Lewitacja (parapsychologia)

Lewitacja – w parapsychologii podnoszenie i utrzymywanie przedmiotu lub osoby w powietrzu całkowicie bez użycia ortodoksyjnych środków fizycznych lub technologicznych[1]. Istnienie zjawiska lewitacji nie jest udowodnione naukowo i dlatego zalicza się je do paranauki. Zwolennicy niektórych guru i innych indyjskich mistrzów duchowych twierdzili, że ich mistrzowie potrafią lewitować. Chrześcijaństwo uznaje lewitację za łaskę mistyczną i odróżnia ją, jako rzeczywistość wiary, od zjawisk paranormalnych, należących do nurtu ezoterycznego.

Lewitacja w chrześcijaństwieEdytuj

Umiejętność lewitacji obserwowano w życiu również niektórych mistyków katolickich, np. św. Józefa z Kupertynu (1603–1663). Ten włoski franciszkanin często doznawał lewitacji, w czasie których trwał zawieszony w powietrzu. Z tego powodu zabroniono mu chodzenia do chóru zakonnego na modlitwy, jak również brania udziału w procesjach i uroczystościach kościelnych. Urządzono mu małą kaplicę w celi klasztornej, by nie pojawiał się publicznie i nie budził sensacji wśród wiernych[2]. W teologii katolickiej uznaje się lewitację za jeden z darów charyzmatycznych i odróżnia się to doświadczenie od zjawisk paranormalnych, uznawanych za ezoteryczne. Lewitacja, jako łaska mistyczna, jest zapowiedzią, antycypacją zmartwychwstania ciał, w myśl słów św. Pawła z Tarsu: zasiewa się ciało zmysłowe – powstaje ciało duchowe. Jeżeli jest ciało ziemskie powstanie też ciało niebieskie (1 Kor 15,42-44). Lewitację w postaci chodzenia po falach morskich opisują również Ewangelie. Dokonywał tego zarówno sam Jezus Chrystus, jak i jego uczeń Piotr Apostoł, mocą wiary w Jezusa:

Lecz o czwartej straży nocnej /Jezus/ przyszedł do nich, krocząc po jeziorze. Uczniowie, zobaczywszy Go kroczącego po jeziorze, zlękli się myśląc, że to zjawa, i ze strachu krzyknęli. Jezus zaraz przemówił do nich: Odwagi! Ja jestem, nie bójcie się! Na to odezwał się Piotr: Panie, jeśli to Ty jesteś, każ mi przyjść do siebie po wodzie! A On rzekł: Przyjdź! Piotr wyszedł z łodzi, i krocząc po wodzie, przyszedł do Jezusa. Lecz na widok silnego wiatru uląkł się i gdy zaczął tonąć, krzyknął: Panie, ratuj mnie! Jezus natychmiast wyciągnął rękę i chwycił go, mówiąc: Czemu zwątpiłeś, małej wiary? Gdy wsiedli do łodzi, wiatr się uciszył (Mt 14,22-33).

W tradycji polskiej, przekazywany jest cud św. Jacka Odrowąża przeprawy przez Dniepr na płaszczu, który faktycznie też był lewitacją.

Osoby, którym przypisuje się zdolność lewitacjiEdytuj

Próby wyjaśnienia zjawiskaEdytuj

Opisy przebiegu lewitacji od początku wiązane były ze wskazaniem na działanie siły unoszącej osobę lewitującą. Św. Teresa od Jezusa (1515-1582) opisując odczucia jakich doznawała w czasie swych lewitacji pisała: „czułam zawsze pod nogami siłę jakąś, podnoszącą mię, tak potężną, że nie wiem z czym ją porównać”[12].

A. Poulain SJ (1836–1919), teolog, matematyk, polemizując z sądem o możliwości utraty przez ekstatyka ciężaru jego ciała, pisał, że hipoteza ta jest nie do utrzymania z punktu widzenia fizyki, gdyż ruch unoszenia raz rozpoczęty spowodowałby wyniesienie lewitującego w przestworza. Uważał za bardziej logiczne, że „nie zostaje tu nic zniszczone, lecz jest coś dodane, mianowicie siła równa i przeciwna sile ciążenia”[13].

W 1980 r., na zlecenie Arthura Koestlera (1905–1983), zostało wykonane „łóżko do pomiaru masy”. Jego zadaniem było rejestrowanie zmian wagi bawiących się na nim dzieci lub osób medytujących. Pomysł doświadczenia był oparty na idei, że zmiany nastroju badanych osób wpływają na wahania masy ich ciał[14]. Badania nie zakończyły się sukcesem.

P. Wirowski (ur. 1955) opracował fizyczny model przebiegu zjawiska lewitacji religijnej (RL). Dla potrzeb modelu wprowadził hipotezę, że zaledwie znikoma część otaczającej nas energii posiada własność określaną mianem masy. Pozostała jej większość, którą określił mianem NRM (Not Replaceable with Mass) takiej własności nie posiada i nie koliduje z materią. Ideą modelu jest, że wzmożona mentalna aktywność osoby lewitującej powoduje zwiększenie gęstości otaczającej ją, i związanej z nią, energii NRM. Efektem jest pojawienie się w środowisku energii NRM efektu wyporu, zgodnie z prawem Archimedesa przeciwstawiającego się sile grawitacji (wypór lewitacyjny). W zależności od wzajemnych proporcji pomiędzy wartościami sił grawitacji i wyporu lewitacyjnego, model przewiduje cztery fazy zjawiska RL. Nieruchome zawieszenie ekstatyka w powietrzu zachodzi w (ostatniej) fazie IV[15].

PrzypisyEdytuj

  1. Glossary, The Incorporated Society for Psychical Research [dostęp 2022-02-10].
  2. Francis Mershman: St. Joseph of Cupertino. W: Catholic Encyclopedia. 1913. (ang.).
  3. Bollandist Society. (n.d.). De B. Josepho a Cupertino. [w:] Bollandist Society. (n.d.). Acta Sanctorum. Vol 45, Sept. part 5 (Sept 15–18) (ss. 992–1060). Paris: Palmé Edition.
  4. Grosso, M. The man who could fly. St. Joseph of Copertino and the mystery of levitation. Rowman & Littlefield. 2016.
  5. Turi, A. M. „Latający mnich”. Święty Józef z Kupertynu. Życie i cuda. (M. Stebart, tłum.). Wydawnictwo AA s.c., Kraków 2015. (Oryginalna praca opublikowana 2013).
  6. Vincent J. Daczynski, Human Levitation! Yogi Pullavar – Self Levitation, amazingabilities.com [dostęp 2020-03-22] (ang.).
  7. Vayu, Indian Yogi Subbayah Pullavar’s Levitation act, Social Parivar. Dharmo Rakshati Rakshitaha [dostęp 2020-03-22] (ang.).
  8. Francine Hornberger, Najsłynniejsi prorocy i jasnowidze świata, wyd. 1, Wydawnictwo Amber, 2005, ISBN 83-241-2288-5.
  9. D. Buzy, Kwiat Galilei – biografia Małej Arabki (św. Marii od Jezusa Ukrzyżowanego). (Karmelitanki Bose w Przemyślu), tłum. Wydawnictwo Karmelitów Bosych. Kraków 2015 (Oryginalna praca opublikowana 1925).
  10. Mity, symbole i rytuały paralelne, [w:] Mircea Eliade, Szamanizm i archaiczne techniki ekstazy, wyd. 1, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2001, s. 476, ISBN 83-01-11354-5.
  11. Maria Franciszka Kozłowska, Początek zawiązku Zgromadzenia Kapłanów, www.mariawita.pl, 1922 [zarchiwizowane z adresu 2009-12-21].
  12. Św. Teresa od Jezusa. Dzieła: Tom 1. Księga życia, Rozdział 20, 6. (wyd. 3) (H. Kossowski, tłum.). Wydawnictwo Karmelitów Bosych. Kraków 1987. (Oryginalna praca opublikowana 1592 r.) s. 267.
  13. Poulain, A. Des graces d’oraison, traité de théologie mystique. Paris 1923. [za:] Turi, A. M. „Latający mnich”. Święty Józef z Kupertynu. Życie i cuda. (M. Stebart, tłum.). Wydawnictwo AA s.c., Kraków 2015. (Oryginalna praca opublikowana 2013), s. 17.
  14. Scammell, M. Koestler. The literary and political odyssey of a twentieth-century skeptic. New York: Random House, Inc. 2009. s. 554-n.
  15. P. Wirowski, Static-Dynamic Model of Religious Levitation, [w:] Journal of the Society for Psychical Research, vol. 85, Nr 3, Issue 944, July 2021, pp. 145-158.

BibliografiaEdytuj

  • Amorth, G. Egzorcyści i Psychiatrzy, Wydawnictwo Świętego Pawła, 2005.
  • Bollandist Society. (n.d.). De B. Josepho a Cupertino. [w:] Bollandist Society. (n.d.). Acta Sanctorum. Vol 45, Sept. part 5 (Sept 15–18) (ss. 992–1060). Paris: Palmé Edition.
  • Buzy, D. Kwiat Galilei – biografia Małej Arabki (św. Marii od Jezusa Ukrzyżowanego). (Karmelitanki Bose w Przemyślu), tłum. Wydawnictwo Karmelitów Bosych. Kraków 2015 (Oryginalna praca opublikowana 1925).
  • Grosso, M. The man who could fly. St. Joseph of Copertino and the mystery of levitation. Rowman & Littlefield. 2016.
  • Leroy, O. La levitation. Juvisy: Les Editions du Cerf. 1928.
  • Turi, A. M. „Latający mnich”. Święty Józef z Kupertynu. Życie i cuda. (M. Stebart, tłum.). Wydawnictwo AA s.c., Kraków 2015. (Oryginalna praca opublikowana 2013).
  • Wirowski, P., Fizyka zjawisk stymulowanych mentalnie, lewitacja – psychometria, Rzgów 2019.
  • Wirowski, P., Static-Dynamic Model of Religious Levitation, [w:] Journal of the Society for Psychical Research, vol. 85, Nr 3, 944, July 2021, s. 145–158. https://www.spr.ac.uk/sites/spr.ac.uk/files/2021-85-3%20JSPR%20COVER.pdf