Loda Halama

polska tancerka, aktorka

Loda Halama, właśc. Leokadia Halama (ur. 20 lipca 1911 w Czerwińsku nad Wisłą[1], zm. 13 lipca 1996 w Warszawie) – polska tancerka, aktorka, choreograf, primabalerina Teatru Wielkiego w Warszawie; siostra Zizi i Alicji.

Loda Halama
Ilustracja
Imię i nazwisko Leokadia Halama
Data i miejsce urodzenia 20 lipca 1911
Czerwińsk nad Wisłą
Data i miejsce śmierci 13 lipca 1996
Warszawa
Zawód aktorka, tancerka
Współmałżonek

Andrzej Dembiński (1930–1937),
Georges Golembiowski (1939–1943),
Kazimierz Dobrowolski (1946–?),
Larry Latta (1949–1950),
Stanisław Ruszała (1957–1961)

Lata aktywności 1927-1950

ŻyciorysEdytuj

Była córką tancerki Marty Cegielskiej i muzyka Stanisława Halamy. Urodziła się w trakcie tournée rodziców.

Początkiem jej kariery były od 1927 występy wraz z matką i trzema siostrami w rodzinnym zespole Siostry Halama. Występowały głównie w warszawskich teatrach rewiowych takich jak Morskie Oko. Śpiewała również piosenki.

Od 1929 była tancerką w balecie klasycznym, a w latach 1934–1936 była primabaleriną Teatru Wielkiego w Warszawie.

Jej światowa kariera rozpoczęła się w Paryżu, gdzie zarekomendował ją Ignacy Jan Paderewski. Występowała także w Stanach Zjednoczonych i Japonii.

W czasie wojny prowadziła działalność konspiracyjną. W 1943 wyjechała do Szwajcarii, a potem Wielkiej Brytanii, później mieszkała i pracowała w Los Angeles. Do Polski wróciła na stałe w 1985, choć mieszkała na zmianę w Warszawie i Londynie.

W 1984 wydała wspomnienia pod tytułem Moje nogi i ja.

W 1996 w uznaniu zasług dla Warszawy uhonorowana została Nagrodą Miasta Stołecznego Warszawy[2].

Życie prywatneEdytuj

Miała pięciu mężów. 2 lipca 1930 w kościele św. Aleksandra w Warszawie poślubiła hrabiego Andrzeja Dembińskiego, z którym rozwiodła się w 1937[3]. Drugim mężem artystki został szwajcarski handlowiec polskiego pochodzenia Georges Golembiowski, który był jej wielką miłością. Ślub odbył się 13 listopada 1939 w cerkwi Świętej Trójcy na Podwalu w Warszawie. Z małżeństwa tego pochodził urodzony 27 maja 1941 w Warszawie syn Georges junior[4]. 13 lipca 1943 Golembiowski został śmiertelnie postrzelony podczas napadu rabunkowego na swoją warszawską firmę i trzy dni później zmarł w szpitalu w wieku 36 lat[5][6]. Trzecie małżeństwo, z lotnikiem Kazimierzem Dobrowolskim, zawarła wiosną 1946 w Londynie w celu uzyskania dokumentów uprawniających ją do stałego pobytu w Wielkiej Brytanii. W lipcu 1949 w Las Vegas wzięła ślub z czwartym mężem Larrym Lattą (Wawrzyńcem Łatą), który prowadził biuro asekuracyjne w Los Angeles i Chicago. Małżeństwo to zapewniło jej z kolei amerykański paszport i po roku zakończyło się rozwodem[7]. Latem 1957 w Londynie wyszła za mąż za aktora Stanisława Ruszałę, z którym rozwiodła się w 1961[8].

Została pochowana na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie (kwatera 257a-1-13)[9].

Występy rewiowe (wybór)Edytuj

  • Szopka nad szopkami, 1927 (teatr Perskie Oko)
  • Warszawa – Paryż, 1928 (teatr Kazruzela) reż. Pawłowski
  • Confetti, 1928 (teatr Morskie Oko)
  • Wielka rewia karnawałowa, 1928 (teatr Morskie Oko)
  • Noc nad Sekwaną, 1929 (teatr Morskie Oko)
  • Z Chłodnej na Nowy Świat, 1930 (teatr Morskie Oko)
  • Tęcza nad Warszawą, 1930 (teatr Morskie Oko)
  • Rewia miłości, 1933 (teatr Morskie Oko)
  • Dzieje śmiechu, 1933 (teatr Morskie Oko)
  • Bal w Savoyu, 1933 (teatr Wielka Operetka) reż. Domosławski
  • Ram-pam-pam, 1933 (teatr Cyganeria)
  • 101 pociech, 1934 (teatr Wielka Operetka)
  • Kraina uśmiechu, 1935 (Teatr Letni)
  • Dla ciebie Warszawo, 1935
  • Kwiat Hawai, 1936 (Teatr Wielki)
  • Gejsza, 1936 (teatr Wielka Operetka)
  • Taniec szczęścia, 1937 (teatr 8.15)
  • Wiktoria i jej huzar, 1937 (teatr 8.15)
  • Roxy i jej drużyna, 1938 (teatr Wielka Rewia)
  • Szukamy gwiazd, 1939 (teatr Wielka Rewia)

FilmografiaEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Stanisław Łoza (red.), Czy wiesz kto to jest?, (Przedr. fotooffs., oryg.: Warszawa : Wydaw. Głównej Księgarni Wojskowej, 1938.), Warszawa: Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe : na zam. Zrzeszenia Księgarstwa, 1983, s. 245.
  2. Rejestr Nagrodzonych Nagrodą Miasta Stołecznego Warszawy 1996-2010. Biuletyn Informacji Publicznej m.st. Warszawy. [dostęp 2011-03-29].
  3. A. Lisiecka, Loda Halama. Pierwsze nogi Drugiej Rzeczypospolitej, Warszawa 2017, ss. 179–180, 313–314.
  4. A. Lisiecka, Loda Halama. Pierwsze nogi Drugiej Rzeczypospolitej, Warszawa 2017, ss. 337–352.
  5. Ida Świerkocka: Śladami gwiazd II RP. Miejsca, ludzie, historie. Warszawa: Skarpa Warszawska, 2017, s. 121. ISBN 978-83-63842-50-5.
  6. A. Lisiecka, Loda Halama. Pierwsze nogi Drugiej Rzeczypospolitej, Warszawa 2017, ss. 353–357.
  7. A. Lisiecka, Loda Halama. Pierwsze nogi Drugiej Rzeczypospolitej, Warszawa 2017, ss. 365, 376–377.
  8. A. Lisiecka, Loda Halama. Pierwsze nogi Drugiej Rzeczypospolitej, Warszawa 2017, ss. 381.
  9. Cmentarz Stare Powązki: STANISŁAW HALAMA, [w:] Warszawskie Zabytkowe Pomniki Nagrobne [online] [dostęp 2019-11-05].

BibliografiaEdytuj

Linki zewnętrzneEdytuj