Otwórz menu główne

HistoriaEdytuj

Księstwo WarszawskieEdytuj

Czasy napoleońskie dla Torunia, liczącego wówczas ok. 7 100 mieszkańców, oznaczały ogromne osłabienie gospodarcze, kontrybucje i zniszczenia. W styczniu 1813 roku, przygotowując miasto do oblężenia przez wojska rosyjskie, na rozkaz francuskiego marszałka Louisa Davout, zburzono prawie doszczętnie wszystkie przedmieścia (m.in. Podgórz i Mokre) i podmiejskie wsie. W wyniku m.in. tych działań liczba mieszkańców Torunia spadła o ponad 1000[2].

Okres pruskiEdytuj

W 1815 roku na mocy postanowień Kongresu Wiedeńskiego Toruń wrócił do Królestwa Prus, a liczba jego ludności wynosiła wówczas 6 911 mieszkańców. Wskutek rozwoju gospodarczego, dynamicznej rozbudowy miasta oraz migracji liczba mieszkańców Torunia w 1831 roku wynosiła już 8631. W późniejszym okresie na demografię miasta wpływ miała także, oddana do użytku w 1862 roku, pierwsza linia kolejowa łączącą miasto z Warszawą i Bydgoszczą. Zwiększenie liczby mieszkańców nastąpiło również w 1906 roku, kiedy to powiększono obszar Torunia o gminę Mokre. W tym samym roku populacja miasta wynosiła 46 000[3].

Dwudziestolecie międzywojenneEdytuj

Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości Toruń, liczący ok 37 000 mieszkańców, został stolicą województwa pomorskiego i siedzibą najważniejszych instytucji wojewódzkich. Wpłynęło to znacząco na szybki rozwój urbanistyczny miasta oraz na jego demografię. W 1930 roku liczba mieszkańców przekroczyła 55 000. Na wzrost populacji miasta w okresie międzywojennym wpłynęło także włączenie w 1936 roku do obszaru administracyjnego Torunia fragmentu Nieszawki. Rok później przyłączono do miasta gminę miejską Podgórz, zaś w 1938 roku gminy wiejskiej Podgórz—Stawki, Rudak oraz część Nieszawki. Tego samego roku do Torunia przyłączono również fragment gminy Lulkowo i część gromady Różankowo. Przed wybuchem II wojny światowej populacja Torunia wynosiła ponad 80 000 mieszkańców[4].

II wojna światowaEdytuj

Osobny artykuł: Zbrodnia w Barbarce.

Do Torunia oddziały Wehrmachtu wkroczyły 7 września 1939 roku i decyzją władz niemieckich został on wcielony do III Rzeszy. Już w pierwszych dniach wojny wielu mieszkańców miasta aresztowano i uwięziono w obozach dla internowanych, skierowano na przymusowe roboty w głąb Rzeszy oraz wykwaterowano. Na koniec wojny liczba ludności Torunia spadłą o ok. 15 tys[5][6].

Po 1945Edytuj

W 1946 roku Toruń liczył 68 085 mieszkańców. Wraz z rozwojem przemysłu, migracji oraz dodatniego przyrostu naturalnego liczba mieszkańców pod koniec 1975 roku przekroczyła 150 000. Lata 70. i 80.XX w. to kolejny wzrost liczby mieszkańców. W 1976 roku przyłączono do Torunia Kaszczorek, Bielawy i część Grębocina, co spowodowało m.in. intensywny wzrost budownictwa mieszkaniowego. Powstały wówczas trzy wielkie osiedla: Rubinkowo I, Rubinkowo II i Na Skarpie. Według danych GUS najwyższą liczbę ludności Torunia odnotowano w 2002 roku: ponad 210 000.

Po 2003 roku liczba ludności Torunia spada, a głównym tego powodem jest osiedlanie się jego mieszkańców w podmiejskich gminach, które bezpośrednio graniczą z miastem (Łysomice, Lubicz, Zławieś Wielka, a także Mała i Wielka Nieszawka)[7][8].

W pierwszej połowie 2018 roku liczba mieszkańców Torunia wyniosła 202 482[9]. Według danych statystycznych blisko 1028 mieszkańców Torunia zmieniło adres zamieszkania, przeprowadzając się do innej gminy. Najwięcej z nich, bo 332 osoby wyprowadziło się do gminy Obrowo, 301 osób do gminy Lubicz, a po 104 osoby wybrały Łubiankę i Złąwieś Wielką. Natomiast do Torunia najchętniej przeprowadzali się mieszkańcy gminy Lubicz (118 osób) i Bydgoszczy (80 osób)[10].

Warto dodać, że Toruń to jedyne duże miasto w województwie kujawsko-pomorskim, w którym od blisko dekady obserwuje się więcej urodzeń niż zgonów. Dodatni przyrost naturalny jest wyraźny, co pokazują wyniki przedstawione przez GUS (patrz rok 2011, kiedy to w mieście odnotowano 1969 urodzeń i 1812 zgonów). Różnica in plus wyniosła 157[11].

Liczba mieszkańcówEdytuj

Liczba mieszkańców miasta na przestrzeni 6 ostatnich stuleci:

rok ludność uwagi
koniec XIV w. 13 000 szacunki
XVI/XVII w. 12 000   szacunki
1. poł. XVII w. 18 000 -
- 20 000
  szacunki
koniec XVII w. 12 000   szacunki
1729 7476   szacunki
1738 8072   szacunki
1769 7607   szacunki
1775 10 000   zaokrąglenie
1795 6 200   zaokrąglenie
1806 7 100   zaokraglenie
1816 6 911  
1819 8 068  
1822 8 488  
1831 8 631  
1834 8 195  
1837 8 640  
1843 9 383  
1846 10 473  
1849 10 523  
1852 11 592  
1855 11 438  
1858 12 144  
1861 13 424  
1864 14 106  
1867 13 447  
1906 46 000  
1920 37 356  
1921 38 469  
1922 39 422  
1923 41 238  
1924 42 187  
1925 42 850  
1926 45 583  
1927 48 209  
1928 50 000  
1929 52 681  
1930 55 836  
1938 76 300  
1939 82 000  
1946 68 085   spis powszechny
1950 80 637   spis powszechny
1955 92 550  
1960 104 906   spis powszechny
1961 108 200  
1962 109 600  
1963 111 300  
1964 112 700  
1965 114 490  
1966 116 100  
1967 123 300  
1968 125 200  
1969 127 200  
1970 129 872   spis powszechny
1971 131 630  
1972 134 600  
1973 140 400  
1974 143 872  
1975 149 249  
1976 157 600  
1977 164 000  
1978 165 600   spis powszechny
1979 170 100  
1980 174 390  
1981 180 053  
1982 183 057  
1983 182 446  
1984 186 239  
1985 191 305  
1986 194 629  
1987 196 985  
1988 199 556   spis powszechny
1989 200 822  
1990 202 218  
1991 202 019  
1992 201 806  
1993 203 147  
1994 203 830  
1995 204 660  
1996 205 120  
1997 205 840  
1998 206 158  
1999 206 083  
2000 204 322  
2001 205 397  
2002 210 702   spis powszechny
2003 208 936  
2004 208 278  
2005 208 007  
2006 207 190  
2007 206 790  
2008 207 020  
2009 205 934   Dane GUS
2010 205 312   [12]
2012 204 847   [13]
2014 203 158   [14]
2015 202 689   [15]
2016 202 521   [16]
2017 202 562   [17]

Powierzchnia ToruniaEdytuj

Powierzchnia miasta na przestrzeni 20 lat[18]:

1995 115,75 km²
2006 115,71 km²
2015 115,75 km²

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. MIESZKAŃCY - DANE (pol.). torun.pl. [dostęp 2015-10-01].
  2. Toruń stolicą? Napoleon Bonaparte mianował Gród Kopernika najważniejszą twierdzą w XIX wieku!, ChilliToruń - Najgorętsza strona miasta, 21 kwietnia 2017 [dostęp 2019-01-06] (pol.).
  3. Kalendarium historii Torunia - Atrakcje Torunia. Przewodnik po Toruniu, www.turystyka.torun.pl [dostęp 2019-01-06].
  4. http://bazhum.muzhp.pl/media/files/Acta_Universitatis_Nicolai_Copernici_Nauki_Humanistyczno_Spoleczne_Historia/Acta_Universitatis_Nicolai_Copernici_Nauki_Humanistyczno_Spoleczne_Historia-r1977-t11_(74)/Acta_Universitatis_Nicolai_Copernici_Nauki_Humanistyczno_Spoleczne_Historia-r1977-t11_(74)-s133-155/Acta_Universitatis_Nicolai_Copernici_Nauki_Humanistyczno_Spoleczne_Historia-r1977-t11_(74)-s133-155.pdf
  5. Wyborcza.pl, torun.wyborcza.pl [dostęp 2019-01-05].
  6. Toruń w czasie II wojny światowej | www.torun.pl, www.torun.pl [dostęp 2019-01-05].
  7. Toruń, Atrakcje Torunia, Przewodnik po Toruniu, Zwiedzanie Torunia z przewodnikiem, Przewodnicy miejscy Toruń przewodnik miejski Informacja turystyczna, Zabytki Torunia i kujawsko-pomorskiego, Muzea, Historia, Pierniki toruńskie, Twierdza Toruń, www.turystyka.torun.pl [dostęp 2019-01-05] (pol.).
  8. Z historii miasta | www.torun.pl, www.torun.pl [dostęp 2019-01-05].
  9. Toruń (kujawsko-pomorskie) » mapy, nieruchomości, GUS, noclegi, szkoły, regon, atrakcje, kody pocztowe, wypadki drogowe, bezrobocie, wynagrodzenie, zarobki, tabele, edukacja, demografia, Polska w liczbach [dostęp 2019-01-05] (pol.).
  10. Zjawiska i prognozy demograficzne dla Torunia | www.torun.pl, www.torun.pl [dostęp 2018-12-01] (pol.).
  11. Toruń w przyroście naturalnym jest regionalnym liderem (pol.). nowosci.com.pl. [dostęp 2013-12-16].
  12. Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym. Stan w dniu 31 XII 2010
  13. Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym. Stan w dniu 30 VI 2012
  14. http://bydgoszcz.stat.gov.pl/vademecum/vademecum_kujawsko-pomorskie/portrety_miast/miasto_torun.pdf / Stan w dniu 31.12.2014
  15. http://bydgoszcz.stat.gov.pl/vademecum/vademecum_kujawsko-pomorskie/portrety_miast/miasto_torun.pdf / Stan w dniu 31.12.2015
  16. http://bydgoszcz.stat.gov.pl/vademecum/vademecum_kujawsko-pomorskie/portrety_miast/miasto_torun.pdf / Stan w dniu 31.12.2016
  17. Toruń (kujawsko-pomorskie) » mapy, nieruchomości, GUS, noclegi, szkoły, regon, atrakcje, kody pocztowe, bezrobocie, wynagrodzenie, zarobki, edukacja, tabele, demografia, przedszkola, „Polska w liczbach” [dostęp 2018-09-09] (pol.).
  18. Toruń (pol.). bip.torun.pl. [dostęp 2015-10-07].

BibliografiaEdytuj

  • lata do 1815: Historia Torunia, tom I, II, red. Marian Biskup
  • lata 1815–1914: Kazimierz Wajda Ludność Torunia (1815-1914) [w:] Historia Torunia, tom III, część 1, W czasach zaboru pruskiego (1793-1920), red. Marian Biskup, s. 92-141
  • lata 1920–1930: Kazimierz Esden-Tempski: Księga Pamiątkowa Dziesięciolecia Pomorza. Toruń: Pomorski Związek Podoficerów Rezerwy, 1930, s. 482.
  • lata 1939–1979: Roczniki statystyczne GUS
  • lata 1980–1994: Roczniki demograficzne GUS
  • lata 1995–2006: Bank danych regionalnych GUS