Ludwik Stomma

polski antropolog kultury i etnolog

Ludwik Franciszek Stomma (ur. 22 marca 1950 w Krakowie, zm. 7 marca 2020 w Saint-Cloud[1] pod Paryżem[2]) – polski antropolog kultury, etnolog, doktor habilitowany nauk humanistycznych, nauczyciel akademicki, publicysta tygodników „Polityka” i „Przegląd”.

Ludwik Stomma
Data i miejsce urodzenia 22 marca 1950
Kraków
Data i miejsce śmierci 7 marca 2020
Saint-Cloud
Zawód, zajęcie antropolog kultury, nauczyciel akademicki, publicysta
Miejsce zamieszkania La Ferté-sous-Jouarre, Francja
Narodowość polska
Tytuł naukowy doktor habilitowany nauk humanistycznych
Rodzice Elwira Szykowska
Stanisław Stomma
Krewni i powinowaci Magdalena
(siostra)
Odznaczenia
Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski

DziałalnośćEdytuj

Wykładał na Uniwersytecie Warszawskim, KUL, Uniwersytecie Jagiellońskim, pracował w Instytucie Sztuki PAN i na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu. W 1981 wyjechał do Francji. Pracował na Sorbonie (IV) w ramach École pratique des hautes études[3][4], a od 2008 na stanowisku profesora nadzwyczajnego UMK[5]. Wydał czternaście książek, w tym cztery naukowe, dwie książki dla dzieci, a także książki historyczne i biograficzne.

Od 1990 był stałym felietonistą tygodnika „Polityka”. Publikował także w „Kuchni”, „Motomagazynie”, „Elle”, „Hustlerze”, „Cosmopolitan” i „Nie” (pod pseudonimem Gall Anonim)[6]. Jest autorem zbioru felietonów pt. Nalewka na czereśniach oraz Słownik polskich wyzwisk, inwektyw i określeń pejoratywnych. Był członkiem Collegium Invisibile[7].

Politycznie miał poglądy lewicowe. Przez krótki okres należał do Unii Pracy[8]. Był wolnomularzem[9].

W 2000 został odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski „za wybitne zasługi w pracy dziennikarskiej i publicystycznej”[10]. W 2009 jego dokonania zostały uhonorowane Złotą Sową Polonii[11].

Był synem Stanisława Stommy. Mieszkał we Francji (w La Ferté-sous-Jouarre w departamencie Sekwana i Marna)[12]. Pochowany został 13 marca 2020 roku na cmentarzu Pere Lachaise w Paryżu.

KontrowersjeEdytuj

W 1991 w periodyku naukowym „Etnografia Polska” ukazała się recenzja[13] (a właściwie polemika) trzech autorów (Arnold Lebeuf, Mariusz Ziółkowski i R.M. Sadowski z Zakładu Antropologii Historycznej IA UW) pracy doktorskiej Stommy. Autorzy wykazali, że ok. 1/4 doktoratu, dotycząca zagadnień astronomicznych, stoi na bardzo niskim poziomie i zawiera wiele błędów merytorycznych. Jednak najważniejszym punktem owej polemiki było wykazanie całkowitego fałszerstwa tzw. obserwatorium w Skordiowie, które to miało świadczyć o wiedzy astronomicznej zachowanej na polskiej wsi i co było koronnym dowodem tez pracy doktorskiej Ludwika Stommy. W 1993 w tym samym czasopiśmie ukazała się riposta, tych samych trzech autorów, do odpowiedzi, jakiej Stomma udzielił na pierwszy artykuł z Etnografii, zamieszczonej w 75. tomie Ludu[14]. Również w 1993 na łamach „Polskiej Sztuki Ludowej” (przed ukazaniem się riposty) ukazał się artykuł[15], w którym autorzy – Krystyna i Krzysztof Piątkowscy – dość stanowczo wzięli w obronę Ludwika Stommę i zanegowali zasadność krytyki, jaką wobec niego podjęli Lebeuf, Ziółkowski i Sadowski. Piątkowscy zauważyli, że krytyka ta wychodzi z innego paradygmatu poznawczego niż zastosowany przez Stommę i jako taka nie może być punktem wyjścia do podważania jego metody badawczej. Piątkowscy twierdzili również, iż ich zdaniem przesłanki, na podstawie których Lebeuf, Ziółkowski i Sadowski zarzucili Stommie fałszerstwo w zakresie ww. obserwatorium w Skordiowie, są wysoce niewiarygodne i nie powinny nigdy stać się przyczyną tak gwałtownego konfliktu w środowisku naukowym.

PublikacjeEdytuj

  • Słońce rodzi się 13 grudnia, Warszawa 1981, Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza, s. 140, ​ISBN 83-205-3341-4​.
  • Antropologia kultury wsi polskiej XIX w., wyd I: 1986, Instytut Wyd. Pax, ​ISBN 83-211-0614-5​; II wyd. rozsz.: 2002, ​ISBN 83-917096-0-4​.
  • (z Tomaszem Dominikiem) Niezwykłych przygód Baranka Pacanka księga pierwsza, Warszawa 1994, Polska Oficyna Wydawnicza „BGW”, s. 22, ​ISBN 83-7066-606-X​.
  • Wzloty i upadki królów Francji sposobem antropologicznym wyłożone, wyd I: Łódź 1991, Wyd. Łódzkie, 1991 s. 225, ​ISBN 83-218-0898-0​; Polska Oficyna Wydawnicza „BGW”, wyd II: Warszawa 1994, Polska Oficyna Wydawnicza „BGW”, s. 191, ​ISBN 83-7066-595-0​, wyd III: Wydawnictwo Twój Styl, 2004, ​ISBN 83-7163-382-3​.
  • Królów polskich przypadki, Warszawa 1993, Polska Oficyna Wydawnicza „BGW”, s. 173, ​ISBN 83-7066-536-5​.
  • Antologia poezji głupich i mądrych Polaków w Ludwika Stommy wyborze, autor wyboru; 1995, ​ISBN 83-7066-656-6​.
  • Żywoty zdań swawolnych, Warszawa 1998, Wyd. Twój Styl, ​ISBN 83-7163-087-5​.
  • (z Tomaszem Dominikiem) Kobiet czar..., Warszawa 2000, Wydawnictwo Twój Styl, s. 290, ​ISBN 83-7163-153-7​.
  • Poczet polityków polskich XX wieku, Warszawa 2000, Wyd. Graf-Punkt, ​ISBN 83-879-88-65-0​.
  • Królów polskich i francuskich przypadki, Warszawa 2000, Wyd. Graf-Punkt, s. 438, ​ISBN 83-87988-69-3​.
  • Słownik polskich wyzwisk, inwektyw i określeń pejoratywnych, Warszawa 2000, Wydawnictwo Graf-Punkt, ​ISBN 83-87988-72-3​.
  • (z Ludwikiem Lewinem) Paryż za dwa Ludwiki. Przewodnik po Paryżu cieni i smaków, Warszawa 1995, Polska Oficyna Wydawnicza „BGW”, ​ISBN 83-7066-657-4​.
  • Nalewka na czereśniach, wybór felietonów z „Polityki”, Poznań 2000, Wydawnictwo Sens, ​ISBN 83-86944-29-3​.
  • Życie seksualne królów Polski i inne smakowitości, Wyd. Twój Styl, 2002, ​ISBN 83-7163-267-3​.
  • Paryskie spacery, 2003, Wydawnictwo Twój Styl, ​ISBN 83-7163-354-8​.
  • Z owsa ryż. Po co nam Francja, Wydawnictwo Książkowe Twój Styl, Warszawa 2003, ​ISBN 83-7163-349-1​.
  • Dzieje smaku, Poznań 2004, Wydawnictwo Sens, ​ISBN 83-86944-44-7​.
  • Francuska miłość, Warszawa 2004, Wydawnictwo Książkowe Twój Styl, ​ISBN 83-7163-464-1​.
  • Sławnych Polaków uczucia i śluby, Poznań 2004, Wydawnictwo Sens, s. 250, ​ISBN 83-86944-50-1​.
  • Sławnych Polaków choroby, Gdańsk 2004, Wyd. Tower Press, s. 143, ​ISBN 83-87342-80-7​.
  • Polskie złudzenia narodowe, Poznań 2006, Wydawnictwo Sens, ​ISBN 83-86944-61-7​.
  • Polskie złudzenia narodowe. Księgi wtóre, Poznań 2007, Wydawnictwo Sens, ​ISBN 978-83-86944-66-8​.
  • Choroby i dolegliwości sławnych ludzi, Gdańsk 2007, Literatura Net Pl, s. 207, ​ISBN 83-923645-4-6​.
  • Skandale Polskie, Warszawa 2008, Wydawnictwo Demart, ​ISBN 83-87342-80-7​.
  • A jeśli było inaczej... Antropologia historii, Poznań 2008, Wydawnictwo Sens, ​ISBN 978-83-86944-68-9​ (błędnie nadany).
  • Kultura zmienną jest, Poznań 2009, Wydawnictwo Sens, s. 240, ​ISBN 978-83-86944-74-3​.
  • Historie przecenione, Wydawnictwo Iskry 2011, ​ISBN 978-83-244-0154-3​.
  • Historie niedocenione, Wydawnictwo Iskry 2011, ​ISBN 978-83-244-0182-6​.
  • Antropologia wojny, Wydawnictwo Iskry 2014, ​ISBN 978-83-244-0382-0
  • Polskie złudzenia narodowe, Wydawnictwo Iskry 2014, ​ISBN 978-83-244-0419-3

PrzypisyEdytuj

  1. STOMMA Ludwik (fr.). match.ID. [dostęp 2020-06-22].
  2. Jerzy Sławomir Wasilewski, 7 marca zmarł w Paryżu Ludwik Stomma (1950–2020), etnologia.uw.edu.pl, 9 marca 2020.
  3. Centre d’études slaves. (fr.)
  4. The Ecole pratique des hautes études (EPHE) (fr.).
  5. Biuletyn Prawny UMK Nr 10 z 29 grudnia 2008.
  6. Luiza Zalewska, Zmierzch diabła, „Dziennik”, 4–5 października 2008.
  7. Lista tutorów Collegium Invisibile, ci.edu.pl.
  8. Ludwik Stomma, Jak nie wstąpiłem do partii, polityka.pl, 14 stycznia 2020.
  9. Ludwik Stomma, Powrót masonów, „Przegląd”, 23 marca 2015.
  10. M.P. z 2000 r. nr 14, poz. 293
  11. Złote Sowy Polonii 2009.
  12. Ludwik Stomma. Za mało polscy. „Polityka”, s. 120, 5 czerwca 2012. 
  13. A. Lebeuf, M.S. Ziółkowski, R.M. Sadowski. 13 grudnia, czyli rzecz o Słońcu, Skordiowie i Ludwiku Stommie. „Etnografia Polska”. T. XXXV, z. 1, s. 193–216, 1991. 
  14. A. Lebeuf, M.S. Ziółkowski i R.M. Sadowski. „13 grudnia” albo „Co autor chciał powiedzieć”. „Etnografia Polska”. T. XXXVII, z. 1, s. 167–175, 1993. 
  15. Krystyna i Krzysztof Piątkowscy. Czy słońce rodzi się 13 grudnia? – czyli rzecz o pewnej „polemice”. „Polska Sztuka Ludowa”. s. 77–79. 

Linki zewnętrzneEdytuj