Otwórz menu główne

Lipowiec (powiat szczycieński)

wieś w województwie warmińsko-mazurskim, powiecie szczycieńskim

Lipowiec (niem. Lipowitz, 1936–1945 Lindenort[1]) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie szczycieńskim, w gminie Szczytno.

Lipowiec
Kościół pw. św. Walentego i św. Jakuba
Kościół pw. św. Walentego i św. Jakuba
Państwo  Polska
Województwo warmińsko-mazurskie
Powiat szczycieński
Gmina Szczytno
Liczba ludności 863
Strefa numeracyjna (+48) 89
Kod pocztowy 12-110
Tablice rejestracyjne NSZ
SIMC 0489283
Położenie na mapie gminy wiejskiej Szczytno
Mapa lokalizacyjna gminy wiejskiej Szczytno
Lipowiec
Lipowiec
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Lipowiec
Lipowiec
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego
Mapa lokalizacyjna województwa warmińsko-mazurskiego
Lipowiec
Lipowiec
Położenie na mapie powiatu szczycieńskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu szczycieńskiego
Lipowiec
Lipowiec
53°28′N 21°08′E/53,466667 21,133333

Do 1954 roku siedziba gminy Lipowiec. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa olsztyńskiego.

Lipowiec według danych z 2004 roku miał 863 mieszkańców i był najliczniejszym sołectwem w gminie. We wsi jest m.in. poczta, szkoła podstawowa, kościół, cmentarz i ośrodek zdrowia. Niedaleko znajduje się też Jednostka Wojskowa Lipowiec (nr 2031). Lipowiec znajduje się daleko od dróg krajowych i wojewódzkich, ale dojechać do niego można trzema drogami utwardzonymi. Położenie: ok. 13 km na południowy wschód od Szczytna. Dojazd: Szczytno – Rudka – Prusowy Borek (lub Młyńsko – Płozy) – Wawrochy – Wały – Lipowiec.

HistoriaEdytuj

Wieś lokowana w 1666 r., na prawie chełmińskim, ponownie zasiedlona w czasach Fryderyka Wielkiego. Dawniej była to wieś z prawem do odbywania dwóch targów i jednego jarmarku rocznie. W końcu XIX powstała tu parafia ewangelicka oraz parafia katolicka. W 1932 r., w ramach akcji germanizacyjnej zmieniono urzędową nazwę wsi na Lindenort. w 1939 r. we wsi było 1230 mieszkańców, zasiedlających 162 gospodarstwa rolne, Był wtedy we wsi także młyn, tartak, trzy duże zajazdy, apteka z drogerią oraz kilka sklepów. Działały też: Towarzystwo Kredytowe i Towarzystwo Ubezpieczeniowe, założone przez mieszkańców wsi.

Kościół ewangelicki, wzniesiony w latach 1905-1906 (w ramach obchodów jubileuszy 200. lecia Królestwa Pruskiego), obecnie nie istnieje, został spalony przez żołnierzy radzieckich w zimie 1945 r. Pozostałości zostały rozebrane do fundamentów w 1957 r. Zachowała się tylko tablica ze sceną Ukrzyżowania i napisem upamiętniającym wybudowanie świątyni – znajduje się obecnie przy kościele ewangelickim w Szczytnie.

ZabytkiEdytuj

  • Ulicówka z dobrze zachowaną zabudową murowaną i drewnianą z początków XX w.
  • Kościół katolicki pw. św. Walentego i św. Jakuba, wzniesiony w 1892 r. jako filia parafii w Lesinach Wielkich, z inicjatywy ks. Walentego Tolsdorfa konsekrowany w 1896 r. Wystrój wnętrza neogotycki, z końca XIX w. Projektantem był Fritz Heitmann – autor innych świątyń w regionie[2].
  • Cmentarz parafialny
  • Kapliczka, znajdująca się przed kościołem, neogotycka, wybudowana w 1902 r.
  • Drewniana plebania z początku XX w.

Zobacz teżEdytuj

BibliografiaEdytuj

  1. Iwona Liżewska, Wiktor Knercer: Przewodnik po historii i zabytkach Ziemi Szczycieńskiej. Olsztyn, Agencja Wydawnicza "Remix" s.c., 1998, 171 str., ​ISBN 83-87031-13-5

PrzypisyEdytuj

  1. Rozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 12 listopada 1946 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości (M.P. z 1946 r. nr 142, poz. 262)
  2. Marian Jurak, Aleja jałowców i szkatułkowy klon, w: Przegląd Turystyczny – magazyn informacyjny Warmii i Mazur, nr 69, Polska Izba Turystyki, Olsztyn, wrzesień 2009, s. 9, ISSN 1428-9857