Otwórz menu główne

Lista ciężkich rakiet nośnych

Rakieta Ariane 5
Rakieta Proton
Rakieta Saturn V

Pod pojęciem ciężkich rakiet nośnych rozumie się rakiety o udźwigu na niską orbitę okołoziemską (LEO) wynoszącym przynajmniej 20 000 kg.

Rakiety wycofane z użytkuEdytuj

Nazwa Kraj Producent Udźwig na
LEO
(t)
Udźwig na
GTO
(t)
Koszt
(mln USD)
Koszt (USD/kg)
(LEO)
Koszt (USD/kg)
(GTO)
Starty
udane/ wszystkie
Okres eksploatacji
Energia   Związek Radziecki RKK Energia 098000 88,0 098000 18,0 2/2 1987 - 1988
N1   Związek Radziecki RKK Energia 070,0 0/4 1969 - 1972
Saturn IB   Stany Zjednoczone Boeing 21,0 13/13 1966 - 1975
Saturn V   Stany Zjednoczone Boeing (S-IC)
North American (S-II)
Douglas (S-IVB)
118,0 0047,0 (TLI) 12/12 * 1967 - 1972
Saturn INT-21   Stany Zjednoczone Boeing (S-IC)
North American (S-II)
075,0 1/1 1973
Titan IVB   Stany Zjednoczone Lockheed Martin 021,682 005,761 000350 250 - 350 013836 11,530 - 13,836 060753 43,395 - 60,753 15/17 1997 - 2005
Space Shuttle   Stany Zjednoczone Alliant Techsystems (SRB)
Martin Marietta (ET)
Rockwell International (orbiter)
024,4 003,81 (z Inercyjnym Górnym Stopniem IUS) 000300 010 416 050 874 134/135 ** 1981 - 2011
Proton-K     Rosja Państwowe Produkcyjno-Badawcze Centrum Kosmiczne im. M. Chruniczewa 22,76 (lot z modułem Zwiezda) 311/275 1967 - 2012

*Liczba startów uwzględnia 12 lotów programu Apollo, natomiast wariant rakiety oznaczony symbolem INT-21 przeznaczony do wyniesienia stacji orbitalnej Skylab jest wymieniony oddzielnie.

**Prom kosmiczny został pomyślnie wyniesiony na orbitę 134 razy (nieudany start miał miejsce w 1986 r. podczas katastrofy promu Challenger). Natomiast liczba pomyślnie zakończonych misji wynosi 133 (druga katastrofa nastąpiła podczas lądowania promu Columbia w 2003 r.). Zatem liczba pomyślnych startów wynosi 134/135, natomiast pomyślnych misji 133/135.

Projekty niezrealizowaneEdytuj

Nazwa Kraj Producent Udźwig na
LEO
(t)
Udźwig na
GTO
(t)
Zakończenie projektu
Angara A7   Rosja Zakłady Chruniczewa 041,0 00 Projekt niezaczęty
Ares I   Stany Zjednoczone Alliant Techsystems (I st.)
Boeing (II st.)
025,6 2010 (odbył się test atmosferyczny Ares I-X w 2009 r.)
Ares V   Stany Zjednoczone Alliant Techsystems 188,0 0071,1 (TLI - Trans Lunar Injection) 2010
Rus-M (wariant podstawowy)   Rosja CSKB-Progress 23,8 007,0 2011
Atlas V Heavy   Stany Zjednoczone United Launch Alliance 029,42 013,0 2016

Rakiety obecnie użytkowaneEdytuj

Nazwa Kraj Producent Udźwig na
LEO
(t)
Udźwig na
GTO
(t)
Koszt
(mln USD)
Koszt (USD/kg)
(LEO)
Koszt (USD/kg)
(GTO)
Starty
udane/ wszystkie
Okres eksploatacji
Ariane 5 ECA   N/A [1] EADS Astrium 0 0010,5 220 0020 000 40/41 od 2002
Ariane 5 ES   N/A EADS Astrium 021,0 00 6/6 od 2008
Delta IV Heavy   Stany Zjednoczone United Launch Alliance 028,79 012,98 0225 4/5 od 2004
Proton M/Briz-M   Rosja Państwowe Produkcyjno-Badawcze Centrum Kosmiczne im. M. Chruniczewa 023,0 006,0 000085 004 302 018 359 294/335 od 2001
Chang Zheng 5   Chiny CALT 025,0 014,0 1/2 od 2016
Falcon 9 FT   Stany Zjednoczone SpaceX 22,8 8,3 62 66/68 Od końca 2015
Angara A5   Rosja Zakłady Chruniczewa 24,5 5,4 1/1 Od 2014
Falcon Heavy[2]   Stany Zjednoczone SpaceX 054,4 (bez odzysku 1. członów)
~30 (odzyskiem 1. członów)
022,2 000080 - 125 001 502 - 2 350 00 1/1 od lutego 2018

Rakiety w budowie lub planowaneEdytuj

Nazwa Kraj Producent Udźwig na
LEO
(t)
Udźwig na
GTO
(t)
Koszt
(mln USD)
Koszt (USD/kg)
(LEO)
Koszt (USD/kg)
(GTO)
Pierwszy start
Atlas V 552   Stany Zjednoczone United Launch Alliance 020,1 0 2019
Space Launch System Block I   Stany Zjednoczone 070 0 0000 00 00 późny 2019/2020
Space Launch System Block IB   Stany Zjednoczone 0105 0 0000 00 00 2022
Space Launch System Block II   Stany Zjednoczone 0130 0 0000 00 00 2030
Vulcan   Stany Zjednoczone United Launch Alliance 036 0 2020
Ariane 6   EADS Astrium 0? 0? 2020
Chang Zheng 9   CASC 130 ? 2025
BFR   SpaceX 250 (bez odzysku 1. członu)
150 (z odzyskiem 1. członu)
N/A 2024

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Jest to rakieta zbioru państw należących do ESA
  2. Falcon Heavy (ang.). SpaceX. [dostęp 2017-01-18].

LiteraturaEdytuj