Mały Płock

wieś w województwie podlaskim

Mały Płockwieś w Polsce, położona w województwie podlaskim, w powiecie kolneńskim, w gminie Mały Płock[3][4].

Artykuł 53°18′21″N 22°01′51″E
- błąd 38 m
WD 53°18'N, 22°1'E, 53°18'13.86"N, 22°1'42.10"E
- błąd 2281 m
Odległość 1208 m
Mały Płock
wieś
Ilustracja
Mały Płock
Państwo  Polska
Województwo  podlaskie
Powiat kolneński
Gmina Mały Płock
Liczba ludności (2011) 1041[1]
Strefa numeracyjna 86
Kod pocztowy 18-516[2]
Tablice rejestracyjne BKL
SIMC 0991166
Położenie na mapie gminy Mały Płock
Mapa lokalizacyjna gminy Mały Płock
Mały Płock
Mały Płock
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Mały Płock
Mały Płock
Położenie na mapie województwa podlaskiego
Mapa lokalizacyjna województwa podlaskiego
Mały Płock
Mały Płock
Położenie na mapie powiatu kolneńskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu kolneńskiego
Mały Płock
Mały Płock
Ziemia53°18′21″N 22°01′51″E/53,305833 22,030833
Strona internetowa

Miejscowość jest siedzibą gminy Mały Płock. Wieś podzielona jest na dwa sołectwa.

HistoriaEdytuj

Wieś i dobra w dawnej ziemi łomżyńskiej na historycznym Mazowszu[5]. Wieś założona przez księcia Janusza I w końcu XIV wieku nad rzeką Cetną, obok grodu, po którym zachowało się grodzisko. Zwana była Płockiem Borowym, Puszczańskim lub Małym. W 1405 r. została zniszczona przez Krzyżaków. Wieś książęca, po 1526 roku królewska, w obrębie dóbr starostwa łomżyńskiego.

W latach 1921–1939 wieś leżała w województwie białostockim, w powiecie kolneńskim (od 1932 w powiecie ostrołęckim), w gminie Mały Płock.

Według Powszechnego Spisu Ludności z 1921 roku zamieszkiwało tu 566 osób, 544 było wyznania rzymskokatolickiego, 6 ewangelickiego a 16 mojżeszowego. Jednocześnie wszyscy mieszkańcy zadeklarowało polską przynależność narodową. Było tu 91 budynków mieszkalnych[6]. Miejscowość należała do miejscowej parafii rzymskokatolickiej. Podlegała pod Sąd Grodzki w Kolnie i Okręgowy w Łomży; właściwy urząd pocztowy mieścił się w m. Mały Płock[7].

W wyniku napaści ZSRR na Polskę we wrześniu 1939 gmina znalazła się pod okupacją sowiecką. 2 listopada została włączona do Białoruskiej SRR. 4 grudnia 1939 włączona do nowo utworzonego obwodu białostockiego. Od czerwca 1941 roku pod okupacją niemiecką. 22 lipca 1941 r. włączona w skład okręgu białostockiego III Rzeszy[8].

Większość miejscowych Żydów w lipcu 1941 Niemcy wymordowali w zbrodni w Mściwujach[9].

W latach 1933–1939 miejscowym proboszczem był ks. Tadeusz Ciborowski, kapłan i wybitny pszczelarz zamęczony w obozie koncentracyjnym w Działdowie[10]. W latach II wojny światowej aktywną walkę z okupantem prowadziła placówka AK.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa łomżyńskiego.

W miejscowości znajduje się kościół, który jest siedzibą parafii Znalezienia Krzyża Świętego. W strukturze kościoła rzymskokatolickiego parafia należy do metropolii białostockiej, diecezji łomżyńskiej, dekanatu Piątnica.

Integralne części wsiEdytuj

Integralne części wsi Mały Płock[3][4]
SIMC Nazwa Rodzaj
0401354 Marwino część wsi
0401360 Poświątne część wsi

ZabytkiEdytuj

 
Kościół parafialny pw. Znalezienia Krzyża w Małym Płocku
  • Kościół parafialny pw. Znalezienia Krzyża, 1881, 1926 oraz cmentarz kościelny, nr rej.: A-383 z 31 stycznia 1989[11].
  • Cmentarz rzymskokatolicki, początek XIX w., nr rej.: 333 z 21 września 1987[11].
  • Cmentarz wojenny z I wojny światowej (żołnierzy rosyjskich), nr rej.: 421 z 30 grudnia 1991[11].
  • Dwór, 1835, nr rej.: A-474 z 24 marca 1992[11].
 
Odrestaurowany dwór

PrzypisyEdytuj

  1. GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.. [dostęp 2019-12-10].
  2. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych poprzez wyszukiwarkę. Poczta Polska S.A., styczeń 2013. [dostęp 2015-03-26].
  3. a b Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200).
  4. a b GUS. Rejestr TERYT.
  5. „Nowy Przegląd” za rok 1922 (reedycja). Książka i Wiedza, Warszawa 1957, s. 188.
  6. Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej: opracowany na podstawie wyników pierwszego powszechnego spisu ludności z dn. 30 września 1921 r. i innych źródeł urzędowych., t. T. 5, województwo białostockie, 1924, s. 43.
  7. Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej z oznaczeniem terytorjalnie im właściwych władz i urzędów oraz urządzeń komunikacyjnych, Przemyśl, Warszawa 1933, s. 998.
  8. Amtsbezirk Maly Plock, www.territorial.de [dostęp 2020-04-12].
  9. Mściwuje | Zapomniane [dostęp 2020-04-13] (pol.).
  10. Tadeusz Ciborowski (1885-1940), Grajewiak.pl.
  11. a b c d Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo podlaskie. 2019-12-31.

Linki zewnętrzneEdytuj