Lidia Lwow-Eberle

polska archeolog, żołnierz Armii Krajowej, sanitariuszka, działaczka kombatancka

Lidia Lwow po mężu Eberle, ps. „Ewa”, „Lala” (ur. 14 listopada 1920 w Plosie, zm. 5 stycznia 2021[1]) – polska archeolog pochodzenia rosyjskiego[2], żołnierz Armii Krajowej, sanitariuszka, działaczka kombatancka.

Lidia Lwow-Eberle
Lala, Ewa
Ilustracja
Lidia Lwow-Eberle w 2015
pułkownik pułkownik
Data i miejsce urodzenia 14 listopada 1920
Plos, RFSRR
Data i miejsce śmierci 5 stycznia 2021
Warszawa
Przebieg służby
Lata służby 1943–1947
Siły zbrojne Armia Krajowa
Jednostki 5 Wileńska Brygada AK
Stanowiska sanitariuszka
Główne wojny i bitwy II wojna światowa,
działania zbrojne podziemia antykomunistycznego w Polsce
Odznaczenia
Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Walecznych (1920-1941) Brązowy Krzyż Zasługi z Mieczami

ŻyciorysEdytuj

Była córką rosyjskiego inżyniera rolnika (agronoma), który wkrótce po narodzinach córki wyemigrował z rodziną do Polski i osiadł w Nowogródku. Ukończyła gimnazjum w Święcianach i rozpoczęła studia prawnicze na Uniwersytecie Stefana Batorego w Wilnie. Po agresji ZSRR na Polskę (1939) odbyła kilkumiesięczny kurs nauczycielski i została nauczycielką w wiejskiej szkole w Pleciaszach nad jeziorem Narocz, później w pobliskiej wsi Kupa.

 
Lidia Lwow po aresztowaniu przez Ministerstwo Bezpieczeństwa Publicznego, 1948
 
Lidia Lwow i Zygmunt Szendzielarz, 1948

Latem 1943 wstąpiła do oddziału partyzanckiego AK ppor. Antoniego Burzyńskiego „Kmicica”. Oddział ten został 26 sierpnia 1943 podstępnie rozbrojony i częściowo wymordowany przez sowiecką brygadę partyzancką dowodzoną przez płka Fiodora Markowa. Po tym wydarzeniu „Ewa” przeszła do 5 Brygady Wileńskiej AK mjr Zygmunta Szendzielarza „Łupaszki” i została tam sanitariuszką. Brała udział w wielu walkach Brygady, m.in. z Niemcami pod Worzianami 31 stycznia 1944, gdzie została ranna, i ze zgrupowaniem sowieckiej partyzantki pod Radziuszami 3 dni później. W sierpniu 1944 przeszła wraz z Brygadą na Białostocczyznę. Mianowana została podporucznikiem.

Po śmierci żony mjra „Łupaszki” Anny w lutym 1945 Lidia Lwow została jego towarzyszką życia. 30 czerwca 1948 aresztowana wraz z „Łupaszką”, 2 listopada 1950 skazana przez sędziego mjra Mieczysława Widaja na karę dożywotniego więzienia. Wyszła na wolność w 1956 i podjęła studia archeologiczne[3]. W III RP podjęła działalność w środowiskach kombatanckich byłych żołnierzy AK.

W 1962 roku ukończyła studia archeologiczne w Instytucie Archeologii Uniwersytetu Warszawskiego. Pracowała w Muzeum Warszawy[4]. Była kustoszem w Komisji Archeologicznej Obywatelskiego Komitetu Odbudowy Zamku Królewskiego i uczestniczyła w odbudowie zamku. Stworzyła w 1973 r. unikalne Muzeum Cechu Rzemiosł Skórzanych i nim kierowała[5].

Była wieloletnią mieszkanką warszawskich Bielan, aktywnie zaangażowaną społecznie. Została pochowana na Cmentarzu Powązki Wojskowe w Warszawie, w Panteonie Żołnierzy Polski Walczącej (kwatera D18-kol. lewe B-11-5)[6].

OdznaczeniaEdytuj

PrzypisyEdytuj

BibliografiaEdytuj