Lista czołgów Wojska Polskiego

lista w projekcie Wikimedia

Lista czołgów Wojska Polskiego zawiera czołgi znajdujące się na wyposażeniu Wojska Polskiego od 1919 roku.

W liście ujęto czołgi będące na wyposażeniu Wojska Polskiego II RP, Wojska Polskiego we Francji, Polskich Sił Zbrojnych, ludowego Wojska Polskiego oraz Sił Zbrojnych RP. Nie umieszczono natomiast prototypów czołgów opracowanych w Polsce, a także czołgów zdobycznych.

Wojsko Polskie II RPEdytuj

Zdjęcie Nazwa Kraj produkcji Typ Warianty Lata służby Uwagi Przypis
  Renault FT Modèle 1917   Francja czołg lekki wiele wersji 1919-1939 [1][2]
  Carden Loyd Mk. VI   Wielka Brytania tankietka Carden-Loyd Mk.VI 1929-? [3]
  TK-3   Polska tankietka TK-3

TKF

1931-1939 [4]
  TKS   Polska tankietka TKS

TKS z działkiem kal. 20 mm

1934-1939 [5]
  Vickers E   Wielka Brytania czołg lekki Vickers Mk.E typ A (wariant dwuwieżowy)

Vickers Mk.E typ B (wariant jednowieżowy)

1932-1939 [6]
  7TP   Polska czołg lekki Wariant dwuwieżowy (z 2 km)

Wariant jednowieżowy (z armatą kal. 37 mm)

1935-1939 Rozwinięcie licencyjnego brytyjskiego czołgu Vickers E [7]
  Renault R-35[8]   Francja czołg lekki R-35 1939 [8]
  Hotchkiss H-35   Francja czołg lekki H-35 1939 Trzy czołgi zakupiono dla Biura Badań Technicznych Broni Pancernych [9]

Polskie Siły Zbrojne na ZachodzieEdytuj

Zdjęcie Nazwa Kraj produkcji Typ Warianty Lata służby Uwagi Przypis
  Renault FT-17[2]   Francja czołg lekki wiele wariantów 1940 Wykorzystywane do szkolenia [2]
  Renault R-35   Francja czołg lekki R-35

R-40

1940 [8][10]
  Hotchkiss H-39   Francja czołg lekki H-39 1940 Dwa czołgi wykorzystywane do szkolenia [11]
Zdjęcie Nazwa Kraj produkcji Typ Warianty Lata służby Uwagi Przypis
  Light Tank Mk VI   Wielka Brytania czołg lekki Mk VIB 1942-1943 Wykorzystywane do szkolenia [12]
  M3/M5 Stuart   Stany Zjednoczone czołg lekki M3A1

M3A3 M5A1

1942-1945 [13]
  Matilda Mk I   Wielka Brytania czołg piechoty Mk I 1941-1942 Wykorzystywane do szkolenia [14]
  Mk III Valentine   Wielka Brytania czołg piechoty Valentine I

Valentine II

Valentine III

Valentine V

Valentine VIII

1940-1944 Wykorzystywane do szkolenia [15]
  Mk IV Churchill   Wielka Brytania czołg piechoty Churchill II 1941-1942 [16]
  Mk V Covenanter   Wielka Brytania czołg szybki Covenanter 1942-1944 Wykorzystywane do szkolenia [17]
  Mk VI Crusader   Wielka Brytania czołg szybki Crusader II

Crusader II CS

Crusader III

1942-1946 Wykorzystywane do szkolenia [18]
  Mk VIII Cromwell   Wielka Brytania czołg szybki Centaur I

Cromwell III

Cromwell IV

Cromwell VI

Cromwell Command

1943-1946 [19]
  Mk VIII Challenger   Wielka Brytania czołg szybki 1944-1947 [20]
  M3 Lee   Stany Zjednoczone czołg średni 1943-1944 [21]
  M4 Sherman   Stany Zjednoczone czołg średni Sherman IC

Sherman IIA

Sherman III

Sherman V

Sherman Firefly

1943-1946 [22]

Ludowe Wojsko Polskie i Siły Zbrojne RPEdytuj

Zobacz więcej w artykule Wojska Lądowe, w sekcji Wojska Pancerne i Zmechanizowane).
Zdjęcie Nazwa Kraj produkcji Typ Warianty Lata służby Uwagi Przypis
  T-60   ZSRR czołg lekki 1943-1945 Wykorzystywane do szkolenia [23]
  T-70   ZSRR czołg lekki 1943-1949[24] [25]
  T-34   ZSRR czołg średni T-34 Model 1941

T-34 Model 1942

T-34 Model 1943

1943-początek lat 50. [26]
  T-34-85   ZSRR

  Polska (w latach 1951-56 produkowane na licencji[27])

czołg średni T-34-85 Model 1943

T-34-85 Model 1944

T-34-85M1 (polska modernizacja)

T-34-85M2 (polska modernizacja)

1944-1986 [28]
  KW-8   ZSRR czołg ciężki KW-8 1945 Wykorzystywane do szkolenia [29]
  IS-2   ZSRR czołg ciężki 1944-przełom lat 50. i 60. [30]
  IS-3   ZSRR czołg ciężki 1946-lata 70 W Polsce były używane tylko dwa czołgi, nigdy nie weszły na uzbrojenie Wojska Polskiego [31]
  PT-76   ZSRR lekki czołg pływający lata 50. – 1992[32] [33]
  T-54   ZSRR

  Polska (w latach 1957-64 produkowane na licencji[27])

czołg podstawowy I generacji T-54A

T-54AD

T-54AM

1957-2002 [34]
  T-55   ZSRR

  Polska (produkowane na licencji)

czołg podstawowy I generacji T-55

T-55A

T-55AD

1964-2002 [35]
  T-72   ZSRR

  Polska (w latach 1981-91 produkowane na licencji)

czołg podstawowy II generacji T-72

T-72M

T-72M1

od 1979 [36]
  T-55AM Merida   Polska czołg podstawowy II generacji lata 80.-2002 Polska modernizacja czołgu T-55A [37]
  PT-91 Twardy   Polska czołg podstawowy przełomu II i III generacji PT-91

PT-91A

T-72M1Z

od 1995 Polska modernizacja czołgu T-72 [38][39]
  Leopard 2   Niemcy czołg podstawowy III generacji Leopard 2 A4

Leopard 2 A5

od 2002

od 2014

[40][41][42]
  Leopard 2PL   Polska
  Niemcy
czołg podstawowy III generacji od 2020 Polska modernizacja czołgów Leopard 2 w wersji A4 [43][44][45]

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Andrzej Zasieczny: Broń Wojska Polskiego 1939-1945. Wojska Lądowe. Warszawa: Oficyna Wydawnicza Alma-Press, 2006, s. 28. ISBN 83-7020-354-X. (pol.)
  2. a b c Janusz Magnuski: Wozy bojowe PSZ 1940-1946. Wyd. I. Warszawa: Wydawnictwo Lampart, 1996, s. 14. ISBN 83-86776-39-0. (pol.)
  3. Michał Derela: Polskie tankietki TK-3 i TKS. W: Polska broń pancerna [on-line]. [dostęp 2013-04-10].
  4. Andrzej Zasieczny: Czołgi II wojny światowej. Warszawa: Oficyna Wydawnicza Alma-Press, 2005, s. 49-51. ISBN 83-7020-325-6. (pol.)
  5. Andrzej Zasieczny: Broń Wojska Polskiego 1939-1945. Wojska Lądowe. Warszawa: Oficyna Wydawnicza Alma-Press, 2006, s. 27. ISBN 83-7020-354-X. (pol.)
  6. Michał Derela: Czołg lekki Vickers Mk.E w polskiej służbie (pol.). [dostęp 2013-03-15].
  7. Czołg lekki 7TP (pol.). [dostęp 2013-03-15].
  8. a b c Janusz Magnuski: Wozy bojowe PSZ 1940-1946. Wyd. I. Warszawa: Wydawnictwo Lampart, 1996, s. 18-19. ISBN 83-86776-39-0. (pol.)
  9. Adam Jońca: Wrzesień 1939 Pojazdy Wojska Polskiego Barwa i broń. Wyd. I. Warszawa: Wydawnictwo komunikacji i Łączności, 1990, s. 66-68. ISBN 83-206-0847-3. (pol.)
  10. Janusz Magnuski: Wozy bojowe PSZ 1940-1946. Wyd. I. Warszawa: Wydawnictwo Lampart, 1996, s. 19-21. ISBN 83-86776-39-0. (pol.)
  11. Janusz Magnuski: Wozy bojowe PSZ 1940-1946. Wyd. I. Warszawa: Wydawnictwo Lampart, 1996, s. 25. ISBN 83-86776-39-0. (pol.)
  12. Janusz Magnuski: Wozy bojowe PSZ 1940-1946. Wyd. I. Warszawa: Wydawnictwo Lampart, 1996, s. 38. ISBN 83-86776-39-0. (pol.)
  13. Janusz Magnuski: Wozy bojowe PSZ 1940-1946. Wyd. I. Warszawa: Wydawnictwo Lampart, 1996, s. 44-49. ISBN 83-86776-39-0. (pol.)
  14. Janusz Magnuski: Wozy bojowe PSZ 1940-1946. Wyd. I. Warszawa: Wydawnictwo Lampart, 1996, s. 51-52. ISBN 83-86776-39-0. (pol.)
  15. Janusz Magnuski: Wozy bojowe PSZ 1940-1946. Wyd. I. Warszawa: Wydawnictwo Lampart, 1996, s. 57-61. ISBN 83-86776-39-0. (pol.)
  16. Janusz Magnuski: Wozy bojowe PSZ 1940-1946. Wyd. I. Warszawa: Wydawnictwo Lampart, 1996, s. 74-76. ISBN 83-86776-39-0. (pol.)
  17. Janusz Magnuski: Wozy bojowe PSZ 1940-1946. Wyd. I. Warszawa: Wydawnictwo Lampart, 1996, s. 80-82. ISBN 83-86776-39-0. (pol.)
  18. Janusz Magnuski: Wozy bojowe PSZ 1940-1946. Wyd. I. Warszawa: Wydawnictwo Lampart, 1996, s. 89-93. ISBN 83-86776-39-0. (pol.)
  19. Janusz Magnuski: Wozy bojowe PSZ 1940-1946. Wyd. I. Warszawa: Wydawnictwo Lampart, 1996, s. 102-107. ISBN 83-86776-39-0. (pol.)
  20. Janusz Magnuski: Wozy bojowe PSZ 1940-1946. Wyd. I. Warszawa: Wydawnictwo Lampart, 1996, s. 110-111. ISBN 83-86776-39-0. (pol.)
  21. Janusz Magnuski: Wozy bojowe PSZ 1940-1946. Wyd. I. Warszawa: Wydawnictwo Lampart, 1996, s. 117. ISBN 83-86776-39-0. (pol.)
  22. Janusz Magnuski: Wozy bojowe PSZ 1940-1946. Wyd. I. Warszawa: Wydawnictwo Lampart, 1996, s. 129-140. ISBN 83-86776-39-0. (pol.)
  23. Janusz Magnuski: Wozy bojowe LWP 1943-1983. Wyd. I. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1985, s. 60. ISBN 83-11-06990-5. (pol.)
  24. Artur Gruntman: Początki przemysłu czołgowego w Polsce Ludowej (cz. 1) (pol.). [dostęp 2013-03-15].
  25. Janusz Magnuski: Wozy bojowe LWP 1943-1983. Wyd. I. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1985, s. 63-65. ISBN 83-11-06990-5. (pol.)
  26. Janusz Magnuski: Wozy bojowe LWP 1943-1983. Wyd. I. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1985, s. 83-91. ISBN 83-11-06990-5. (pol.)
  27. a b Artur Gruntman: Początki przemysłu czołgowego w Polsce Ludowej (cz. 2) (pol.). [dostęp 2013-03-15].
  28. Janusz Magnuski: Wozy bojowe LWP 1943-1983. Wyd. I. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1985, s. 96-106. ISBN 83-11-06990-5. (pol.)
  29. Janusz Magnuski: Wozy bojowe LWP 1943-1983. Wyd. I. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1985, s. 141. ISBN 83-11-06990-5. (pol.)
  30. Janusz Magnuski: Wozy bojowe LWP 1943-1983. Wyd. I. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1985, s. 149-151. ISBN 83-11-06990-5. (pol.)
  31. Janusz Magnuski: Wozy bojowe LWP 1943-1983. Wyd. I. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1985, s. 155. ISBN 83-11-06990-5. (pol.)
  32. Czołg pływający PT-76 (pol.). [dostęp 2013-03-15].
  33. Janusz Magnuski: Wozy bojowe LWP 1943-1983. Wyd. I. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1985, s. 71. ISBN 83-11-06990-5. (pol.)
  34. Janusz Magnuski: Wozy bojowe LWP 1943-1983. Wyd. I. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1985, s. 115-116. ISBN 83-11-06990-5. (pol.)
  35. Janusz Magnuski: Wozy bojowe LWP 1943-1983. Wyd. I. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1985, s. 120-126. ISBN 83-11-06990-5. (pol.)
  36. Czołg T-72 (pol.). [dostęp 2013-03-15]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-07-15)].
  37. Tomasz Szulc. Modernizacje czołgów T-54/T-55. „Nowa Technika Wojskowa”. 12/2002, s. 15, grudzień 2002. Andrzej Kiński – redaktor naczelny. Warszawa: Magnum-X Sp. z o.o.. ISSN 1230-1655 (pol.). 
  38. Czołg PT-91 „Twardy" (pol.). [dostęp 2013-03-15]. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-11-13)].
  39. PT-91 Twardy (pol.). [dostęp 2013-03-15].
  40. Przekazanie Polsce czołgów Leopard 2 (pol.). [dostęp 2013-03-15].
  41. Bogusław Politowski: Leopardy 2A5 są już w Żaganiu (pol.). 2014-05-16. [dostęp 2014-08-06].
  42. PGZ przekazała pierwsze Leopardy 2PL, www.milmag.pl [dostęp 2020-06-15] (pol.).
  43. Pancerny przełom. Leopardy z Gliwic idą do wojska [ANALIZA] – Defence24, defence24.pl [dostęp 2020-09-29].
  44. Bumar, www.bumar.gliwice.pl [dostęp 2020-09-29] (pol.).
  45. Leopard 2PL w Warszawskiej Pancernej, DziennikZbrojny.pl [dostęp 2020-09-29] (pol.).

Linki zewnętrzneEdytuj