Otwórz menu główne

M/T "Czubatka" – polski lugrotrawler typu B 11, zbudowany w roku 1952 w Stoczni Północnej w Gdańsku.

Zatonięcie M/T Czubatka
Ilustracja
MT Czubatka
Państwo  Polska
Miejsce Morze Północne
Rodzaj zdarzenia zatonięcie statku
Data 10 maja 1955 r.
Ofiary śmiertelne 14 osób
brak współrzędnych
Tablica poświęcona katastrofie MT Czubatka w kościele św. Jana Ewangelisty w Szczecinie

Historia i zatonięcieEdytuj

Lugrotrawler „Czubatka” był jednym z serii statków rybackich, tzw. „ptaszków”, wprowadzonych do eksploatacji na początku lat pięćdziesiątych XX wieku. W sumie powstały 63 takie statki („Czubatka” była 49. z serii) ochrzczone nazwami ptaków.

9 maja 1955 roku o godzinie 20.00 ze względu na zbliżający się sztorm dowódca statku-bazy "Morska Wola" polecił kilku jednostkom łowiącym na Morzu Północnym udanie się do zatoki Firth of Moray. Ze względu na brak łączności z "Czubatką" sądzono, iż statek ma uszkodzony nadajnik i że udał się bezpośrednio na wyznaczoną pozycję. Jednak lugrotrawler nie zjawił się i nie odpowiadał na wezwania. Radiooficer z "Morskiej Woli" nie odebrał w nocy żadnego sygnału SOS. Jedynie Stefan Detlaff, asystent pokładowy z trawlera "Wulkan" około godziny trzeciej, czwartej nad ranem słyszał wezwanie: Halo, uwaga, "Morska Wola", woła "Czubatka"... Nie było to jego zdaniem rozpaczliwe wołanie, sugerujące, iż jednostka potrzebuje pomocy. Słabe sygnały odebrała także norweska stacja nadbrzeżna Bod-Radio między godziną pierwszą a pierwszą trzydzieści. Ponieważ Norwegowie nie zindentyfikowali obiektu, a sygnał był słaby, uznano, że mogą pochodzić z Biskajów lub Atlantyku.

13 maja roku około godziny 13.30 kierownik wyprawy połowowej Stefan Brąglewicz w poufnej depeszy do armatorów statku-bazy i zaginionego lugrotrawlera - gdyńskiego "Dalmoru" i świnoujskiej "Odry" poinformował dyrekcje obu przedsiębiorstw o zaistniałej sytuacji. 14 maja o godzinie 11.15 28 statków "Odry" i "Dalmoru" przerwało połowy i udało się na poszukiwania "Czubatki", które nie przynoszą rezultatu. O godzinie 16.00 "Morska Wola" doniosła dyrekcji "Dalmoru" o przechwyceniu z obcych radiostacji informacji o znalezieniu w pobliżu wybrzeża Norwegii tratwy ratunkowej. Nazajutrz "Morska Wola" nadała telegram do konsulatu Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej w Oslo z prośbą o dokładne przeszukanie wybrzeża w tej okolicy oraz pobliskich wód przy pomocy samolotu. 16 maja została ona spełniona, jednak akcja nie przyniosła żadnych nowych informacji o losie zaginionego statku. 19 maja na podstawie wiadomości otrzymanych z norweskiego konsulatu zostaje ustalone, że "Czubatka" zatonęła około 15 kilometrów od zachodnich wybrzeży Norwegii. Potwierdzono także informację o znalezieniu tratwy z ciałami dwóch członków załogi przez kuter rybacki "Arnholm H-29-B" 12 maja około godziny 18.30. W tym czasie do Urzędu Morskiego w Bergen dotarła wiadomość o odnalezieniu dwóch kół ratunkowych z "Czubatki" - jednego w Brandesund, drugiego w Klandsvagen.

"Czubatka" według ustaleń zatonęła nad ranem 10 maja 1955 roku na Morzu Północnym. Za przyczynę uznano wywrócenie się jednostki na skutek rezonansu kołysań bocznych statku oraz okresowego przebiegu fali bocznej. W wyniku katastrofy zginęło 12 członków załogi:

  • Władysław Dzindzio - sternik
  • Józef Beczała - bosman
  • January Erbel - starzy rybak
  • Tadeusz Poklękowski - starszy rybak
  • Stanisław Stachera - rybak
  • Bronisław Matunia - rybak
  • Mikołaj Kołodziej - młodszy rybak
  • Mieczysław Zieliński - pomocnik kucharza
  • Stanisław Drucis - I mechanik
  • Edward Kreft - II mechanik
  • Lucjan Rybarczyk - motorzysta
  • Henryk Mucha - motorzysta.

Dwaj pozostali członkowie załogi: szyper Aleksander Jabłoński oraz rybak Jerzy Rutkowski zdołali opuścić jednostkę na tratwie ratunkowej, jednak później zmarli z zimna i głodu - zamknięcia schowków na tratwie były zardzewiałe, ponadto nie zawierały wymaganej z przepisami bezpieczeństwa ilości prowiantu oraz innych środków.

W wyniku blokady informacyjnej początkowo podano do publicznej wiadomości wejście statku na minę jako przyczynę zatonięcia.

Zobacz teżEdytuj

BibliografiaEdytuj

  • Jarosław Reszka, "Cześć, giniemy!"
  • Henryk Mąka "Kapitan schodzi ostatni"