni.uni-heidelberg.de [dostęp 2019-06-25].
  4. Spotkanie z przedstawicielami japońskiego GRIPS – „National Graduate Institute for Policy Studies”, Serwis Służby Cywilnej, 25 czerwca 2014 [dostęp 2019-06-25].
  5. Rusza „Rok Polski w Austrii 2002”, Wirtualna Polska Media S.A, 16 kwietnia 2002 [dostęp 2019-06-26].
  6. Jodliński, Leszek., Kartka z Zeppelina, Gliwice: Muzeum w Gliwicach, 2004, ISBN 83-916646-7-8, OCLC 70629320 [dostęp 2019-06-19].
  7. Jodliński, Leszek., Muzeum w Gliwicach., Gliwickie witraże: witraże z końca XIX i początku XX wieku w architekturze profanum Gliwic, Gliwice: Muzeum w Gliwicach, 2007, ISBN 978-83-89856-20-3, OCLC 457193929 [dostęp 2019-06-19].
  8. Kongres Kultury Województwa Śląskiego, zabytkitechniki.pl, 23 września 2010 [dostęp 2019-06-25].
  9. Dariusz Kortko, Leszek Jodliński, Antologia najpiękniejsze śląskie słowa, Katowice: Muzeum Śląskie w Katowicach, 2010, ISBN 978-83-7552-975-3, OCLC 697776451 [dostęp 2019-06-25].
  10. Leszek Jodliński, Wystawa, której nie ma (wersja autorska), Jodłowanie, 21 lipca 2015 [dostęp 2019-07-02].
  11. Leszek Jodliński pokieruje Muzeum Górnośląskim, dzieje.pl, 5 kwietnia 2016 [dostęp 2019-06-19] (pol.).
  12. a b Welujemy na swōjich..., Ślōnskŏ Ferajna [dostęp 2019-06-25].
  13. Bogdan Gancarz, Zawód: dyrektor, krakow.gosc.pl, 10 sierpnia 2015 [dostęp 2019-06-19].
  14. Gabriela Kucharska, Sprawa dyrektora Muzeum AK. Śląskie fobie zwyciężyły w Krakowie., krakow.wyborcza.pl, 20 sierpnia 2015 [dostęp 2019-06-19].
  15. a b c d Anna Malinowska: Leszka Jodlińskiego najpierw odwołano za rządów PO, a teraz PiS. Wyborcza.pl. [dostęp 2019-06-26].
  16. 100 × 100. Nasze Stulecie., Muzeum Górnośląskie, 23 kwietnia 2018 [dostęp 2019-06-19].
  17. Patryk Osadnik, Leszek Jodliński komentuje kulisy zwolnienia z funkcji dyrektora Muzeum Górnośląskiego w Bytomiu, Dziennik Zachodni, 1 marca 2019 [dostęp 2019-07-02].
  18. Anna Malinowska, Leszek Jodliński bezprawnie odwołany z funkcji dyrektora? Zdaniem sądu uchwała zarządu województwa jest nieważna, katowice.wyborcza.pl, 12 lipca 2019 [dostęp 2019-07-12].
  19. Justyna Przybytek, Eksperci od ESK w środę w Katowicach. Co zobaczą?, Dziennik Zachodni, 14 czerwca 2011 [dostęp 2019-06-25] (pol.).
  20. Leszek Jodliński. Azory Wydawnictwo. [dostęp 2019-06-26].
  21. II Małopolski Kongres Kobiet, www.malopolskikongreskobiet.pl [dostęp 2019-06-27].
  22. Tragedia Górnośląska 1945-48, Górny Śląsk wg Marasa, 25 stycznia 2010 [dostęp 2019-07-02] (pol.).
  23. Leszek Jodliński, Dziennik księdza Franza Pawlara. Górny Śląsk w 1945 roku: opis pewnego czasu, Kotórz Mały: Stowarzyszenie Osób Narodowości Śląskiej, 2015, ISBN 978-83-942643-1-4, OCLC 934696527 [dostęp 2019-06-19].
  24. Wydawnictwo Azory, Wydawnictwo Azory [dostęp 2019-06-25].
  25. Sylwia, Dolne Witkowice. Co zostało z największej huty w Czechach?, dwakapi.pl, 3 marca 2019 [dostęp 2019-06-27].
  26. Leszek Jodliński, Mój Śląsk – wybory 2019 roku. Przyszłość niesiemy w sobie!, Jodłowanie, 14 sierpnia 2019 [dostęp 2019-08-14].
  27. Zamek Cieszyn – Śląska Rzecz 2011. Rozstrzygnięcie konkursu, Zamek Cieszyn [dostęp 2019-06-27].
  28. Laureaci Nagród Marszałka Województwa Śląskiego za wydarzenie muzealne roku – Województwo Śląskie, www.slaskie.pl [dostęp 2019-06-27].
  29. Muzeum Górnośląskie z wyróżnieniem Sybilla 2017!, Muzeum Górnośląskie, 23 maja 2018 [dostęp 2019-06-25].
  30. Dyrektor Muzeum Górnośląskiego nominowany do Cegły z „Gazety”!, Muzeum Górnośląskie, 3 stycznia 2019 [dostęp 2019-06-19] (pol.).
  31. Leszek Jodliński, Jodłowanie, zapiski codzienne [dostęp 2019-06-25].