Otwórz menu główne
Na tę stronę wskazuje przekierowanie z „lustro weneckie”. Zobacz też: okno weneckie.
W tych okularach zachodzi podobne zjawisko
Wykorzystanie lustra półprzepuszczalnego w prompterze

Lustro półprzepuszczalne, zwierciadło półprzepuszczalne[1][a]lustro odbijające część światła, a pozostałą część przepuszczające (pomijając światło pochłonięte). Odbita ilość światła jest na tyle znaczna, że powstały obraz wygląda jak w zwykłym lustrze.

Budowa i działanieEdytuj

Jest to szyba pokryta cienką warstwą metalu. Zazwyczaj umieszczone jest między dwoma pomieszczeniami – jedno z nich jest przyciemnione, a drugie jasno oświetlone. Osoby znajdujące się w jasnym pokoju widzą własne odbicie. Światło z pokoju ciemnego również do niego przechodzi, ale oko ludzkie, widząc znacznie jaśniejsze odbicie z jasnego pokoju, nie dostrzega tego światła. Natomiast w ciemnym pomieszczeniu światło przechodzące przez lustro ma znacznie większe natężenie niż odbite od lustra, więc osoby znajdujące się w nim mogą swobodnie obserwować jaśniejsze pomieszczenie jak przez szybę.

Podobne zjawisko widać także w zwykłych szybach okiennych: w słoneczny dzień, patrząc na szyby z zewnątrz, widać tylko odbicie, a trudno dostrzec wnętrze budynku; w nocy, gdy mieszkańcy zapalą światła, sytuacja się odwraca.

Dla wzmocnienia efektu półprzepuszczalności używa się czasem szyb przyciemnianych. W takim wykonaniu warstwa odbijająca znajduje się po stronie pokoju jasnego. Światło biegnące z pokoju ciemnego jest dodatkowo tłumione przez tę szybę, więc jest jeszcze mniej widoczne z pokoju jasnego. Przykładem użycia lustra półprzepuszczalnego są okazania osób podejrzanych świadkom.

NazwaEdytuj

Lustro półprzepuszczalne ma w różnych językach dodatkowe, potoczne nazwy. Po niemiecku jest to venezianischer Spiegel (dosł. lustro weneckie)[2], a po rosyjsku зеркало Гезелла (dosł. lustro Gesella – eponim od nazwiska amerykańskiego psychologa i pediatry Arnolda Gesella). W języku polskim spotyka się nazwy lustro weneckie[b] lub rzadziej lustro fenickie[5][3][6][7].

UwagiEdytuj

  1. W optyce używa się także nazwy „dzielnik wiązki” lub „rozdzielacz wiązki” (od ang. beam splitter lub beamsplitter).
  2. Lustrem weneckim nazywa się również ozdobnie oprawione, często w pozłacanych ramach, lustro ze szkła szlifowanego, pierwotnie produkowane w Republice Weneckiej[3][4].

PrzypisyEdytuj

  1. Zwierciadło półprzepuszczalne, zapytaj.onet.pl
  2. WELT, Unsichtbarer Spion: Der venezianische Spiegel, 14 sierpnia 2007 [dostęp 2019-03-29].
  3. a b lustro weneckie. Słownik języka polskiego PWN. [dostęp 2019-03-29].
  4. [anonim], Mirosław Bańko: lustro weneckie raz jeszcze. Poradnia językowa PWN, 2007-10-29. [dostęp 2018-08-13].
  5. lustro weneckie. W: Wielki słownik języka polskiego [on-line]. Instytut Języka Polskiego PAN. [dostęp 2019-03-29].
  6. Agata Gogołkiewicz, Jerzy Bralczyk: lustro weneckie czy fenickie?. Poradnia językowa PWN, 2003-02-17. [dostęp 2018-08-13].
  7. Olga Kudanowska, Mirosław Bańko: lustro weneckie czy fenickie?. Poradnia Językowa PWN, 2007-10-22. [dostęp 2018-08-13].