Otwórz menu główne

Ludwik Sikora (ur. 18 grudnia 1877 w Lachowicach, zm. 29 lipca 1946 tamże) – polski nauczyciel, historyk, znawca oraz popularyzator sadownictwa i pomologii.

Ludwik Sikora
Data i miejsce urodzenia 18 grudnia 1877
Lachowice
Data i miejsce śmierci 29 lipca 1946
Lachowice
Zawód, zajęcie nauczyciel
Narodowość polska
Signature of Ludwik Sikora (1913-14).jpg

ŻyciorysEdytuj

Urodził się 18 grudnia 1877 w Lachowicach[1][2]. Kształcił się w C. K. III Gimnazjum w Krakowie, gdzie w 1900 ukończył ósmą klasę, a w 1901 zdał egzamin dojrzałości[2][3][4]. Odbył studia na kierunku filozoficznym i pomologicznym[2].

W okresie zaboru austriackiego w ramach autonomii galicyjskiej podjął pracę nauczyciela historii i geografii[1]. Rozporządzeniem z 28 lipca 1903 został mianowany zastępcą nauczyciela w C. K. Gimnazjum św. Anny (Nowodworskiego) w Krakowie, gdzie uczył historii i geografii (od 17 listopada 1905 do 31 stycznia 1906 był urlopowany)[1][5][6][7][8]. Z Gimnazjum św. Anny 21 października 1906 jako zastępca nauczyciela został przeniesiony do C. K. Gimnazjum w Krakowie-Podgórzu, gdzie uczył historii kraju rodzinnego, języka łacińskiego oraz przeprowadził kurs ogrodnictwa dla uczniów[9][10][11]. Stamtąd 15 września 1908 został przeniesiony do C. K. Gimnazjum w Gorlicach[1][12]. Egzamin zawodowy złożył w 1908[1]. Reskryptem C. K. Rady Szkolnej Krajowej z 28 lipca 1911 jako zastępca nauczyciela został przeniesiony z Gorlic do C. K. Gimnazjum im. Królowej Zofii w Sanoku i mianowany nauczycielem rzeczywistym z ważnością od 1 września 1911[13][14][15]. W szkole uczył historii, geografii oraz dziejów ojczystych, a ponadto prowadził kursy ogrodnicze, pomologiczno-warzywnicze, zbierania ziół lekarskich, hodowli grzybów[16][17][18][19]. Rozporządzeniem C. K. Rady Szkolnej Krajowej z 26 listopada 1913 został zatwierdzony w zawodzie nauczycielskim i otrzymał tytuł c. k. profesora[20]. W Sanoku był członkiem wydziału Towarzystwa Pomocy Naukowej[21][22]. 23 marca 1912 został wybrany członkiem wydziału sanockiego koła Towarzystwa Szkoły Ludowej[23]. W 1912 obok Bolesława Gawińskiego prowadził wykłady podczas kursu ogrodniczo-pszczelniczego dla więźniów sanockiego więzienia[24], a w 1913 samodzielnie prowadził kurs ogrodniczo-rolniczy w tym więzieniu[25]. Był członkiem wydziału Towarzystwa Ogrodniczo-Pszczelniczego w Sanoku, kierownikiem sanockiej szkółki, ponadto był autorem pomysłu, przedstawionego przez posła Tadeusza Wrześniowskiego jako wniosek 17 stycznia 1912 w trakcie IX kadencji Sejmu Krajowego Galicji, ażeby drogi krajowe, gminne i rządowe obowiązkowo obsadzać drzewami owocowymi względnie użytecznymi[26][27]. Działał w Towarzystwie Upiększania Miasta Sanoka, w 1912 wybrany wydziałowym[28][29]. Pod koniec 1912 został wybrany zastępcą członka wydziału „Towarzystwa Bursy”, sprawującego pieczę nad Bursą Jubileuszową im. Cesarza Franciszka Józefa w Sanoku[30]. Po wybuchu I wojny światowej od 1 września 1914 wraz z bliskimi przebywał w Wiedniu[31]. Tam służył w oddziale Samarytanina Polskiego w Wiedniu[2]. Następnie jako c. k. profesor odbywał służbę wojskową w szeregach c. i k. armii do 3 listopada 1915 (zajmował się szkoleniem inwalidów wojennych w sadownictwie[2]), po czym nadal nauczał w sanockim gimnazjum[32][33][34]. Przed 1912 został odznaczony austro-węgierskim Krzyżem Jubileuszowym dla Cywilnych Funkcjonariuszów Państwowych[35][34].

Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości pozostawał nauczycielem w okresie II Rzeczypospolitej. W okresie swojej pracy w Sanoku aktywnie działał na rzecz oświaty w zakresie sadownictwa, po czym na łamach tygodnika „Ziemia Sanocka” nr 17 z 23 czerwca 1919 został oskarżony o paskarstwo, czemu zaprzeczył w liście otwartym z 24 lipca 1919, opublikowanym na łamach tego czasopisma nr 24 z 10 sierpnia 1919[36]. Rozporządzeniem Rady Szkolnej Krajowej z 29 grudnia 1919 został przeniesiony z Sanoka do Państwowego Gimnazjum w Dębicy od 15 grudnia 1919, gdzie uczył geografii i historii, zainicjował prowadzenie kursów ogrodnictwa oraz angażował się w działalność patriotyczną w szkole[37][38][39]. W roku szkolnym 1920/1921 otrzymał odznakę pamiątkową dla osób zasłużonych przy propagandzie Pożyczki Państwowej, przyznaną przez Ekspozyturę Propagandy Pożyczki Państwowej w Krakowie[2][40]. Od 1 października 1922 do roku szkolnego 1925/1926 pracował w Państwowym Gimnazjum im. Mikołaja Kopernika w Żywcu (uczył geografii i historii)[41]. Następnie uczył historii i geografii w Państwowym Gimnazjum im. Tadeusza Kościuszki w Myślenicach[42][43]. Stamtąd rozporządzeniem Ministra Wyznań i Oświecenia Publicznego z 31 maja 1929 został przeniesiony do Państwowego Gimnazjum Koedukacyjnego w Brzesku od 1 września 1929[44], gdzie pracował do 1931, ucząc geografii i historii oraz działając na rzecz wychowania patriotycznego młodzieży[2][45][46][47]. W okresie II RP przeniesiony w stan spoczynku[2].

Był autorem publikacji o tematyce historycznej. Sporządził odpis z kronik w rodzinnych Lachowicach, tworząc zapis genezy powiatu suskiego[48]. Od 1908 był organizatorem kursów w zakresie sadownictwa i ogrodnictwa zarówno dla nauczycieli, jak i dla uczniów, a także dla ludności[2][49][50].

Zmarł 29 lipca 1946 w Lachowicach[2][51]. Był żonaty, miał córkę[51].

PublikacjeEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d e Henryk Kopia: Spis nauczycieli szkół średnich w Galicyi oraz polskiego gimnazyum w Cieszynie. Lwów: Towarzystwo Nauczycieli Szkół Wyższych, 1909, s. 103.
  2. a b c d e f g h i j k l m n Profesor Ludwik Sikora. parafia-lachowice.pl, 2009-01-28. [dostęp 2017-05-01].
  3. Sprawozdanie Dyrekcyi C. K. III Gimnazyum w Krakowie za rok szkolny 1900. Kraków: 1900, s. 112.
  4. Sprawozdanie osiemnaste Dyrekcyi C.K. Gimnazyum III. w Krakowie za rok szkolny 1901. Kraków: 1901, s. 73.
  5. Wiadomości osobiste. „Dziennik Urzędowy C. K. Rady Szkolnej Krajowej w Galicyi”, s. 348, Nr 24 z 5 sierpnia 1903. 
  6. Sprawozdanie Dyrektora c. k. Gimnazyum Nowodworskiego czyli Św. Anny w Krakowie za rok szkolny 1904. Kraków: 1904, s. 29, 60.
  7. Sprawozdanie Dyrektora c. k. Gimnazyum Nowodworskiego czyli Św. Anny w Krakowie za rok szkolny 1905. Kraków: 1905, s. 70.
  8. Sprawozdanie Dyrektora c. k. Gimnazyum Nowodworskiego czyli Św. Anny w Krakowie za rok szkolny 1906. Kraków: 1906, s. 16, 49.
  9. Sprawozdanie Dyrektora c. k. Gimnazyum Nowodworskiego czyli Św. Anny w Krakowie za rok szkolny 1907. Kraków: 1907, s. 56.
  10. IX. Sprawozdanie Dyrekcyi C. K. Gimnazyum w Podgórzu za rok szkolny 1907. Kraków: 1907, s. 40, 42.
  11. X. Sprawozdanie Dyrekcyi c. k. Gimnazyum w Podgórzu za rok szkolny 1908. Kraków: 1908, s. 27, 28, 30, 49.
  12. XI. Sprawozdanie Dyrekcyi C. K. Gimnazyum w Podgórzu za rok szkolny 1909. Kraków: 1909, s. 20.
  13. Kronika. Mianowania i przeniesienia. „Tygodnik Ziemi Sanockiej”, s. 2, Nr 28 z 2 lipca 1911. 
  14. Wiadomości osobiste. „Dziennik Urzędowy C. K. Rady Szkolnej Krajowej w Galicyi”, s. 243, Nr 16 z 30 czerwca 1911. 
  15. XXXI. Sprawozdanie Dyrektora c.k. Gimnazyum w Sanoku za rok szkolny 1911/12. Sanok: 1912, s. 5.
  16. XXXI. Sprawozdanie Dyrektora c.k. Gimnazyum w Sanoku za rok szkolny 1911/12. Sanok: 1912, s. 3, 4, 36.
  17. XXXII. Sprawozdanie Dyrekcyi c.k. Gimnazyum w Sanoku za rok szkolny 1912/13. Sanok: 1913, s. 2, 43.
  18. XXXIII. Sprawozdanie Dyrekcyi c.k. Gimnazyum w Sanoku za rok szkolny 1913/14. Sanok: 1914, s. 3.
  19. Kronika. Gimnazyalne kursa ogrodnicze. „Tygodnik Ziemi Sanockiej”, s. 3, Nr 48 z 19 listopada 1911. 
  20. XXXIII. Sprawozdanie Dyrekcyi c.k. Gimnazyum w Sanoku za rok szkolny 1913/14. Sanok: 1914, s. 9.
  21. XXXI. Sprawozdanie Dyrektora c.k. Gimnazyum w Sanoku za rok szkolny 1911/12. Sanok: 1912, s. 33.
  22. XXXII. Sprawozdanie Dyrekcyi c.k. Gimnazyum w Sanoku za rok szkolny 1912/13. Sanok: 1913, s. 74.
  23. Kronika. Koło T. S. L.. „Tygodnik Ziemi Sanockiej”, s. 3, Nr 13 z 31 marca 1912. 
  24. Kurs ogrodniczo-pszczelniczy dla więźniów. „Tygodnik Ziemi Sanockiej”, s. 2, Nr 16 z 21 kwietnia 1912. 
  25. Kronika. Kurs ogrodniczo-rolniczy dla więźniów. „Tygodnik Ziemi Sanockiej”, s. 2-3, Nr 25 z 15 czerwca 1913. 
  26. Kronika. „Tygodnik Ziemi Sanockiej”, s. 3, Nr 11 z 9 marca 1913. 
  27. Rozwój sadownictwa w powiecie sanockim od r. 1906–1913. „Tygodnik Ziemi Sanockiej”, s. 1-2, Nr 12 z 16 marca 1913. 
  28. Sprawozdanie Wydziału Tow. Upiększania Miasta Sanoka. „Miesięcznik Artystyczny”, s. 67, Nr 7 z 1912. 
  29. T. U. M. S.. „Tygodnik Ziemi Sanockiej”, s. 3, Nr 26 z 30 czerwca 1912. 
  30. Kronika. „Tygodnik Ziemi Sanockiej”, s. 3, Nr 50 z 15 grudnia 1912. 
  31. Księga pamiątkowa i adresowa wygnańców wojennych z Galicyi i Bukowiny 1914-1915 oraz Album pamiątkowe. Cz. 3. Prowincya i Bukowina. Wiedeń: 1915, s. 143.
  32. XXXIV. Sprawozdanie Dyrekcyi c.k. Gimnazyum w Sanoku za rok szkolny 1915/16. Sanok: 1916, s. 2-3, 7.
  33. XXXV. Sprawozdanie Dyrekcji Państwowego Gimnazjum w Sanoku za rok szkolny 1920/1921 wraz z dodatkiem za lata: 1917, 1918, 1919 i 1920. Sanok: 1921, s. 3, 13, 24.
  34. a b Hof- und Staatshandbuch der Österreichisch-Ungarischen Monarchie für das Jahr 1918. Wiedeń: 1918, s. 1021.
  35. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1912. Lwów: 1912, s. 577.
  36. Ludwik Sikora. Nadesłane. „Ziemia Sanocka”. 24, s. 5-6, 10 sierpnia 1919. 
  37. XXXV. Sprawozdanie Dyrekcji Państwowego Gimnazjum w Sanoku za rok szkolny 1920/1921 wraz z dodatkiem za lata: 1917, 1918, 1919 i 1920. Sanok: 1921, s. 37.
  38. Sprawozdanie Dyrekcyi Państwowego Gimnazyum w Dębicy za rok szkolny 1919/20. Tarnów: 1920, s. 4, 6, 17.
  39. Sprawozdanie Dyrekcyi Państwowego Gimnazyum w Dębicy za rok szkolny 1920/21. Tarnów: 1921, s. 3, 10, 11.
  40. Sprawozdanie Dyrekcyi Państwowego Gimnazyum w Dębicy za rok szkolny 1920/21. Tarnów: 1921, s. 9.
  41. Sprawozdanie Dyrekcji Państwowego Gimnazjum im. Mikołaja Kopernika w Żywcu za lata szkolne 1921/22 - 1927/28. Żywiec: 1928, s. 6, 8, 10-11.
  42. Zygmunt Zagórowski: Spis nauczycieli szkół wyższych, średnich, zawodowych, seminarjów nauczycielskich oraz wykaz zakładów naukowych i władz szkolnych. R. 2. Warszawa / Lwów: 1926, s. 108.
  43. Sprawozdanie Dyrekcji Państwowego Gimnazjum im. Tadeusza Kościuszki w Myślenicach za rok szkolny 1929/1930. Myślenice: 1930, s. 26, 29.
  44. Sprawozdanie Dyrekcji Państwowego Gimnazjum im. Tadeusza Kościuszki w Myślenicach za rok szkolny 1929/1930. Myślenice: 1930, s. 34.
  45. Sprawozdanie Dyrekcji Państwowego Gimnazjum Koedukacyjnego w Brzesku za rok szkolny 1929/30. Brzesko: 1930, s. 2, 3, 4, 6, 9.
  46. Sprawozdanie Dyrekcji Państwowego Gimnazjum Koedukacyjnego w Brzesku za rok szkolny 1930/31. Brzesko: 1931, s. 9, 12, 14, 15, 32.
  47. Sprawozdanie Dyrekcji Państwowego Gimnazjum Koedukacyjnego w Brzesku za rok szkolny 1935/36. Brzesko: 1936, s. 9.
  48. Krzysztof Barankiewicz: Kronika Lachowic - Ludwik Sikora. parafia-lachowice.pl. [dostęp 2017-05-01].
  49. Kronika Dyecezyi Przemyskiej. Sprawozdanie. „Kronika Dyecezyi Przemyskiej”. 6, s. 272, 298, czerwiec 1914. 
  50. Przysposobienie rolnicze. „Młodzież Polska”. 9, s. 52, 1934. 
  51. a b Nekrolog. „Dziennik Polski”, s. 1, Nr 213 z 6 sierpnia 1946.