Młodzieżowe Słowo Roku

Coroczny plebiscyt organizowany przez PWN

Młodzieżowe Słowo Roku (w skrócie MSR) – coroczny plebiscyt organizowany przez Wydawnictwo Naukowe PWN we współpracy z projektem „Słowa klucze” w ramach programu „Ojczysty – dodaj do ulubionych”[1]. Jego celem jest wyłonienie najbardziej popularnych wśród młodych ludzi słów, określeń lub wyrażeń w danym roku[2].

Młodzieżowe Słowo Roku
Nagroda za

najbardziej popularne wśród młodzieży polskiej słowo, określenie lub wyrażenie

Przyznający

Wydawnictwo Naukowe PWN

Państwo

 Polska

Pierwsze rozdanie

2016

Strona internetowa

W konkursie niekoniecznie musi wygrać propozycja, która została zgłoszona przez największą liczbę uczestników. Zwycięzców w tym plebiscycie wyłania jury, oceniając oryginalność, pomysłowość, kreatywność oraz poprawność językową zgłoszonych propozycji[3][4]. Zgodnie z regulaminem, z konkursu są eliminowane słowa, które po analizie dokonanej przez jury, zostały uznane za wulgarne, obraźliwe, zawierające treści niezgodne z prawem, nawołujące do nietolerancji/przemocy, należące do mowy nienawiści bądź naruszające dobre obyczaje[3][4]. Z konkursu eliminowane są też wyrazy, które już zostały wyróżnione w poprzednich edycjach.

Młodzieżowym słowem roku 2016 był „sztos[1].

W 2017 wygrał – „xD”, chociaż więcej razy zgłaszano „sztos” i „dwudzionek”. Pierwszy z nich nie mógł jednak zostać młodzieżowym słowem roku, ponieważ wygrał już w 2016, a „dwudzionek” odpadł, gdyż komisja PWN uznała, że jest to „słabo akceptowany purystyczny pomysł” zastąpienia weekendu[5]. Ponadto wyróżniono pomysł na słowo „smartwica/smartfica”, neologizm „odjaniepawlić”/„odjaniepawlać” oraz neosemantyzm „pocisk” wraz z pokrewnym czasownikiem „pocisnąć kogoś”, w znaczeniu „cięta riposta / pogrążyć przeciwnika ciętą ripostą”[6].

W 2018 słowem roku został „dzban[7]. Wyróżniono także wyrazy „masny” oraz „prestiż”. W kategorii „słowo ciekawie zbudowane” wybrano słowa „zwyklak” oraz „mamadżer”[8].

W 2019 roku plebiscyt wygrało słowo „alternatywka”, a na podium znalazły się kolejno wyrazy „jesieniara” oraz „eluwina”[9], jednocześnie podjęto decyzję o dyskwalifikacji najczęściej zgłaszanego słowa „p0lka”[10].

W 2020 roku plebiscyt nie został rozstrzygnięty. Jury uznało najczęściej zgłaszane słowa za „wulgarne, wyśmiewające konkretne osoby, poglądy, postawy lub płeć”[11]. Mimo braku rozstrzygnięcia, kapituła konkursu zdecydowała o wyróżnieniu neologizmu „tozależyzm[12].

Wyniki konkursu na przestrzeni lat

edytuj
Rok 1. miejsce 2. miejsce 3. miejsce Nagroda Jury
2016 sztos ogarnąć/ogarniać się beka, masakra[a] brak
2017 xD sztos dwudzionek smartwica
2018 dzban masny/masno prestiż/prestiżowy zwyklak, normik, mamadżer
2019 alternatywka jesieniara eluwina brak
2020 Konkurs nierozstrzygnięty[11] tozależyzm
2021 śpiulkolot naura twoja stara mrozi, odciszyć się
2022 essa slay, łymyn[a] betoniarz, NPC[a] odklejka
2023 rel sigma oporowo oddaje
Źródło: sjp.pwn.pl[13]

Jury plebiscytu

edytuj

W skład jury wchodzą[14]:

  • Prof. dr hab. Marek Łaziński (Instytut Języka Polskiego Uniwersytetu Warszawskiego)
  • Prof. dr hab. Ewa Kołodziejek (Instytut Językoznawstwa Uniwersytetu Szczecińskiego)
  • Dr hab. prof. ucz. Anna Wileczek, profesor Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach (Instytut Literaturoznawstwa i Językoznawstwa UJK)
  • Bartek Chaciński (dział kultury czasopisma „Polityka”)
  1. a b c Ex aequo.

Przypisy

edytuj
  1. a b Ciekawostki językowe PWN [online], sjp.pwn.pl [dostęp 2018-12-15] (pol.).
  2. Ciekawostki językowe PWN [online], sjp.pwn.pl [dostęp 2018-12-15] (pol.).
  3. a b Regulamin plebiscytu [online] [zarchiwizowane z adresu 2019-12-05].
  4. a b Regulamin plebiscytu [online] [zarchiwizowane z adresu 2020-11-27].
  5. Młodzieżowe słowo roku 2018. Wydawnictwo PWN przedstawiło wyniki plebiscytu [online], gloswielkopolski.pl [dostęp 2018-12-15] (pol.).
  6. Co tam się odjaniepawla? PWN popisuje się RIGCZem i na młodzieżowe słowo roku wybiera „XD”, „Wprost”, 13 grudnia 2017.
  7. „Dzban” zostanie z nami na dłużej – strona 1 – Polityka.pl [online], polityka.pl [dostęp 2018-12-15] (pol.).
  8. „Dzban” zwycięzcę plebiscytu na Młodzieżowe Słowo Roku 2018 [online], buzz.gazeta.pl [dostęp 2018-12-21] (pol.).
  9. „Alternatywka” Młodzieżowym Słowem Roku 2019! – Młodzieżowe słowo roku PWN. sjp.pwn.pl. [dostęp 2019-12-16].
  10. Rozstrzygnięcie plebiscytu Młodzieżowe Słowo Roku 2019 – komentarz Marka Łazińskiego - Młodzieżowe Słowo Roku PWN [online], pwn.pl [dostęp 2024-04-24] (pol.).
  11. a b Komunikat kapituły plebiscytu na Młodzieżowe Słowo Roku 2020. sjp.pwn.pl, 4 grudnia 2020. [dostęp 2020-12-04]. (pol.).
  12. Tozależyzm – Młodzieżowe Słowo Roku PWN [online], sjp.pwn.pl, 4 grudnia 2020 [dostęp 2020-12-05].
  13. Młodzieżowe Słowo Roku PWN [online], sjp.pwn.pl [dostęp 2022-12-20] (pol.).
  14. Młodzieżowe Słowo Roku – jury plebiscytu. sjp.pwn.pl, 2021-11-16. [dostęp 2022-05-28]. (pol.).

Linki zewnętrzne

edytuj