Lucjusz Munacjusz Plankus

Lucjusz Munacjusz Plankus (łac. Lucius Munatius Plancus) (ur. ok. 87 p.n.e., zm. ok. 15 p.n.e.) – rzymski senator, konsul w 42 r. p.n.e. i cenzor w 22 r. p.n.e. razem z Emiliuszem Lepidusem Paullusem. Obok Talleyranda osiemnaście wieków później stanowi przykład osoby, która potrafiła przetrwać niesprzyjające okoliczności przez ciągłe zmiany sojuszy.

Posąg Plancusa na dziedzińcu ratusza w Bazylei

Początki jego kariery są raczej niejasne i niewiele o nim wiadomo. Było oficerem Juliusza Cezara podczas podboju Galii i w wojnie domowej przeciw Pompejuszowi. W czasie zamordowania Cezara 15 marca 44 r. p.n.e. Plankus był prokonsulem prowincji Gallia Comata. W następnym roku jednak poparł Marka Antoniusza i objął urząd konsula razem z Markiem Emiliuszem Lepidusem w 42 r. p.n.e. Został prokonsulem Azji ok. 40 r. p.n.e. Podczas wyprawy Marka Antoniusza do Armenii i Partii, aby pomścić śmierć Krassusa, Plankus został prokonsulem Syrii. Ale kiedy upadła kampania Antoniusza przeciw Partom, opuścił go i przyłączył się do Oktawiana Augusta. Według Swetoniusza, to Plankus zaproponował Oktawianowi przyjąć tytuł Augusta raczej niż być nazywanym Romulusem – drugim założycielem Rzymu[1].

W 22 r. p.n.e. August wyznaczył Plankusa i Emiliusza Lepidusa Paullusa na urząd cenzora[2][3][4]. Okres ich urzędowania nie odznaczył się niczym szczególnym, ale był ostatnim, w którym wyznaczono cenzorów.

Niezbyt pochlebną opinię o Plankusie wydaje Seneka Młodszy. Nazywa go największym czarodziejem obłudy, który głosił jako zasadę, że trzeba kadzić - bezczelnie i prosto w oczy, a nie subtelnie i nie nadrabiając anielską miną. Zwracając się do adresata swego dzieła, Lucyliusza, prokuratora Sycylii, stwierdza: Wyobraź sobie, drogi Lucyliuszu, że otoczy cię sztab takich Plankusów, a wtedy nic ci nie pomoże to jedno - że nie chcesz, by cię chwalono.[5]

Plankus jest jedną z niewielu osobistości rzymskich, których grób zachował się do dziś, choć jego ciała dawno już nie ma. Mauzoleum Plankusa, masywny grób w kształcie cylindra znajduje się w miejscowości Gaeta, na nadmorskim wzgórzu; w środku jest poświęcona mu stała wystawa.

PrzypisyEdytuj

  1. Swetoniusz, Oktawian August, 7.
  2. Swetoniusz, Oktawian August, 37.
  3. Swetoniusz, Klaudiusz, 16.
  4. Kasjusz Dion, Historia rzymska, 54, 2.
  5. O zjawiskach natury (Naturales quaestiones) IV, 5. Pisma filozoficzne III, przełożył Leon Joachimowicz, IW PAX, 1969.