Lubsza (województwo śląskie)

wieś w województwie śląskim

Lubsza (niem. Lubschau[1]) – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie lublinieckim, w gminie Woźniki.

Artykuł 50°36′33″N 19°0′0″E
- błąd 39 m
WD 50°37'N, 19°0'E, 50°36'15.16"N, 19°0'0.90"E
- błąd 2319 m
Odległość 881 m
Lubsza
wieś
Ilustracja
Budynek dawnej szkoły w Lubszy, w której nauczał Józef Lompa
Państwo  Polska
Województwo  śląskie
Powiat lubliniecki
Gmina Woźniki
Wysokość ok. 350 m n.p.m.
Liczba ludności (2008) ok. 1000
Strefa numeracyjna 34
Kod pocztowy 42-287
Tablice rejestracyjne SLU
SIMC 0146956
Położenie na mapie gminy Woźniki
Mapa konturowa gminy Woźniki, blisko centrum na lewo u góry znajduje się punkt z opisem „Lubsza”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole znajduje się punkt z opisem „Lubsza”
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa konturowa województwa śląskiego, u góry znajduje się punkt z opisem „Lubsza”
Położenie na mapie powiatu lublinieckiego
Mapa konturowa powiatu lublinieckiego, po prawej nieco na dole znajduje się punkt z opisem „Lubsza”
Ziemia50°36′33″N 19°00′00″E/50,609167 19,000000
Strona internetowa
Nieoficjalny herb wsi Lubsza

W latach 1945–54 siedziba gminy Lubsza, a w 1973–76 gminy Psary. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa częstochowskiego. Przez Lubszę przebiega Droga Wojewódzka nr 908 łącząca aglomerację górnośląską z Częstochową.

HistoriaEdytuj

Pierwsza wzmianka o Lubszy pochodzi z roku 1316 i wymienia ówczesnego dziedzica Magnusjusa de Lubsa. W skład majątku lubszeckiego wchodziły wszystkie sołectwa należące do gminy Woźniki, część obecnego miasta Kalety oraz wsie Starcza, Własna i Strzebiń. Miejscowość ta posiadała własny zamek na górze Grojec (który według legendy zapadł się pod ziemię). Jest to jedna z najstarszych miejscowości Górnego Śląska.

W Lubszy przez kilkadziesiąt lat mieszkał śląski działacz i pisarz Józef Lompa, który założył tam szkołę oraz pracował jako organista w lubszeckim kościele. Dziś przez Lubszę biegnie Szlak Józefa Lompy.

Przez miejscowość przebiegała linia kolejowa nr 197 łączącą Woźniki z magistralą węglową, która eksploatowana była do lat 90. XX wieku.

Kościół pw. św. JakubaEdytuj

 
Kościół św. Jakuba Starszego Apostoła

W miejscowości znajduje się parafialny kościoła pw. św. Jakuba Starszego Apostoła z XIV wieku, przebudowywany wielokrotnie. Obecny wygląd zawdzięcza ostatniej wielkiej przebudowie w latach 30. XX wieku.

Do kościoła, po wyburzeniu zbudowanej w 1829 r. kaplicy św. Antoniego, w 1930 r. dobudowano neogotycki kościół o neobarokowym wystroju wnętrza. Z tradycji ludowej wynika, że lubszecka świątynia miała być wybudowana tam gdzie dziś na Ślęskowym znajduje się kapliczka św. Krzyża.

Uważano również[kto?], że pierwotny kościół zamierzano postawić na Lubszeckiej Górze, tam gdzie według legendy miał na gruzach pogańskiej świątyni nauczać święty Wojciech. Najstarszą wzmianką o istnieniu tej świątyni jest zapis poboru świętopietrza z 1274 r. kiedy zanotowano, że Lubsza zapłaciła 3 grosze.

Lubsza była narażona na najazdy Tatarów przybyłych handlowym szlakiem krakowsko-wrocławskim w wyniku, których została zniszczona. Pożar kościółka nastąpił w trakcie wojny pomiędzy Władysławem Jagiełłą a Władysławem Opolczykiem w latach 1391-1396 lub też po 1425 roku, w czasie wojen husyckich na Górnym Śląsku.

Inne obiekty znajdujące się w LubszyEdytuj

 
Góra Grojec w Lubszy
  • plebania z XIX w.
  • dawna szkoła ludowa (organistówka) – miejsce, w którym żył i pracował Józef Lompa.
  • pomnik Józefa Lompy przy starej szkole.
  • ogród botaniczny przy szkole podstawowej.
  • pomniki Chrystusa (1) i Matki Boskiej (2) przy kościele oraz cmentarzu z lat 30. XX wieku.
  • kaplice: Jana Nepomucena XVIII w., Matki Boskiej Częstochowskiej XIX w., cmentarna pw. Zmartwychwstania Pańskiego XX w.
  • rezerwat przyrody Góra Grojec

Instytucje znajdujące się w miejscowościEdytuj

  • Szkoła Podstawowa im. Józefa Lompy
  • Urząd Pocztowy
  • Miejsko-gminna Biblioteka Publiczna
  • Straż pożarna
  • Parafia katolicka pw. św. Jakuba Starszego Apostoła
  • Stowarzyszenie Miłośników Ziemi Lubszeckiej

Sąsiednie miejscowościEdytuj

Zobacz teżEdytuj

Linki zewnętrzneEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Deutsche Verwaltungsgeschichte Schlesien, Kreis Lublinitz (Loben), www.verwaltungsgeschichte.de:80 [dostęp 2018-07-15] [zarchiwizowane z adresu 2017-11-14].