Letalnica

mamucia skocznia narciarska w Planicy, Słowenia

Letalnica braci Gorišek (dawniej Velikanka, słoweń. olbrzymka) – mamucia skocznia narciarska, położona w dolinie Planica w Alpach Julijskich w Słowenii, otwarta w 1969 roku. Wzgórze zostało nazwane na cześć ich konstruktorów, braci Vlado i Janeza Gorišków. Wspólnie z Vikersundbakken jest największą skocznią narciarską na świecie pod względem umiejscowienia rozmiaru skoczni (HS).

Letalnica bratov Gorišek
Punkt konstrukcyjny K200
Ilustracja
Państwo  Słowenia
Miejscowość Planica
Data otwarcia 21 marca 1969
Rozmiar skoczni (HS) 240 m
Igelit brak
Rekord 252 m
(2019-03-24) Japonia Ryōyū Kobayashi
Najdłuższy skok 253,5 m
(2018-03-22) Austria Gregor Schlierenzauer
Kluby SD Planica
Położenie na mapie Słowenii
Mapa konturowa Słowenii, po lewej nieco u góry znajduje się punkt z opisem „Letalnica bratov Gorišek”
46°28′35,46″N 13°43′10,76″E/46,476516 13,719655
Skocznia podczas konkursu
Letalnica podczas finałowych zawodów PŚ w 2015 roku

W 2004 roku zmieniono nazwę mamuciej skoczni na Letalnica, co najprościej można przetłumaczyć na skocznia do lotów narciarskich (skocznia mamucia).

Położenie tej skoczni pozwala ze względu na warunki atmosferyczne na rozgrywanie zawodów w godzinach przedpołudniowych. Wówczas, przy słonecznej pogodzie, pojawia się wiatr wiejący ze wschodu o sile w granicach 2–3 m/s. Skocznia jest wyposażona w zasłony przeciwwietrzne z możliwością ich zamykania. Na tej skoczni ustanowiono 28 oficjalnych rekordów świata, a 14 upadkiem lub dotykiem.

W związku z nowymi przepisami Międzynarodowej Federacji Narciarskiej w sezonie 2017/2018 został zmieniony rozmiar skoczni z odległości 225 na 240 metrów[1][2].

Mistrzostwa Świata w Lotach Narciarskich w dniach 10-13 grudnia 2020 były pierwszymi zawodami na Letalnicy rozgrywanymi przy sztucznym oświetleniu.

HistoriaEdytuj

Historia skoczni w Planicy sięga lat trzydziestych XX wieku. Wtedy to słoweński inżynier Stanko Bloudek postanowił zbudować skocznię narciarską, na której można by skakać dużo ponad 80 metrów. Pierwszy punkt konstrukcyjny Velikanki był położony na 85. metrze. Bloudek do końca życia planował i projektował nowe koncepcje przebudowy skoczni. Po śmierci inżyniera za modernizację skoczni wzięli się bracia Lado i Janez Gorišek. Aby można było rozbudowywać obiekt, konieczne było zbudowanie skoczni w innym miejscu. Nową Velikankę braci Gorisków wzniesiono więc niedaleko, na innym stoku góry. Od tamtej pory istniały dwie Velikanki – większa Gorisków i mniejsza Bloudka. Do 2004 roku obie nazywały się podobnie (Velikanka oraz Bloudkova velikanka). Bloudkova velikanka po przebudowie w 2012 roku posiada obecnie punkt K na 125 metrze i punkt HS na 139 metrze.

1969: Otwarcie skoczniEdytuj

6 marca 1969, już dwa dwa tygodnie przed oficjalnym otwarciem, krótko po godzinie 14, jugosłowiański skoczek narciarski Miro Oman miał zaszczyt jako pierwszy przetestować skocznię. Swój skok wylądował na 135 metrze[3][4].

1985: Rekordowa wizyta 150 000 osób w PlanicyEdytuj

W 1984 roku z okazji 50-lecia Planicy komitet organizacyjny podjął decyzję o modernizacji skoczni. Latem i jesienią 1984 r. Przeprowadzono poważniejsze prace remontowe, a na budowie pod dowództwem braci Gorišek pomagali pracownicy armii jugosłowiańskiej, ochotnicy i różne organizacje robocze. Wykopano 1500 metrów sześciennych materiału i wprowadzono do strefy lądowania. Wydobyli również 300 metrów sześciennych materiału z najazdu. Starą drewnianą wieżę zastąpiono stalową, a stół startowy cofnięto o pięć metrów[5].

W 1985 roku w Planicy odbyły się ósme Mistrzostwa Świata w lotach narciarskich, z najwyższym w historii rekordem frekwencji na poziomie 150 000 osób i rekordem 80 000 osób w jednym wydarzeniu[6]. Podczas imprezy zostały ustanowione trzy rekordy świata: Mike Holland (186 metrów) i Matti Nykänen (187 i 191 metrów). Nykänen zdobył również mistrzostwo świata[7].

1987: Ostatni rekord świata w stylu równoległymEdytuj

13 marca 1987 roku, jak Andreas Felder na oficjalnym treningu dotknął ziemi na rekordowym dystansie 192 metrów[8][9]. Następnego dnia, podczas zawodów Pucharu Świata na Velikance, rekord świata 194 metrów w długości skoku ustanowił Polak – Piotr Fijas, runda została odwołana i powtórzona zaraz po tym skoku, w którym Felder skoczył 191 metrów[10][11][12]. Rezultat ten nie został pobity przez następne siedem lat. Jest to zarazem do dziś najdłuższy skok w historii tej dyscypliny oddany w stylu klasycznym[13] 15 marca 1987 roku, ostatniego dnia, Vegard Opaas skoczył 193 metrów, runda została odwołana zaraz po tym skoku[14].

1991: Najdłuższy skok w stylu równoległym w historiiEdytuj

23 marca 1991, Niemiec André Kiesewetter skoczył 196 metrów, ale dotknął ziemi. Jest to najdłuższy skok w stylu równoległym w historii[15][16]. Następnego dnia, 24 marca 1991 roku, Niemiec Ralf Gebstedt skoczył 190 metrów i wygrał zawody[17][18]. Były to też wtedy ostatnie zawody w Planicy jako zawody w Jugosławii, ponieważ 25 czerwca 1991 roku Słowenia ogłosiła niepodległość.

1994: Przerwana 200-metrowa barieraEdytuj

Przed Mistrzostwami Świata w Lotach 1994 skocznia została przebudowana (podniesiono i cofnięto próg skoczni o 10 metrów). Przebudowa ta umożliwiła przekroczenie nieosiągalnej dotychczas bariery 200 metrów. 17 marca 1994 roku pierwszy ustany skok powyżej 200 metrów oddał Fin Toni Nieminen, lądując na 203 metrze (wcześniej Austriak Andreas Goldberger skoczył 202 metry, jednak upadł przy lądowaniu)[19][20].

Następnego dnia Christof Duffner podczas oficjalnego treningu osiągnął 207 metrów, jednak skoku nie ustał. Później tego samego dnia Espen Bredesen ustanowił trzeci rekord świata lądując na 209 metrze[21].

1997: Peterka spowodował manię skoków narciarskich w SłoweniiEdytuj

W 1997 roku Słowenię ogarnęło wielkie poruszenie, ponieważ Primož Peterka walczył o pierwszą w historii tego kraju wygraną w klasyfikacji generalnej Pucharu Świata. W sumie 130 000 ludzi zebrało się w ciągu trzech dni, co stanowi drugi największy tłum w historii Planicy i ma najwyższe oceny telewizyjne w historii Słowenii; z czego ponad 70 000 było samych w decydującą sobotę, kiedy to dwa rekordy świata (210 i 212 metrów) zostały ustanowione odpowiednio przez Espena Bredesena i Lasse Ottesen. Peterka zdobył Kryształową Kulę za sezon 1996/97[22][23][24].

W 2000 roku w Planicy odbyły się pierwsze w historii zawody drużynowe w lotach narciarskich. Ustanowiono także dwa rekordy świata; Thomas Hörl ustanowił osiągnął 224,5 metra, a Andreas Goldberger 225 metrów[25][26].

2005: Super niedziela z czterema rekordami świataEdytuj

Dnia 20 marca 2005 rekord skoczni był bity czterokrotnie. Ostatecznie skokiem na odległość 239 metrów nowy rekord ustanowił Bjørn Einar Romøren. Jednak najdłuższy skok na tym obiekcie oddał Janne Ahonen, który tego samego dnia uzyskał 240 metrów, jednak upadł i próba ta nie została zaliczona jako skok rekordowy. Zawody te zostały uznane przez obserwatorów, a w szczególności przez media, za jedne z najbardziej emocjonujących zawodów w historii skoków narciarskich[27].

W 2009, przed Mistrzostwami Świata w Lotach 2010, profil zeskoku został zmodernizowany[28].

Do przebudowy skoczni Vikersundbakken w 2011 Letalnica była największą skocznią narciarską i jednocześnie jedyną skocznią na świecie umożliwiającą oddawanie skoków na odległości przekraczające 230 metrów.

W sezonie 2013/14 po raz pierwszy od 16 lat nie został zorganizowany konkurs na tej skoczni, zawody zostały przeniesione na Bloudkovą velikankę, gdzie po raz ostatni zawody PŚ odbywały się w sezonie 1997/98.

Przebudowa (2013/2015) / Planica Nordic CenterEdytuj

W lecie 2013 roku rozpoczęła się kolejna przebudowa Letalnicy w ramach powstającego kompleksu sportowego Planica Nordic Center (kompleks otwarto w grudniu 2015 roku). Przebudowa tej skoczni objęła budowę nowej wieży najazdowej (próg jest umiejscowiony 5 metrów wyżej i cofnięty o ok. 10 metrów), zmianę profilu zeskoku oraz budowę nowej wieży dla kamer. Przebudowę zakończono w lutym 2015 roku, a w jej wyniku możliwe są skoki 250-metrowe[29]. Po przebudowie punkt konstrukcyjny wynosi 200 metrów, a rozmiar skoczni – 240 metrów.

Pierwsze zawody na przebudowanej Letalnicy odbyły się w dniach 20–22 marca 2015 roku. 20 marca 2015 nowy rekord skoczni ustanowił Peter Prevc, uzyskując 248,5 m.

25 marca 2017 Stefan Kraft ustanowił rekord skoczni, skacząc na odległość 251 m. W następnym skoku Kamil Stoch poprawił ten rekord o pół metra, jednocześnie ustanawiając nieoficjalny rekord Polski w długości lotu.

Od 24 marca 2019 nowym rekordzistą skoczni jest Ryōyū Kobayashi, który uzyskał 252 m.

Parametry skoczni po przebudowieEdytuj

  • Punkt konstrukcyjny: 200 m
  • Wielkość skoczni (HS): 240 m
  • Długość najazdu: 133.8 m
  • Nachylenie najazdu: 35.1°
  • Nachylenie progu: 11°-11.5°
  • Długość progu: 8.00 m
  • Wysokość progu: 2.93 m
  • Nachylenie zeskoku: 35.6°/33.2°/30.6°

Lista triumfatorów w konkursach Pucharu ŚwiataEdytuj

Data Skocznia Zawody 1. miejsce 2. miejsce 3. miejsce
21–23 marca 1969   K-153 K.O.P. TLN   Jiří Raška   Bjørn Wirkola   Manfred Wolf
26 marca 1972   K-165 MŚwLN   Walter Steiner   Heinz Wosipiwo   Jiří Raška
15–17 marca 1974   K-165 K.O.P. TLN   Walter Steiner   Esko Rautionaho   Dag Fossum
18–20 marca 1977   K-165 K.O.P. TLN   Reinhold Bachler   Thomas Meisinger   Ladislav Jirásko
17–18 marca 1979   K-165 MŚwLN   Armin Kogler   Axel Zitzmann   Piotr Fijas
16–17 marca 1985   K-185 MŚwLN   Matti Nykänen   Jens Weißflog   Pavel Ploc
14 marca 1987   K-185 Puchar Świata   Andreas Felder   Ole Gunnar Fidjestøl   Thomas Klauser
15 marca 1987   K-185 Puchar Świata   Ole Gunnar Fidjestøl   Matjaž Zupan   Piotr Fijas
23 marca 1991   K-185 Puchar Świata   Staffan Tällberg   Stefan Zünd   André Kiesewetter
24 marca 1991   K-185 Puchar Świata   Ralf Gebstedt   Stefan Horngacher   Dieter Thoma
20 marca 1994   K-185 MŚwLN
Puchar Świata
  Jaroslav Sakala   Espen Bredesen   Roberto Cecon
22 marca 1997   K-185 Puchar Świata   Takanobu Okabe   Kazuyoshi Funaki   Jani Soininen
23 marca 1997   K-185 Puchar Świata   Akira Higashi   Primož Peterka   Lasse Ottesen
19 marca 1999   K-185 Puchar Świata   Martin Schmitt   Kazuyoshi Funaki   Christof Duffner
20 marca 1999   K-185 Puchar Świata   Hideharu Miyahira   Martin Schmitt   Noriaki Kasai
21 marca 1999   K-185 Puchar Świata   Noriaki Kasai   Hideharu Miyahira   Martin Schmitt
18 marca 2000   K-185 Puchar Świata
Drużynowy
  Niemcy
Sven Hannawald
Hansjörg Jäkle
Martin Schmitt
Michael Uhrmann
  Finlandia
Ville Kantee
Risto Jussilainen
Jani Soininen
Janne Ahonen
  Japonia
Takanobu Okabe
Kazuyoshi Funaki
Hideharu Miyahira
Noriaki Kasai
19 marca 2000   K-185 Puchar Świata   Sven Hannawald   Janne Ahonen   Andreas Goldberger
17 marca 2001   K-185 Puchar Świata
Drużynowy
  Finlandia
Jussi Hautamäki
Risto Jussilainen
Tami Kiuru
Veli-Matti Lindström
  Austria
Wolfgang Loitzl
Andreas Goldberger
Martin Koch
Stefan Horngacher
  Japonia
Hideharu Miyahira
Kazuya Yoshioka
Masahiko Harada
Noriaki Kasai
18 marca 2001   K-185 Puchar Świata   Martin Schmitt   Risto Jussilainen   Tommy Ingebrigtsen
23 marca 2002   K-185 Puchar Świata
Drużynowy
  Finlandia
Matti Hautamäki
Veli-Matti Lindström
Risto Jussilainen
Janne Ahonen
  Niemcy
Christof Duffner
Martin Schmitt
Michael Uhrmann
Sven Hannawald
  Austria
Martin Koch
Andreas Widhölzl
Andreas Goldberger
Wolfgang Loitzl
24 marca 2002   K-185 Puchar Świata zawody odwołane z powodu złych warunków pogodowych
21 marca 2003   K-185 Puchar Świata
Drużynowy
  Finlandia
Veli-Matti Lindström
Janne Ahonen
Tami Kiuru
Matti Hautamäki
  Norwegia
Henning Stensrud
Bjørn Einar Romøren
Roar Ljøkelsøy
Tommy Ingebrigtsen
  Austria
Thomas Morgenstern
Stefan Thurnbichler
Florian Liegl
Andreas Widhölzl
22 marca 2003   K-185 Puchar Świata   Matti Hautamäki   Adam Małysz   Martin Höllwarth
23 marca 2003   K-185 Puchar Świata   Matti Hautamäki   Sven Hannawald   Hideharu Miyahira
20–21 lutego 2004   K-185 MŚwLN   Roar Ljøkelsøy   Janne Ahonen   Tami Kiuru
22 lutego 2004   K-185 MŚwLN-D   Norwegia
Bjørn Einar Romøren
Sigurd Pettersen
Tommy Ingebrigtsen
Roar Ljøkelsøy
  Finlandia
Tami Kiuru
Veli-Matti Lindström
Matti Hautamäki
Janne Ahonen
  Austria
Andreas Widhölzl
Andreas Goldberger
Wolfgang Loitzl
Thomas Morgenstern
19 marca 2005   HS 215 Puchar Świata   Matti Hautamäki   Andreas Widhölzl   Bjørn Einar Romøren
20 marca 2005   HS 215 Puchar Świata   Bjørn Einar Romøren   Roar Ljøkelsøy   Andreas Widhölzl
18 marca 2006   HS 215 Puchar Świata   Bjørn Einar Romøren   Roar Ljøkelsøy   Martin Koch
19 marca 2006   HS 215 Puchar Świata   Janne Happonen   Martin Koch   Robert Kranjec
23 marca 2007   HS 215 Puchar Świata   Adam Małysz   Simon Ammann   Jernej Damjan
24 marca 2007   HS 215 Puchar Świata   Adam Małysz   Anders Jacobsen   Martin Koch
25 marca 2007   HS 215 Puchar Świata   Adam Małysz   Simon Ammann   Martin Koch
14 marca 2008   HS 215 Puchar Świata   Gregor Schlierenzauer   Janne Ahonen   Bjørn Einar Romøren
15 marca 2008   HS 215 Puchar Świata
Drużynowy
  Norwegia
Tom Hilde
Johan Remen Evensen
Anders Jacobsen
Anders Bardal
  Finlandia
Janne Happonen
Matti Hautamäki
Jussi Hautamäki
Janne Ahonen
  Austria
Martin Koch
Thomas Morgenstern
Andreas Kofler
Gregor Schlierenzauer
16 marca 2008   HS 215 Puchar Świata   Gregor Schlierenzauer   Martin Koch   Janne Happonen
20 marca 2009   HS 215 Puchar Świata   Gregor Schlierenzauer   Adam Małysz   Dmitrij Wasiljew
21 marca 2009   HS 215 Puchar Świata
Drużynowy
  Norwegia
Tom Hilde
Johan Remen Evensen
Anders Jacobsen
Anders Bardal
  Polska
Kamil Stoch
Łukasz Rutkowski
Stefan Hula
Adam Małysz
  Rosja
Dienis Korniłow
Pavel Karelin
Ilja Roslakow
Dmitrij Wasiljew
22 marca 2009   HS 215 Puchar Świata   Harri Olli   Adam Małysz   Simon Ammann
  Robert Kranjec
19–20 marca 2010   HS 215 MŚwLN   Simon Ammann   Gregor Schlierenzauer   Anders Jacobsen
21 marca 2010   HS 215 MŚwLN
Drużynowy
  Austria
Wolfgang Loitzl
Thomas Morgenstern
Martin Koch
Gregor Schlierenzauer
  Norwegia
Anders Jacobsen
Anders Bardal
Johan Remen Evensen
Bjørn Einar Romøren
  Finlandia
Janne Happonen
Olli Muotka
Matti Hautamäki
Harri Olli
18 marca 2011   HS 215 Puchar Świata   Gregor Schlierenzauer   Thomas Morgenstern   Martin Koch
19 marca 2011   HS 215 Puchar Świata
Drużynowy
  Austria
Thomas Morgenstern
Andreas Kofler
Martin Koch
Gregor Schlierenzauer
  Norwegia
Anders Bardal
Johan Remen Evensen
Bjørn Einar Romøren
Tom Hilde
  Słowenia
Peter Prevc
Jernej Damjan
Jurij Tepeš
Robert Kranjec
20 marca 2011   HS 215 Puchar Świata   Kamil Stoch   Robert Kranjec   Adam Małysz
16 marca 2012   HS 215 Puchar Świata   Robert Kranjec   Simon Ammann   Martin Koch
17 marca 2012   HS 215 Puchar Świata
Drużynowy
  Austria
Thomas Morgenstern
Andreas Kofler
Gregor Schlierenzauer
Martin Koch
  Norwegia
Rune Velta
Anders Fannemel
Bjørn Einar Romøren
Anders Bardal
  Niemcy
Maximilian Mechler
Severin Freund
Andreas Wank
Richard Freitag
18 marca 2012   HS 215 Puchar Świata   Martin Koch   Simon Ammann   Robert Kranjec
22 marca 2013   HS 215 Puchar Świata   Gregor Schlierenzauer   Peter Prevc   Piotr Żyła
23 marca 2013   HS 215 Puchar Świata
Drużynowy
  Słowenia
Jurij Tepeš
Peter Prevc
Andraž Pograjc
Robert Kranjec
  Norwegia
Rune Velta
Kim René Elverum Sorsell
Anders Bardal
Andreas Stjernen
  Austria
Wolfgang Loitzl
Stefan Kraft
Martin Koch
Gregor Schlierenzauer
24 marca 2013   HS 215 Puchar Świata   Jurij Tepeš   Rune Velta   Peter Prevc
20 marca 2015   HS 225 Puchar Świata   Peter Prevc   Jurij Tepeš   Stefan Kraft
21 marca 2015   HS 225 Puchar Świata
Drużynowy
  Słowenia
Jurij Tepeš
Anže Semenič
Robert Kranjec
Peter Prevc
  Austria
Stefan Kraft
Michael Hayböck
Manuel Fettner
Gregor Schlierenzauer
  Norwegia
Johann André Forfang
Kenneth Gangnes
Anders Fannemel
Rune Velta
22 marca 2015   HS 225 Puchar Świata   Jurij Tepeš   Peter Prevc   Rune Velta
17 marca 2016   HS 225 Puchar Świata   Peter Prevc   Johann André Forfang   Robert Kranjec
18 marca 2016   HS 225 Puchar Świata   Robert Kranjec   Peter Prevc   Johann André Forfang
19 marca 2016   HS 225 Puchar Świata
Drużynowy
  Norwegia
Daniel-André Tande
Johann André Forfang
Anders Fannemel
Kenneth Gangnes
  Słowenia
Anže Semenič
Robert Kranjec
Jurij Tepeš
Peter Prevc
  Austria
Manuel Poppinger
Manuel Fettner
Stefan Kraft
Michael Hayböck
20 marca 2016   HS 225 Puchar Świata   Peter Prevc   Robert Kranjec   Johann André Forfang
24 marca 2017   HS 225 Puchar Świata   Stefan Kraft   Andreas Wellinger   Markus Eisenbichler
25 marca 2017   HS 225 Puchar Świata
Drużynowy
  Norwegia
Robert Johansson
Johann André Forfang
Anders Fannemel
Andreas Stjernen
  Niemcy
Markus Eisenbichler
Richard Freitag
Karl Geiger
Andreas Wellinger
  Polska
Piotr Żyła
Dawid Kubacki
Maciej Kot
Kamil Stoch
26 marca 2017   HS 225 Puchar Świata   Stefan Kraft   Andreas Wellinger   Noriaki Kasai
23 marca 2018   HS 240 Puchar Świata   Kamil Stoch   Johann André Forfang   Stefan Kraft
24 marca 2018   HS 240 Puchar Świata
Drużynowy
  Norwegia
Daniel-André Tande
Andreas Stjernen
Robert Johansson
Johann André Forfang
  Niemcy
Markus Eisenbichler
Stephan Leyhe
Andreas Wellinger
Richard Freitag
  Słowenia
Domen Prevc
Robert Kranjec
Anže Semenič
Peter Prevc
25 marca 2018   HS 240 Puchar Świata   Kamil Stoch   Stefan Kraft   Daniel-André Tande
22 marca 2019   HS 240 Puchar Świata   Markus Eisenbichler   Ryōyū Kobayashi   Piotr Żyła
23 marca 2019   HS 240 Puchar Świata
Drużynowy
  Polska
Jakub Wolny
Kamil Stoch
Dawid Kubacki
Piotr Żyła
  Niemcy
Karl Geiger
Constantin Schmid
Richard Freitag
Markus Eisenbichler
  Słowenia
Anže Semenič
Peter Prevc
Domen Prevc
Timi Zajc
24 marca 2019   HS 240 Puchar Świata   Ryōyū Kobayashi   Domen Prevc   Markus Eisenbichler
20-21 marca 2020   HS 240 MŚwLN COVID-19; przeniesione na 11-12 grudnia 2020 r.[30]
22 marca 2020   HS 240 MŚwLN
Drużynowy
COVID-19; przeniesione na 13 grudnia 2020 r.[30]
11-12 grudnia 2020   HS 240 MŚwLN   Karl Geiger   Halvor Egner Granerud   Markus Eisenbichler
13 grudnia 2020   HS 240 MŚwLN
Drużynowy
  Norwegia
Daniel-André Tande
Johann André Forfang
Robert Johansson
Halvor Egner Granerud
  Niemcy
Constantin Schmid
Pius Paschke
Markus Eisenbichler
Karl Geiger
  Polska
Piotr Żyła
Andrzej Stękała
Kamil Stoch
Dawid Kubacki
25 marca 2021   HS 240 Puchar Świata   Ryōyū Kobayashi   Markus Eisenbichler   Karl Geiger
26 marca 2021   HS 240 Puchar Świata   Karl Geiger   Ryōyū Kobayashi   Bor Pavlovčič
27 marca 2021   HS 240 Puchar Świata
Drużynowy
silny wiatr; anulowane w połowie pierwszej rundy, wymieniony 28 marca
28 marca 2021   HS 240 Puchar Świata
Drużynowy
  Niemcy   Japonia   Austria
28 marca 2021   HS 240 Puchar Świata   Karl Geiger   Ryōyū Kobayashi   Markus Eisenbichler
 
Skocznia

* K.O.P. TLN – Tydzień lotów narciarskich (Kulm--Oberstdorf--Planica)

 
Skocznia latem

Rekordziści skoczniEdytuj

 
Skocznia, widok z góry
 
Zeskok skoczni

Pełna lista wszystkich rekordów skoczni i świata. W porządku chronologicznym:

Data Zawodnik Odległość
6 marca 1969     Miro Oman (premiera) 135.0 m  
21 marca 1969     Jürgen Dommerich 137,0 m  
21 marca 1969     Lars Grini 146,0 m  
21 marca 1969     Jiří Raška 148,0 m  
21 marca 1969     Horst Queck 149,0 m  
21 marca 1969     Josef Matouš 151.0 m
21 marca 1969     Bjørn Wirkola 156,0 m  
22 marca 1969     Jiří Raška 156,0 m  
  Bjørn Wirkola 160,0 m  
  Jiří Raška 164,0 m  
23 marca 1969     Manfred Wolf 165,0 m  
15 marca 1974     Walter Steiner 169,0 m  
  Walter Steiner 177,0 m
18 marca 1977     Reinhold Bachler 169,0 m  
19 marca 1977     Reinhold Bachler 172,0 m  
20 marca 1977     Bogdan Norčič 181,0 m  
17 marca 1979     Axel Zitzmann 179,0 m  
18 marca 1979     Klaus Ostwald 175,0 m  
  Klaus Ostwald 176,0 m  
15 marca 1985     Mike Holland 186,0 m  
  Matti Nykänen 187,0 m  
  Matti Nykänen 191,0 m  
13 marca 1987     Andreas Felder 192,0 m  
14 marca 1987     Piotr Fijas 194,0 m  
23 marca 1991     André Kiesewetter 196,0 m  
17 marca 1994     Martin Höllwarth 196,0 m  
  Andreas Goldberger 202,0 m  
  Toni Nieminen 203,0 m  
18 marca 1994     Christof Duffner 207,0 m  
Data Zawodnik Odległość
18 marca 1994     Espen Bredesen 209,0 m  
22 marca 1997     Espen Bredesen 210,0 m  
  Lasse Ottesen 212,0 m  
  Dieter Thoma 213,0 m  
19 marca 1999     Martin Schmitt 219,0 m
  Martin Schmitt 214,5 m  
20 marca 1999     Tommy Ingebrigtsen 219,5 m  
16 marca 2000     Thomas Hörl 224,5 m  
18 marca 2000     Andreas Goldberger 225,0 m  
20 marca 2003     Adam Małysz 225,0 m  
  Matti Hautamäki 227,5 m  
21 marca 2003     Veli-Matti Lindström 232,5 m
22 marca 2003     Matti Hautamäki 228,5 m  
23 marca 2003     Matti Hautamäki 231,0 m  
17 marca 2005     Andreas Widhölzl 234,5 m
20 marca 2005     Tommy Ingebrigtsen 231,0 m  
  Bjørn Einar Romøren 234,5 m  
  Matti Hautamäki 235,5 m  
  Bjørn Einar Romøren 239,0 m  
  Janne Ahonen 240,0 m
20 marca 2015     Michael Hayböck 241,5 m
  Michael Hayböck 242.0 m
  Peter Prevc 248,5 m
16 marca 2016     Tilen Bartol 252,0 m
25 marca 2017     Robert Johansson 250,0 m
  Stefan Kraft 251,0 m
  Kamil Stoch 251,5 m
22 marca 2018     Gregor Schlierenzauer 253,5 m
24 marca 2019     Ryōyū Kobayashi 252,0 m

     Rekord świata z upadkiem lub dotykiem.

     Rekord skoczni z upadkiem lub dotykiem.

Pozostałe rekordyEdytuj

  • Po raz pierwszy w historii zostały przeprowadzone Mistrzostwa Świata w Lotach Narciarskich na tej skoczni w 1972 roku.
  • Pomiędzy 80 tys. kibiców zgromadziło się w czasie sobotniego konkursu Mistrzostw Świata w Lotach Narciarskich w roku 1985, co jest największą widownią pojedynczego konkursu Mistrzostw Świata w Lotach Narciarskich w historii.
  • 17 marca 1994 roku Andreas Goldberger osiągnął 202 m, zostając pierwszym człowiekiem w historii, który skoczył ponad 200 metrów; skoku nie uznano, ponieważ Goldberger podparł skok przy lądowaniu.
  • 17 marca 1994 roku Toni Nieminen osiągnął 203 m ustając skok bez podpórki i oficjalnie został pierwszym człowiekiem w historii, który skoczył ponad 200 metrów.
  • 22 marca 1997 roku na skoczni zgromadziło się 70 tys. kibiców, co jest największą widownią pojedynczego konkursu Pucharu Świata.
  • 18 marca 2000 roku, po raz pierwszy w historii został przeprowadzony konkurs Drużynowego Pucharu Świata w Lotach Narciarskich.
  • 28 oficjalnych rekordów było ustanawianych na tej skoczni.
  • 14 nieuznanych rekordów świata (przez upadek, podpórkę przy lądowaniu) było ustanawianych na tej skoczni.
  • 7-krotnie zorganizowano Mistrzostwa Świata w Lotach Narciarskich.
  • 41-krotnie zorganizowano indywidualne konkursy Pucharu Świata w Lotach Narciarskich.
  • 14-krotnie zorganizowano drużynowe konkursy Pucharu Świata w Lotach Narciarskich.
  • 22 marca 2018 Gregor Schlierenzauer osiągnął odległość 253,5 metra, ale podparł skok. Jest to najdłuższy lot oddany na Letalnicy.

Skocznia w kulturzeEdytuj

 
Jani Golob, słoweński kompozytor, napisał utwór instrumentalny w zwolnionym tempie w 1997 roku[31].
  • "Planiške fanfare" (1954) – Jingiel z muzyką intro i outro, został napisany przez słoweńskiego kompozytora Bojana Adamiča specjalnie na konkurs w Planicy 1954.[32] Uroš Krek, inny słoweński kompozytor, napisał drugą wersję trzy lata później[33][34].
  • "Planica, Planica" (1979) – to piosenka słoweńskiego zespołu Ansambel bratov Avsenik, zagrana po zagrana po raz pierwszy 15 marca na otwarciu Mistrzostw Świata w Lotach Narciarskich 1979. Muzykę napisał Slavko Avsenik, a teksty na nowo napisał Marjan Stare. Ale to właściwie samplowany utwór, który Avsenik wydał w 1965 roku pod roboczym tytułem „Na morje, na morje”, później przemianowanym na „Smučarska”, do którego tekst został napisany przez Ferry Souvan[35][36][37].
  • "Andromeda" (1980) – Piosenka napisana i wykonana przez Miha Kralj, pioniera słoweńskiej muzyki elektronicznej, została wybrana przez reżysera telewizyjnego Planicy Stane'a Škodlara i została odtworzona w zwolnionym tempie w latach 1985-1994.[38][39]
  • "Slow Motion Replays" (1997) – Na prośbę Stane'a Škodlara, ówczesnego i długoletniego reżysera telewizyjnego Planicy, słoweński kompozytor Jani Golob napisał prawie dwie minuty instrumentalne do powtórek w zwolnionym tempie w 1997 roku. Planowano grać i nagrywać również z orkiestrą, dla której pisał (Golob) nuty, ale sesja nagraniowa nie została zrealizowana[31].

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Adam Bucholz: Planica i Vikersund z HS240. FIS ujednolica przepisy o rozmiarach obiektów. skijumping.pl, 2017-11-16. [dostęp 2017-11-21].
  2. Homologated Jumping Hills (ang.). fis-ski.com, 2017-11-19. [dostęp 2017-11-21].
  3. Preizkusni skok 135 metrov (strona 1) (słoweń.). Delo, 7 marca 1969.
  4. Planica je nared (strona 17) (słoweń.). Delo, 7 marca 1969.
  5. TV Dnevnik 13/10/1984 (wywiad z Janezem Goriškiem) (słoweń.). RTV Slovenija, 13 Październik 1984.
  6. Mikavnost Planice je že večja od njenih realnih zmogljivosti (strona 9) (słoweń.). Delo, 18 marca 1985.
  7. V manj kot dveh urah trije svetovni in vrsta državnih rekordov (strona 5) (słoweń.). Delo, 16 marca 1985.
  8. Felder z znamenjem, ki ne velja (strona 1) (słoweń.). Delo, 14 marca 1987.
  9. Andreas Felder na treningu pod Poncami poletel 192m (strona 5) (słoweń.). Delo, 14 marca 1987.
  10. Felderju sobotna tekma, Fijasu pa svetovni rekord (strona 11) (słoweń.). Delo, 16 marca 1987.
  11. Planica 1987: galeria zdjęć (strona 16) (słoweń.). Delo, 16 marca 1987.
  12. Wirtualna Polska Media, Polak przez 7 lat był rekordzistą świata. Piotr Fijas zatrzymał rewolucję – WP SportoweFakty, sportowefakty.wp.pl, 19 stycznia 2018 [dostęp 2019-02-15] (pol.).
  13. Adam Bucholz: Historia konkursów Pucharu Świata na Letalnicy. skijumping.pl. [dostęp 2013-03-20].
  14. Planiška nedelja Fidjestolu, drugi Zupan, četrti Tepeš (strona 9) (słoweń.). Delo, 16 marca 1987.
  15. Tudi Kiessewetter je bil ob sapo, zato je nekoliko segel v sneg (strona 9) (słoweń.). Delo, 25 marca 1991.
  16. Zgodovinski let – André Kiesewetter po 196 metrih z dotikom (strona 16) (słoweń.). Delo, 25 marca 1991.
  17. Rezultati iz Planice: LETALNICA – DRUGI DAN (strona 9) (słoweń.). Delo, 25 marca 1991.
  18. Rekord osobisty Ralpha Gebstedta: 190 metrów – Planica 1997 (spójrz na 10:46). YouTube, 22 marca 1997.
  19. V Planici tudi preko magičnih 200 metrov (strona 8) (słoweń.). Delo, 18 marca 1994.
  20. Toni Nieminen poletel 203 m (strona 1) (słoweń.). Delo, 18 marca 1994.
  21. Planica ne pozna nobenih meja; Espen Bredesen poletel 209 metrov (strona 8) (słoweń.). Delo, 19 marca 1994.
  22. Planica – L. Ottesen 212 m, Peterka skupni zmagovalec (strona 11) (słoweń.). Delo, 24 marca 1997.
  23. Japonski zmagi v Planici, P. Peterki tudi piramida (strona 1) (słoweń.). Delo, 24 marca 1997.
  24. Primoža v nebesa, Dietra pa v pekel (strona 9) (słoweń.). Gorenjski glas, 25 marca 1997.
  25. Velikanka čaka na rekorde (strona 22) (słoweń.). Gorenjski glas, 17 marca 2000.
  26. Rekordi padali kot zrele hruške (strona 19) (słoweń.). Gorenjski glas, 21 marca 2000.
  27. Finał PŚ Drama i rekordy. skokinarciarskie.pl. [dostęp 2014-09-24].
  28. Łukasz Kruczek – miałem problem z wyborem. skijumping.pl. [dostęp 2010-03-27].
  29. Konkursy skoków narciarskich w Planicy. [dostęp 2013-07-25].
  30. a b MŚ w Planicy odbędą się w przyszłym sezonie. Zawody przełożone przez koronawirusa – Sport, sport.radiozet.pl [dostęp 2020-03-12] (pol.).
  31. a b Ustrašil bi se, če bi bil vsem všeč. Večer, 24 stycznia 2016.
  32. 15 skokov nad 100 metrov: Slovesna otvoritev 120-metrske (strona 6, kolumna 5) (słoweń.). Slovenski poročevalec, 13 marca 1954.
  33. Naše misli so v Planici... (strona 6, podtytuł) (słoweń.). Slovenski poročevalec, 8 marca 1957.
  34. Planiške fanfare (intro and outro song). YouTube, 10 grudnia 2020.
  35. Skrivnostne poti skladbe, ki jo pozna vsak Slovenec (słoweń.). siol.net, 17 marca 2018.
  36. Lepe Ste Ve Karavanke, 1966 (album) (słoweń.). discgogs.com, 10 grudnia 2020.
  37. Smučarska by Ansambel bratov Avsenik (1965) (słoweń.). YouTube, 10 grudnia 2020.
  38. Andromeda by Miha Kralj (1980). YouTube, 10 grudnia 2020.
  39. Električne sanje: film o Mihu Kralju, ki je dal kultni kozmični zven poletom v Planici (słoweń.). Radiotelevizija Slovenija, 25 maja 2018.

Linki zewnętrzneEdytuj