Otwórz menu główne

Liri Belishova (ur. 5 marca 1926[1] we wsi Belishova, okręg Skrapar, zm. 23 kwietnia 2018 w Tiranie[2]) – albańska polityk komunistyczna i więźniarka polityczna, matka Drity Çomo.

Liri Belishova
Data i miejsce urodzenia 5 marca 1926
Belishova
Data i miejsce śmierci 23 kwietnia 2018
Tirana
Członek Biura Politycznego
Okres od 1948
do 1960
Przynależność polityczna Albańska Partia Pracy

ŻyciorysEdytuj

Pochodziła z zamożnej rodziny posiadaczy ziemskich, jej ojciec Kambër Belishova był deputowanym do parlamentu w okresie międzywojennym. Uczyła się początkowo w Beracie, a następnie w Instytucie dla Dziewcząt Królowej Matki w Tiranie, przygotowywała się także do zawodu pielęgniarki[2]. Zainspirowana twórczością Maksima Gorkiego w 1940 związała się w Szkodrze z albańskim ruchem komunistycznym[3], w 1941 wstąpiła do młodzieżówki Komunistycznej Partii Albanii[4]. W lipcu 1943 wzięła udział w demonstracji antywłoskiej, w czasie której straciła oko i została relegowana ze szkoły[3].

 
Liri Belishova (w środku) z Enverem Hodżą i Miladinem Popoviciem

W 1944 została wybrana sekretarzem Rady Młodzieży Antyfaszystowskiej. Problemy ze zdrowiem spowodowały, że w 1944 została ewakuowana z Albanii i leczyła się w szpitalu w Bari. Po powrocie do kraju w 1945 zaangażowała się w działalność Frontu Demokratycznego. W listopadzie 1945 reprezentowała Albanię na Światowym Kongresie Młodzieży w Londynie[2].

Była przeciwniczką zbliżenia Albanii z Jugosławią. Po śmierci jej pierwszego męża, ministra gospodarki Nako Spiru w 1947 została odsunięta od zajmowanych stanowisk za wygłaszanie krytycznych uwag pod adresem rządzącej ekipy i wysłana do Beratu, gdzie pracowała jako nauczycielka[2][4]. Po odsunięciu Koçi Dzodze w 1948 została przywrócona do łask i została członkiem Biura Politycznego Albańskiej Partii Pracy, a także deputowaną do parlamentu[3]. Funkcję tę pełniła do 1960.

W latach 1952–1954 studiowała wraz z Ramizem Alią w Instytucie Marksizmu-Leninizmu w Moskwie[2]. Po powrocie do kraju została członkiem sekretariatu partii. W tym czasie ponownie wyszła za mąż – za ówczesnego ministra rolnictwa Maqo Çomo. W czerwcu 1960 odwiedziła Pekin w składzie oficjalnej delegacji albańskiej, kierowanej przez Haxhi Lleshiego[5]. Po powrocie do kraju rozmawiała z doradcami sowieckimi, pracującymi w Albanii przekonując, że Chiny prowadzą politykę konfrontacji z ZSRR[2]. W atmosferze pogarszających się relacji Albanii z ZSRR została odsunięta z zajmowanych stanowisk i skierowana do pracy w szkole podstawowej im. Hasan Vogli w Tiranie[5]. We wrześniu 1960 została aresztowana, wraz z mężem. Karę odbywała początkowo we wsi Goranxhi k. Gjirokastry, skąd trafiła do miejsca internowania we wsi Progonat, a następnie do Cërriku, skąd została zwolniona w maju 1991. Po uwolnieniu mieszkała w Cërriku, skąd przeniosła się do Tirany. W latach 90. działała w ruchu kombatanckim. Jako jedna z nielicznych osób z kierownictwa partii komunistycznej publicznie przeprosiła za krzywdy, które wyrządził komunizm narodowi albańskiemu[6].

Pod koniec życia mieszkała w Tiranie, jej wypowiedzi dotyczące okresu komunizmu kilkakrotnie ukazywały się w prasie albańskiej. W 1991 publicznie oskarżyła Envera Hodżę o udział w zabójstwie Nako Spiru[3]. Zmarła w prywatnym szpitalu w Tiranie[7].

Z małżeństwa z Maqo Çomo miała dwoje dzieci: Petrita (ur. 1956) i Dritę (ur. 1958).

PrzypisyEdytuj

  1. Kush ishte Liri Belishova, e vetmja që kërkoi falje për komunizmin (alb.). gazetaexpress.com. [dostęp 2018-04-26].
  2. a b c d e f Robert Elsie: A Biographical Dictionary of Albanian History. New York: I.B. Tauris, 2012, s. 34-35. ISBN 978-1-78076-431-3.
  3. a b c d Wojciech Roszkowski: Biographical Dictionary of Central and Eastern Europe in the Twentieth Century. Routledge: 2016, s. 127. ISBN 978-1317-475-94-1. (ang.)
  4. a b Liri Belishova: Krimet e Enver Hoxhës gjatë Luftës, shqiptarja.com, 9 stycznia 2015 [dostęp 2017-01-24] (alb.).
  5. a b Intervista e rralle e Liri Belishoves, panorama.com.al, 24 kwietnia 2018 [dostęp 2018-07-12] (alb.).
  6. Blendi Fevziu: Enver Hoxha: The Iron Fist of Albania. I.B. Tauris, 2016. ISBN 978-0-85772-908-8.
  7. Afrim Imaj, Nga dashuria me Nako Spirun tek internimi shuhet komunistja që kundershtoi Enverin, panorama.com.al, 24 kwietnia 2018 [dostęp 2018-04-24] (alb.).

BibliografiaEdytuj

  • Robert Elsie: A Biographical Dictionary of Albanian History. New York: I.B. Tauris, 2012, s. 34-35. ISBN 978-1-78076-431-3.
  • Azem Qazimi: Fjalor Enciklopedik i Viktimave te Terrorit Komunist, vol.1. Tirana: 2012, s. 268. ISBN 978-9928-168-01-6. (alb.)