Ludowa Republika Konga

marksistowsko-leninowskie państwo socjalistyczne, które zostało założone w 1969 w Republice Konga. Kierowane było przez Kongijską Partię Pracy. Istniało do 1991 roku.

Ludowa Republika Konga (fr. République populaire du Congo) to marksistowsko-leninowskie państwo socjalistyczne, które zostało założone w 1969[1][2] w Republice Konga. Kierowane było przez Kongijską Partię Pracy (francuski: Parti congolais du travail, PCT), istniało do 1991, kiedy to, po rozwiązaniu Związku Radzieckiego, przywrócono wcześniejszą nazwę kraju.

République Populaire du Congo
Ludowa Republika Konga
1969–1992
Flaga Konga
Godło Konga
Flaga Konga Godło Konga
Dewiza: (Francuski) „Travail, Démocratie, Paix”
(Praca, Demokracja, Pokój)
Hymn: Les Trois Glorieuses
Położenie Konga
Język urzędowy Język francuski
Stolica Brazzaville
Ustrój polityczny Jednopartyjna republika marksistowsko-leninowska
Głowa państwa 1970–1977

Marien Ngouabi 1977–1979 Joachim Yhombi-Opango 1979–1992 Denis Sassou-Nguesso

Szef rządu Premier 1973–1975

Henri Lopès (pierwszy) 1991–1992 André Milongo (ostatni)

Powierzchnia
 • całkowita
 • wody śródlądowe
11. na świecie. na świecie
2 344 858 km² km²
77 810 km² (3,32%)
Liczba ludności (1988)
 • całkowita 
 • gęstość zaludnienia
 • narody i grupy etniczne

2 163 685
36 osób/km² osób/km²
Kongo, Sangha, M’Bochi, Teke
Jednostka monetarna CFA frank
Kod ISO 3166 CG
Kod telefoniczny 242

DemografiaEdytuj

W 1988 roku republika liczyła 2 344 685[1] mieszkańców, w tym 15 różnych grup etnicznych[1]. Większość mieszkańców pochodziła z takich plemion jak: Kongo, Sangha, M’Bochi lub Teke. Francuski był językiem urzędowym, innymi rozpoznawanymi językami były kikongo i lingala. Większość ludności zamieszkiwała obszary miejskie, takie jak Brazzaville. Umiejętność czytania i pisania wynosiła 80%. Istniała także wysoka śmiertelność niemowląt[1].

HistoriaEdytuj

Tło wydarzeńEdytuj

Alphonse Massamba-Débat, został prezydentem Republiki Konga w 1963, kiedy to, po wielu strajkach, lud obalił jego poprzednika - Fulbert Youlou[3]. Był pierwszym afrykańskim przywódcą, który otwarcie prowadził politykę niekapitalistyczną. W 1964 ogłosił system jednopartyjny[2] wokół własnej grupy politycznej, Ruchu Rewolucji Narodowej (Mouforcement National de la Révolution)[2][4]. W 1965 roku znacjonalizowano szkoły, które wcześniej, w większości, należały do misji chrześcijańskich prowadzonych w Kongu[4]. Rząd zaczął utrzymywać pozytywne stosunki ze Związkiem Radzieckim i Chinami[3], a także opowiadał się za bardziej radykalnymi państwami afrykańskimi na forach światowych[3].

Powstanie państwaEdytuj

 
Prezydent Marien Ngouabi z przywódcą Rumunii Nicolae Ceaușescu (1972).

Niepowodzenia polityczne Massamba-Débat doprowadziły do przewrotu wojskowego, w skutek którego, w 1968 roku, zastąpiono ówczesnego prezydenta nową osobą - Marienem Ngouabi[3]. Dnia 31 grudnia 1969 roku oficjalnie zmieniono nazwę państwa na Ludową Republikę Konga[3], a Ruch Rewolucji Narodowej zastąpiony został Kongijską Partią Pracy[3](Parti Congolais du Travail; PCT).

Rozwój państwaEdytuj

W marcu 1977[2] Ngouabi został zamordowany[3]. Jego następcą został konserwatywny polityk płk. Joachim Yhombi-Opango, pełnił urząd prezydenta przed dwa lata, po czym, w 1797, został zmuszony do rezygnacji z urzędu[2][4].

W 1797 na następcę Yhombi-Opango wybrany został Denis Sassou-Nguesso[2][3].

Sassou-Nguesso reprezentował bardziej militarny odłam PCT, natychmiast wprowadził nową konstytucję, mającą stanowić pierwszy krok w kierunku budowania społeczeństwa marksistowsko-leninowskiego[3]. Poprawił stosunki z Francją i innymi krajami zachodnimi[3].

W 1981 roku rząd podpisał traktat o przyjaźni i współpracy ze Związkiem Radzieckim[2].

Reżim prowadzony przez rząd stał się bardziej umiarkowany[3]. W 1985 roku zadłużenie kraju przekroczyło 1,5 mld USD[3], a spłata długów pochłaniała 45 procent dochodów państwa[3].

Schyłek Ludowej Republiki KongaEdytuj

W 1990 roku Sassou zadeklarował, że będzie się starał dążyć do państwa wielopartyjnego[5]. PCT odrzuciła idee marksistowskie ze swojego programu[2].

W 1991 roku opracowano nową konstytucję, która została przyjęta w referendum przeprowadzonym w marcu 1992 roku[3]. W konstytucji przywrócono poprzednią nazwę państwa - Republika Konga - oraz przywrócono system wielopartyjny[2].

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d Samuel Decalo, Coups & Army Rule in Africa: Motivations & Constraints, 25 lipca 1990, s. 276 - 278, ISBN 978-0300040432.
  2. a b c d e f g h i Republic of Congo profile, „BBC News”, 8 stycznia 2018 [dostęp 2020-05-09] (ang.).
  3. a b c d e f g h i j k l m n Republic of the Congo - Congo since independence, Encyclopedia Britannica [dostęp 2020-05-11] (ang.).
  4. a b c John F Clark, Political Reform In Francophone Africa, s. 63-65, ISBN 978-0813327860.
  5. Kevin Shillington, Encyclopedia of African History, Taylor & Francis, 2005, s. 515–518, ISBN 978-1-57958-245-6.