Lipowe (roślina)

(Przekierowano z Lipowate)

Lipowe (Tilioideae Arnott) – podrodzina roślin w obrębie ślazowatych w jednych systemach klasyfikacyjnych lub samodzielna rodzina lipowate (Tiliaceae) w innych. W zależności od systemu klasyfikacyjnego znacznie zróżnicowana jest wielkość rodziny. Dawniej zaliczano tu nawet 50 rodzajów z 450 gatunkami, które później okazały się należeć do różnych linii rozwojowych w obrębie ślazowatych sensu lato. Współcześnie (np. według Angiosperm Phylogeny Website) należą tu tylko 3 rodzaje z 50 gatunkami. We florze Polski występuje tylko jeden rodzaj należący do tej rodziny – lipa.

Lipowe
Ilustracja
Lipa drobnolistna
Systematyka[1][2]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Podkrólestwo rośliny zielone
Nadgromada rośliny telomowe
Gromada rośliny naczyniowe
Podgromada rośliny nasienne
Nadklasa okrytonasienne
Klasa Magnoliopsida
Nadrząd różopodobne
Rząd ślazowce
Rodzina ślazowate
Podrodzina lipowe
Nazwa systematyczna
Tilioideae Arnott
Synonimy
  • Tiliaceae Juss. in Gen. Pl.: 289. 4 Aug 1789
  • nom. cons.

CharakterystykaEdytuj

Drzewa i krzewy. Ogonki liściowe zebrane pierścieniowo z wewnętrznymi pasmami łyka i odwróconymi wiązkami. Ulistnienie nakrzyżległe. Kielich wolny. Prątniczki i pręciki naprzeciw płatków korony. Miejsce naprzeciw działek kielicha wolne. Słupkowie naprzeciw działek kielicha. Liścienie sfałdowane. 41 chromosomów haploidalnych[2].

SystematykaEdytuj

Pozycja podrodziny według APweb (2001...) (aktualizowany system APG II)

Takson w randze podrodziny znajduje się w politomii z kilkoma innymi podrodzinami ślazowatych. W stosunku do dawniejszych podziałów (np. system Cronquista z 1981, system Reveala z 1993) APweb wyłącza z rodziny liczne rodzaje w odrębne podrodziny głównie Brownlowioideae i Grewioideae.

ślazowate


Grewioideae



Byttnerioideae dawniej w zatwarowatych (Sterculiaceae)





Brownlowioideae dawniej w lipowatych (Tiliaceae) lub jako rodzina Brownlowiaceae



Dombeyoideae dawniej w zatwarowatych Sterculiaceae



Helicteroideae dawniej w zatwarowatych Sterculiaceae



Sterculioideae dawniej w zatwarowatych Sterculiaceae



lipowe (Tilioideae) dawniej jako Tiliaceae




ślazowe (Malvoideae) dawniej Malvaceae



wełniakowe (Bombacoideae) dawniej wełniakowate (Bombacaceae)





Podział według APweb (2001...) (aktualizowany system APG II) i GRIN[3]
Pozycja w systemie Reveala (1993–1999)

Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa ukęślowe (Dilleniidae Takht. ex Reveal & Tahkt.), nadrząd Malvanae Takht., rząd ślazowce (Malvales Dumort.), podrząd Tiliineae Rchb., rodzina lipowate (Tiliaceae Juss.)[4]. Do rodziny w takim ujęciu zaliczanych jest 51 rodzajów.

Podział na rodzaje w ujęciu Reveala według Crescent Bloom[4]

PrzypisyEdytuj

  1. Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS ONE”, 10 (4), 2015, e0119248, DOI10.1371/journal.pone.0119248, PMID25923521, PMCIDPMC4418965 [dostęp 2020-03-10] (ang.).
  2. a b Peter F. Stevens, Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2010-03-10] (ang.).
  3. United States Department of Agriculture Agricultural Research Service: Family: Malvaceae Juss. (ang.). Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-02-22].
  4. a b Crescent Bloom: Tiliaceae (ang.). The Compleat Botanica. [dostęp 2010-02-22].