Literatura sumero-akadyjska

Literatura sumero-akadyjska – piśmiennictwo języka sumeryjskiego i języka akadyskiego powstałe w Mezopotamii w epoce brązu i żelaza (od III tysiąclecia p.n.e. do VI wieku p.n.e.). Literatura sumero-akkadyjska podobnie jak cała kultura mezopotamska wyrastała z osiągnięć Sumerów i była kulturą babilońską z wkładem Asyryjczyków oraz ludów zasiedlających Mezopotamię jak Akadyjczycy, Amoryci czy Chaldejczycy.

Epos o Gilgameszu, opis potopu; zbiory British Museum

Dzięki najstarszemu w pełni rozwiniętemu systemowi pisma (pismo klinowe), zachowały się zabytki literatury sumero-akadyjskiej już z połowy III tysiąclecia p.n.e. Były to pieśni za-mi tzw. pieśni harfy. Kanon literatury powstał jednak dopiero w połowie II tysiąclecia p.n.e.

Eposy zgrupowane są w cykle:

cykl o stworzeniu i porządku świata
cykl o zniszczeniu świata
cykl o herosie Gilgameszu
poematy kosmologiczne
utwory filozoficzne i dydaktyczno-moralizatorskie
  • Monolog cierpiącego
  • Dialog pana z niewolnikiem
  • Lato i zima
  • Trzoda i ziarno
  • Dialog o ludzkim nieszczęściu.
literatura polityczna
  • Rady dla księcia
  • Rady z przełomu VIII i VII wieku p.n.e., w których mieszkańcy Sippar Nippur i Babilonu przekazują swojemu władcy listę postulatów, jakie powinien spełnić.[1]

Obok gatunku epickiego powstają też liczne hymny do królów (np. Hymn na cześć Szulgi) i bogów, literatura sakralna: teksty rytualne i liturgiczne, modlitwy (np. modlitwa Urszaggi), pieśni jak Rytuał Isztar w którym autor określa osobne kwestie śpiewane przez kapłanów i chór, utwory żałobne (np., Treny Ludingirry, Lament nad upadkiem Ur).

PrzypisyEdytuj

  1. M. Stępień Bliski Wschód, w: Historia starożytna pod red. M. Jaczynowskiej, Warszawa 2002, s. 69-70.