Otwórz menu główne

Lidia Zamkow

polska aktorka i reżyser teatralny

Lidia Zamkow, wyst. też jako Lidia Zamkow-Słomczyńska lub Lidia Słomczyńska (ur. 15 lipca 1918 w Rostowie nad Donem, zm. 19 czerwca 1982 w Warszawie) – polska aktorka teatralna, filmowa i telewizyjna, reżyser teatralna, także pedagog.

Lidia Zamkow
Ilustracja
Portret Lidii Zamkow autorstwa Jerzego Makarewicza (1942)
Data i miejsce urodzenia 15 lipca 1918
Rostów nad Donem
Data i miejsce śmierci 19 czerwca 1982
Warszawa
Zawód aktorka, reżyser teatralny, kierownik artystyczny teatru, pedagog
Odznaczenia
Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski
Nagrobek Lidii Zamkow na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie z rzeźbą Bronisława Chromego

Kariera artystycznaEdytuj

Przed wybuchem wojny studiowała medycynę. Od roku 1937 uczęszczała też na zajęcia wydziału aktorskiego PIST w Warszawie, była także jego słuchaczką w czasie okupacji (w trybie tajnego nauczania). Od roku 1944 występowała w teatrze. Najpierw był to Teatr Wojewódzki w Białymstoku, a następnie – Wojska Polskiego w Lublinie, w którym występowała do 1945 roku, po czym przeniosła się do Teatru Wojska Polskiego w Łodzi. W 1946 roku zdała eksternistyczny egzamin aktorski w ZASP, a dwa lata później ukończyła studia na Wydziale Reżyserskim PWST w Warszawie (z siedzibą w Łodzi).

W roku 1949 związała się z Teatrem im. Słowackiego w Krakowie. Była tam aktorką i reżyserem w latach 1949–1952, 1957–1958 i 1964–1972. W latach 1953–1954 była kierownikiem artystycznym Teatru Wybrzeże w Gdańsku, a w latach 1954–1957 występowała i reżyserowała w Teatrze Wojska Polskiego (Dramatycznym w Warszawie). Następnie, w latach 1958–1964, była związana ze Starym Teatrem w Krakowie. W latach 1972–1974 reżyserowała w warszawskim Teatrze Studio. Później współpracowała też z wieloma innymi polskimi teatrami, a także z Teatrem Telewizji. W latach 1950–1953 była pedagogiem PWST w Krakowie.

Prace teatralne (wybór)Edytuj

RoleEdytuj

Prace reżyserskieEdytuj

  • 1948 – Omyłka
  • 1948 – Harry Smith odkrywa Amerykę
  • 1948 – Żołnierz i bohater
  • 1950 – Brygada szlifierza Karhana
  • 1950 – Improwizacja w Paryżu
  • 1950 – Uczone białogłowy
  • 1950 – Obcy cień (także przekład)
  • 1951 – Nasze dziewczęta
  • 1951 – Trzeba było iskry
  • 1952 – Pociąg do Marsylii
  • 1953 – Turcaret
  • 1953 – Żart od morza
  • 1953 – Barbarzyńcy
  • 1954 – Tragedia optymistyczna
  • 1956 – Romeo i Julia
  • 1956 – Samotność
  • 1957 – Imiona władzy
  • 1958 – Wizyta starszej pani
  • 1958 – Przedszkole miłości
  • 1958 – Dwie wdowy
  • 1958 – Żołnierz królowej Madagaskaru
  • 1959 – Kapitan z Kopenick
  • 1959 – Zielony frak
  • 1960 – Medea
  • 1960 – Apelacja Villona
  • 1960 – Na dnie
  • 1961 – Indyk
  • 1961 – Spacerkiem przez Londyn
  • 1962 – Matka Courage i jej dzieci
  • 1962 – Postępowiec
  • 1962 – Cyd
  • 1962 – Balladyna
  • 1962 – Pan Puntila i jego sługa Matti
  • 1963 – Sen nocy letniej
  • 1963, 1973 – Sen
  • 1963 – Kaligula
  • 1963 – Peer Gynt
  • 1964 – Cichy Don
  • 1965 – Tragedia optymistyczna
  • 1965 – Czarowna noc
  • 1965 – Na pełnym morzu
  • 1986 – Opera za 3 grosze
  • 1965 – Don Kichote
  • 1966 – Szklana menażeria
  • 1966 – Makbet
  • 1967 – Moralność pani Dulskiej
  • 1967 – Eugeniusz Oniegin
  • 1968 – Król Edyp
  • 1968 – Ameryka
  • 1968 – Baba-Dziwo
  • 1968 – Don Juan
  • 1969 – Wesele
  • 1969, 1977 – Zmartwychwstanie
  • 1969 – Człowiek jak człowiek
  • 1970 – Sceny z miasta powiatowego
  • 1970 – Sławna historia o Troilusie
  • 1972 – Pamiętnik z powstania warszawskiego
  • 1972, 1975 – Komu bije dzwon
  • 1975 – Urodziła się jak wróbel
  • 1976 – Nie-Boska komedia
  • 1976 – Anna Karenina
  • 1978 – Lot nad kukułczym gniazdem
  • 1979 – Biedermann i podpalacze

Teatr TelewizjiEdytuj

  • 1968 – Moralność pani Dulskiej
  • 1971 – Ludzie bezdomni
  • 1971 – Barbarzyńcy – Sceny z miasta powiatowego
  • 1972 – Wesele
  • 1972 – Pamiętnik z powstania warszawskiego
  • 1973 – Dokument liryczny
  • 1973 – Diabeł
  • 1974 – Sława i chwała
  • 1974 – Matka Courage i jej dzieci
  • 1976 – Decyzje
  • 1977 – Letnicy
  • 1979 – Tragedia optymistyczna

FilmografiaEdytuj

Nagrody i odznaczeniaEdytuj

  • 1951 – wyróżnienie za reżyserię przedstawienia Trzeba było iskry Leona Pasternaka w Teatrze Polskim w Warszawie na Festiwalu Polskich Sztuk Współczesnych
  • 1952 – Nagroda Państwowa III stopnia za osiągnięcia w realizacji sztuk współczesnych, szczególnie za reżyserię przedstawienia Pociąg do marsylii Krzysztofa Gruszczyńskiego w Starym Teatrze w Krakowie
  • 1954 – Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski[2]
  • 1955 – Nagroda Państwowa (wyróżnienie) za reżyserię przedstawienia Tragedia optymistyczna Wsiewołoda Wiszniewskiego w Teatrze Wybrzeże w Gdańsku
  • 1959 – Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski
  • 1963 – nagroda I stopnia za reżyserię i adaptację Snu Fiodora Dostojewskiego w Starym Teatrze w Krakowie na Festiwalu Sztuk Rosyjskich i Radzieckich w Katowicach
  • 1963 – nagroda im. Boya Klubu Krytyki Teatralnej za wybitne osiągnięcia artystyczne na scenach krakowskich, m.in. za reżyserię i adaptację sceniczną Snu Dostojewskiego i za reżyserię Kaliguli Alberta Camusa w Starym Teatrze oraz za inscenizację Peer Gynta Henryka Ibsena w Teatrze Ziemi Krakowskiej w Tarnowie
  • 1964 – nagroda II stopnia za reżyserię przedstawienia Cichy Don według Michała Szołochowa w Starym Teatrze w Krakowie na Festiwalu Sztuk Rosyjskich i Radzieckich w Katowicach
  • 1964 – I nagroda „Srebrny Kormoran” za reżyserię przedstawienia No More Hiroshima na 2. Ogólnopolskim Festiwalu Zespołów Estradowych w Olsztynie
  • 1966 – Złota Odznaka Klubu Miłośników Teatru
  • 1968 – III nagroda publiczności za przedstawienie Kariera według listów Heleny Modrzejewskiej zrealizowane w Estradzie Krakowskiej na 3. Ogólnopolskim Przeglądzie Teatrów Małych Form w Szczecinie
  • 1969 – Odznaka „Zasłużony Działacz Kultury”
  • 1970 – główna nagroda za monodram Urodziła się jak wróbel na 5. Ogólnopolskim Festiwalu Teatrów Jednego Aktora we Wrocławiu
  • 1971 – wielka nagroda publiczności oraz nagroda specjalna Komisji Artystycznej za spektakl Jest w piekle miejsce zwane... zrealizowany w Estradzie Krakowskiej (wspólnie z Leszkiem Herdegenem i Wojciechem Ziętarskim) na 6. Ogólnopolskim Przeglądzie Teatrów Małych Form w Szczecinie
  • 1972 – nagroda za scenariusz i reżyserię przedstawienia Pamiętnik z powstania warszawskiego Mirona Białoszewskiego z Estrady Krakowskiej na 7. Ogólnopolskim Przeglądzie Teatrów Małych Form w Szczecinie
  • 1974 – nagroda I stopnia za adaptację i reżyserię Snu Fiodora Dostojewskiego w Teatrze Studio w Warszawie na 14. Kaliskich Spotkaniach Teatralnych

RodzinaEdytuj

Miała dwóch mężów – Macieja Słomczyńskiego oraz aktora Leszka Herdegena[3]. Matka Piotra Słomczyńskiego (ur. 1956).

PrzypisyEdytuj

  1. Elbląska Biblioteka Cyfrowa: Urodziła się jak wróbel: rzecz o Edith Piaf – program teatralny.
  2. 19 lipca 1954 „za zasługi w dziedzinie kultury i sztuki” M.P. z 1954 r. nr 108, poz. 1458.
  3. Witold Filler, Lech Piotrowski: Poczet aktorów polskich. Od Solskiego do Lindy. Warszawa: Philip Wilson, 1998. ISBN 83-87571-54-7. Jerzy Moskal: Scenografia to po prostu świat. [dostęp 5 września 2008].

BibliografiaEdytuj