Otwórz menu główne

Mały Kozi Wierch (niem. Kleiner Gemsenberg, słow. Malý Kozí vrch, węg. Kis-Zerge-hegy [1]) – szczyt w długiej wschodniej grani Świnicy w Tatrach Wysokich, na trasie Orlej Perci. Na zachodzie graniczy z Zawratową Turnią, od której oddziela go Zawrat (2159 m), natomiast na wschodzie od Zamarłej Turni odgranicza go dwusiodłowa Zmarzła Przełęcz (2126 m)[2]. Najczęściej podawana wysokość Małego Koziego Wierchu to 2226 m[2][3], w niektórych źródłach 2228 m[4].

Mały Kozi Wierch
Ilustracja
Mały Kozi Wierch – widok z Orlej Perci
Państwo  Polska
Pasmo Tatry, Karpaty
Wysokość 2228 m n.p.m.
Wybitność 69 m
Pierwsze wejście 10 lipca 1892
Janusz Chmielowski i Jakub Gąsienica Szustek
Położenie na mapie Tatr
Mapa lokalizacyjna Tatr
Mały Kozi Wierch
Mały Kozi Wierch
Ziemia49°13′08″N 20°01′12″E/49,218889 20,020000

Mały Kozi Wierch to rozłożysty masyw o trzech graniach (dwie wzdłuż szlaku). W kierunku Doliny Pięciu Stawów Polskich odchodzi trzecia grań (południowa), oddzielająca Dolinkę pod Kołem od Dolinki Pustej. W niej znajduje się wierzchołek zwany Kołową Czubą, oddzielony od szczytu Małego Koziego Wierchu przełęczą Schodki. Północne stoki Małego Koziego Wierchu opadają ścianą do Kotła Zmarzłego Stawu Gąsienicowego[5].

W grani wschodniej Małego Koziego Wierchu znajdują się dwie szerokie turnie – Zmarzłe Czuby opadające w kierunku Dolinki Pustej stromymi ścianami. Od głównego wierzchołka oddziela je wąska Zmarzła Przełączka Wyżnia, z której na północ opada głęboki żleb Honoratka[4], dawniej zwany Żydowskim Żlebem i jeszcze dziś tak oznaczany na niektórych mapach[5]. Obie nazwy mają niejasną genezę, starsza może pochodzić od żydowskiego turysty, Kurta Langfeldesa, który zginął w tym miejscu w 1925 r.[6]

Widok z Małego Koziego Wierchu jest szeroki, ciekawszy niż z Zawratu[7]. Od roku 1876 panoramę polecał w swoich przewodnikach Karl Kolbenheyer[8].

Pierwsze odnotowane wejścia turystyczne:

Nazwa Mały Kozi Wierch pochodzi z pierwszych lat XX wieku, do 1903 r. oznaczała jednak Zamarłą Turnię[8]. W 1905 r. przez szczyt poprowadzona została Orla Perć[8]. Do 2012 r. na Małym Kozim Wierchu zdarzyło się 6 wypadków śmiertelnych[9].

Widok na Mały Kozi Wierch ze szlaku Orlej Perci
Mały Kozi Wierch zimą
Widok na Mały Kozi Wierch i inne szczyty Orlej Perci z Gładkiej Przełęczy
Zmarzłe Czuby i Mały Kozi Wierch

Szlaki turystyczneEdytuj

  – Orla Perć prowadząca z Zawratu przez dwa niewielkie garby (2180 i 2200 m n.p.m.) na wierzchołek Małego Koziego Wierchu, dalej przez Zmarzłą Przełęcz Wyżnią i jedną ze Zmarzłych Czub, z której schodzi się na Zmarzłą Przełęcz. Na tym odcinku zamontowane są liczne łańcuchy, a w Zmarzłej Przełęczy Wyżniej często przez całe lato leży płat śniegu. Na odcinku Zawrat – Kozi Wierch od lipca 2007 r. ruch odbywa się wyłącznie w kierunku wschodnim z Zawratu w kierunku Koziego Wierchu. Czas przejścia z Zawratu na Kozi Wierch: 2:50 h[10]

PrzypisyEdytuj

  1. Tatry Wysokie. Czterojęzyczny słownik nazw geograficznych. [dostęp 2019-01-04].
  2. a b Zofia Radwańska-Paryska, Witold Henryk Paryski: Wielka encyklopedia tatrzańska. Poronin: Wyd. Górskie, 2004. ISBN 83-7104-009-1.
  3. Grzegorz Barczyk, Ryszard Jakubowski (red.), Adam Piechowski, Grażyna Żurawska: Bedeker tatrzański. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2000. ISBN 83-01-13184-5.
  4. a b Jarosław Januszewski, Grzegorz Głazek, Witold Fedorowicz-Jackowski: Tatry i Podtatrze, atlas satelitarny 1:15 000. Warszawa: GEOSYSTEMS Polska Sp. z o.o., 2005. ISBN 83-909352-2-8.
  5. a b Orla Perć. Mapa 1:5000. Kraków: Wyd. Kartograficzne Polkart Anna Siwicka, 2005/2006. ISBN 83-87873-42-X.
  6. Gropa.pl. Nazewnictwo: Żydowski Żleb. [dostęp 2012-01-08].
  7. a b Witold Henryk Paryski: Tatry Wysokie. Przewodnik taternicki. Część II. Zawrat – Żółta Turnia. Warszawa: Sport i Turystyka, 1951, s. 11.
  8. a b c Józef Nyka: Tatry polskie. Przewodnik. Wyd. XV. Latchorzew: Trawers, 2007. ISBN 978-83-60078-04-4.
  9. Dariusz Dyląg: Orla Perć. Pruszków: Oficyna Wydawnicza Rewasz, 2012. ISBN 978-83-62460-23-6.
  10. Tatry. Zakopane i okolice. Mapa w skali 1:27 000. Warszawa: ExpressMap Polska, 2005. ISBN 83-88112-35-X.