Otwórz menu główne

Luka anionowa (LA) – różnica stężenia Na+ i sumy stężeń Cl- i HCO3- lub różnica pomiędzy sumą stężeń nieoznaczonych kationów (ΣNK) i nieoznaczonych anionów (ΣNA). W warunkach homeostazy organizmu sumy stężeń kationów i anionów są sobie równe. Oznaczenie stężeń wszystkich kationów i anionów jest kłopotliwe, dlatego przyjęto oznaczanie 3 głównych – sodu, wodorowęglanów i chlorków. Przez symbol ΣNA rozumiemy sumę stężeń anionów innych niż HCO3- i Cl- (białek, fosforanów, siarczanów, kreatyniny, kwasów organicznych) a poprzez ΣNK, sumę stężeń kationów innych niż Na+ (K, Mg)

[Na+] + ΣNK = ([Cl-]+[HCO3-]) + ΣNA

czyli

[Na+] - ([Cl-]+[HCO3-]) = ΣNA - ΣNK

stąd:

  1. LA = [Na+] - ([Cl-]+[HCO3-])
  2. LA = ΣNA - ΣNK

W warunkach prawidłowych LA wynosi 8 – 12 mEq/l.

Zmniejszenie wyliczonej w ten sposób luki anionowej występuje w następujących sytuacjach:

  • zwiększenie stężenia kationów innych niż sód (np. potas, wapń, magnez, paraproteiny)
  • zmniejszenie stężenia anionów innych niż chlorkowe i wodorowęglanowe (np. aniony fosforanowe, białczanowe, siarczanowe, mleczanowe, pirogronianowe)

Zwiększona LA powstaje w sytuacjach odwrotnych to znaczy zmniejszenia liczby odpowiednich kationów lub zwiększenia anionów.

Oznaczanie luki anionowej ma znaczenie przede wszystkim w diagnostyce kwasic nieoddechowych, które dzieli się na:

  • kwasice nieoddechowe z prawidłową LA (kwasice hiperchloremiczne, wywołane głównie utratą zasad)
  • kwasice nieoddechowe ze zwiększoną LA (kwasice normochloremiczne, wywołane obecnością kwasów nielotnych, zmniejszoną resorpcją wodorowęglanów lub zmniejszonym wydalaniem H+)

Pojęcia "nieoznaczane aniony" i "nieoznaczane kationy" straciły obecnie nieco na aktualności, gdyż duża część z nieoznaczanych kiedyś jonów jest obecnie oznaczana standardowo.

Zobacz teżEdytuj

BibliografiaEdytuj